Mamy 10 655 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Wpisz tutaj swoje pytanie, aby trafiło
do naszego prawnika specjalisty.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Opublikowane: 09.11.2005 | Zaktualizowane:

Posiadanie prawa do dysponowania nieruchomością

Wyrok NSA z dnia 9 listopada 2005 r. (sygn. akt. II OSK 179/05 ONSAiWSA 2006/3/88)

Zakwestionowanie, przez chociażby jednego ze współwłaścicieli nieruchomości, złożonego przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w sytuacji kiedy jego zgoda na wykonanie robót budowlanych jest wymagana, wyklucza możliwość wydania przez organ budowlany decyzji pozwalającej na budowę (art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.).

 

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę kasacyjną Teresy K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 października 2004 r. w sprawie ze skargi Teresy K. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 16 grudnia 2003 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę.

 

Wyrokiem z dnia 20 października 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę Teresy K. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 16 grudnia 2003 r., wydaną na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.).
W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, co następuje:


Decyzją z dnia 16 grudnia 2003 r. Wojewoda Lubelski, po rozpatrzeniu skarg Teresy P. i Marzeny K. do sądu administracyjnego na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 3 listopada 2003 r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Teresie K. pozwolenia na roboty budowlane, uchylił, na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia Teresie K. pozwolenia na roboty budowlane, związane ze zmianą sposobu użytkowania sklepu na lokal gastronomiczny, w tym na wykonanie otworu drzwiowego na miejscu okna, wymianę stolarki okiennej i wykonanie schodów wewnętrznych na działce nr (...) przy ul. L. (...) w L.


W złożonej do sądu skardze na tę decyzję Teresa K. zakwestionowała pogląd organów, że przeprowadzone prace budowlane nie są remontem w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.). Zdaniem skarżącej, roboty te miały odtworzyć historyczny wygląd kamienicy "i zapobiec dalszej degradacji lokalu, którym włada". Wyjaśniła też, że w dniu 23 stycznia 2003 r. zawarła z pełnomocnikiem Teresy P. i Marianny K. "porozumienie obejmujące zgodę na przeprowadzenie remontu. Zgody takiej udzielił również zarządca ustanowiony przez Sąd". Podkreśliła, że "nie wykonywała żadnych prac, które dotyczyłyby lokali władanych przez innych właścicieli, a także lokali wspólnych". Podniosła również, że zostało naruszone jej prawo do obrony, ponieważ decyzję reformacyjną organ wydał nie zapoznawszy jej z argumentacją strony przeciwnej, uniemożliwiając jej odniesienie się do tej argumentacji.


Oddalając przedstawioną wyżej skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny, powołując się na przepisy Prawa budowlanego, konkretnie na art. 29 i 30, stwierdził, że do wykonania remontu obiektu budowlanego wpisanego do rejestru zabytków wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Jednym z warunków uzyskania pozwolenia na budowę jest złożenie oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W przypadku gdy roboty budowlane dotyczą obiektu objętego współwłasnością, oświadczenie to powinno zawierać zgodę wszystkich współwłaścicieli. Współwłaścicielami kamienicy są Chaim B. i Chana P. B., Teresa P., Marzena K. i Antoni J. Wynika to z wpisu do księgi wieczystej. W aktach sprawy brak jest oświadczeń współwłaścicieli wyrażających taką zgodę. Nie ma również stanowiska Chaima B., Chany P. B. lub ich następców prawnych.


Ponadto budynek, jako objęty ochroną konserwatorską (wpis do rejestru zabytków województwa lubelskiego nr ...) wymagał do przeprowadzenia robót uprzedniego pozwolenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Lublinie w świetle art. 27 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury i art. 36 ust. 1 pkt 1 aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568).


W piśmie z dnia 15 lipca 2003 r. Wojewódzki Konserwator Zabytków udzielił Teresie K. pozwolenia na niektóre z robót objętych projektem, tj. na prace adaptacyjne, z wyłączeniem realizacji wejścia zewnętrznego na miejscu okna, które mogłyby być uwzględnione wyłącznie na wniosek wszystkich współwłaścicieli.
W tej sytuacji, z uwagi na brak zgody wszystkich współwłaścicieli na projektowane zmiany oraz brak zgody konserwatora zabytków, organ I instancji nie miał podstaw do wydania decyzji udzielającej pozwolenia na budowę. Zgoda konserwatora zabytków, wymagana w art. 32 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, powinna być udzielona przed rozpoczęciem robót budowlanych i wydaniem pozwolenia na budowę i nie może być zastąpiona wyrażeniem pozytywnej opinii po zakończeniu robót. Dlatego też nie jest trafne powoływanie się skarżącej na pismo Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Lublinie z dnia 16 stycznia 2004 r. aprobujące wykonane przez nią prace w kamienicy.


