Oświata i szkolnictwo

Od 1 września 2025 r. ochrona przedemerytalna nauczyciela jest wprost uregulowana w art. 28a–28b Karty Nauczyciela. Co do zasady nie można wypowiedzieć stosunku pracy nauczycielowi zatrudnionemu na podstawie mianowania albo umowy o pracę na czas nieokreślony, jeżeli brakuje mu nie...

Rezygnacja z kształcenia w szkole doktorskiej nie powoduje sama przez się obowiązku zwrotu stypendium doktoranckiego prawidłowo wypłaconego za okres, w którym doktorant był do niego uprawniony. Rezygnacja jest natomiast ustawową podstawą skreślenia z listy doktorantów, dlatego...

Nauczyciel przed emeryturą może skorzystać z urlopu dla poratowania zdrowia, jeżeli spełnia warunki z art. 73 Karty Nauczyciela. Samo zbliżanie się do emerytury nie wyklucza urlopu, ale przy urlopie na leczenie trzeba dokładnie ustalić datę nabycia prawa do emerytury. ...

Dyrektor żłobka powinien potraktować zgłoszenie o możliwym krzywdzeniu dziecka jako sygnał wymagający natychmiastowej, ale wyważonej interwencji. Najważniejsze jest zabezpieczenie dobra dziecka, uruchomienie procedur ze Standardów Ochrony Małoletnich oraz rzetelne udokumentowanie...

Małżonkowie mogą pracować na tej samej uczelni, także przy tym samym przedmiocie, jeżeli nie pozostają wobec siebie w bezpośredniej podległości służbowej. Sam fakt, że jedna osoba prowadzi wykład, a druga ćwiczenia, nie oznacza jeszcze naruszenia prawa. W artykule...

Dyrektorem publicznej szkoły muzycznej może zostać zarówno nauczyciel, jak i osoba niebędąca nauczycielem, ale tylko po spełnieniu ściśle określonych wymagań z rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz art. 63 ustawy – Prawo oświatowe. Poniżej...

Jeżeli w dyplomie wpisano błędną nazwę zawodu, a szkoła już nie istnieje, sprawa nie jest bez wyjścia. Przepisy pozwalają żądać sprostowania dokumentu albo wydania duplikatu przez właściwy organ, a przy braku dokumentacji można domagać się formalnego rozstrzygnięcia i dalej...

Samo ukończenie studiów na kierunku lekarskim prowadzonym w języku angielskim nie oznacza automatycznie, że uczelnia może dowolnie narzucić dodatkowy półroczny „staż” po 6. roku. O tym, czy taki obowiązek jest legalny, decydują przede wszystkim program studiów, regulacje...

Sama zmiana dyrektora szkoły nie daje podstawy do obniżenia etatu ani rozwiązania stosunku pracy z nauczycielem. O tym, czy ograniczenie godzin jest legalne, decydują przede wszystkim podstawa zatrudnienia, arkusz organizacyjny szkoły, kwalifikacje nauczycieli i tryb zastosowany zgodnie z...

Aby pracować jako pedagog w przedszkolu publicznym, trzeba spełniać wymagania kwalifikacyjne określone w § 26 rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z 14 września 2023 r. Kluczowe znaczenie ma kierunek i specjalność ukończonych studiów oraz przygotowanie...

Nauczyciel zatrudniony na podstawie mianowania może zmienić szkołę przez przeniesienie z art. 18 Karty Nauczyciela, jeśli są spełnione ustawowe warunki. To zwykle korzystniejsze niż rozwiązanie stosunku pracy i ponowne zatrudnienie. Wyjaśniamy, kiedy przeniesienie jest...

O stypendium socjalnym nie decyduje sam meldunek u rodzica. Kluczowe jest to, czy student rzeczywiście prowadzi własne gospodarstwo domowe i czy może zostać uznany za samodzielnego finansowo na zasadach z art. 88 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Poniżej wyjaśniam,...

Szkoła może ograniczyć wstęp osób trzecich do budynku ze względu na bezpieczeństwo, ale taki zakaz nie daje jej prawa do organizowania odbioru dziecka w sposób narażający je na ryzyko lub pomijający szczególne potrzeby ucznia. Wyjaśniam, kiedy odpowiada szkoła, kiedy...

Nauczyciel religii może kontynuować pracę w obniżonym wymiarze, ale tylko wtedy, gdy pozwala na to organizacja szkoły i gdy wyrazi zgodę na ograniczenie zatrudnienia. Dyrektor nie ma obowiązku utrzymywać 1/2 etatu wyłącznie do czasu osiągnięcia wieku...

Nauczyciel zatrudniony na podstawie mianowania nie musi zgadzać się na ograniczenie etatu, jeżeli