Ustosunkowując się do zarzutów skargi, Sąd stwierdził też, że organ II instancji uprawniony był do dokonania "własnej oceny materiału dowodowego i wydania orzeczenia w trybie art. 38 ust. 2 cyt. ustawy o NSA".
W złożonej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej Teresa K., domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenia go i rozpoznania sprawy podniosła następujące zarzuty:


1) naruszenia przepisu prawa materialnego, tj. art. 32 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, przez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, że w sytuacji gdy przeprowadzany remont był czynnością zwykłego zarządu i dotyczył lokalu, z którego ona wyłącznie korzysta, a także zmierzał do przywrócenia stanu zgodnego z historycznym wyglądem lokali, potrzebna była zgoda wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, i to w sytuacji, gdy inwestorka uzyskała stosowną zgodę od pełnomocnika znanych i żyjących współwłaścicieli, jak również od zarządcy sądowego;


2) naruszenia art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego oraz art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami przez przyjęcie, że przepisy te zostały prawidłowo zastosowane. W sytuacji gdy inwestorka okazała oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością i uzyskała stosowne uzgodnienia, w szczególności zgodę konserwatora;


3) naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez niewyjaśnienie podstaw prawnych rozstrzygnięcia i niewskazanie powodów, dla których Sąd uznał, że organ nie naruszył art. 10 K.p.a. w sposób, który miałby wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.


W złożonej odpowiedzi na skargę kasacyjną Teresa P. wniosła o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do brzmienia art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania, wynikającą z wystąpienia przynajmniej jednej spośród sześciu przesłanek określonych w § 2 tego artykułu.


W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w cytowanym wyżej przepisie przesłanek nie występuje.
1. Podstawowym zarzutem skargi kasacyjnej jest zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego, przez niewłaściwe ich zastosowanie.
Tego rodzaju uchybienie sprowadza się do błędu w subsumcji, polegającego na tym, że stan faktyczny ustalony w danej sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w określonej normie prawa albo błędnie przyjęto, że nie odpowiada on tej normie.


Odnosząc się do przedstawionego wyżej zarzutu należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie tego rodzaju sytuacja nie zachodzi. Stosownie do obowiązującego w chwili wydania kontrolowanej decyzji brzmienia art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.


Z kolei art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego stanowi, że w razie spełnienia wymienionych wyżej wymagań oraz określonych w ust. 1 i 2 art. 35, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Należy się zgodzić ze stanowiskiem wyrażonym w zakwestionowanym wyroku, że w omawianej sprawie nie został spełniony warunek określony w art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego. Zauważyć bowiem należy, że zakres prac budowlanych, objętych wnioskiem o pozwolenie na budowę, wykracza poza zwykły zarząd nieruchomością wspólną. Niezbędna więc była do ich wykonania zgoda wszystkich współwłaścicieli nieruchomości.


Jest poza sporem, że inwestorka nie miała zgody wszystkich współwłaścicieli oraz że dwoje z nich sprzeciwiło się wykonaniu tych robót. W złożonym bowiem od decyzji organu I instancji odwołaniu Teresa P. i Marzena K. sprzeciwiły się przeprowadzeniu projektowanych robót budowlanych. W tej sytuacji należy uznać, że skutecznie zostało podważone oświadczenie inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością. Zakwestionowanie bowiem, przez chociażby jednego ze współwłaścicieli nieruchomości, złożonego przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w sytuacji kiedy jego zgoda na wykonanie robót budowlanych jest wymagana, wyklucza możliwość wydania przez organ budowlany decyzji pozwalającej na budowę. Tak więc już tylko z tej przyczyny brak było podstaw do uwzględnienia zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego.


Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje w tej sytuacji trafny zarzut, że decyzją z dnia 29 lipca 2003 r. Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków udzielił zezwolenia na wykonanie drzwi zewnętrznych (na miejscu okna) do lokalu w kamienicy przy ul. L. (...) w L.
2. Nie mógł również odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu prze sądami administracyjnymi, uzasadniony nieodniesieniem się Sądu do naruszenia przez organ odwoławczy, wydający decyzję w trybie art. 38 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, art. 10 K.p.a.


Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, Sąd ustosunkował się do przedstawionego wyżej zarzutu, stwierdzając, że działający w tym trybie organ miał prawo do własnej oceny zebranego materiału dowodowego i wydania stosownego orzeczenia. Już tylko uzupełniająco należy zauważyć, że organ, który korzysta z tego szczególnego trybu, nie prowadzi postępowania wyjaśniająco-dowodowego. Dokonuje on wyłącznie oceny zaskarżonej decyzji w takich granicach, w jakich mógłby to uczynić sąd administracyjny. Dlatego też art. 10 K.p.a. nie mógł być w tej sytuacji naruszony.


Uwzględniając powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

wersja do druku

Indywidualne Porady Prawne

Wpisz tutaj swoje pytanie, aby trafiło
do naszego prawnika specjalisty.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

 

»Najczęściej czytane artykuły w dziale
»Najnowsze artykuły w dziale
»Najczęściej czytane pytania w dziale
»Najnowsze pytania w dziale
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »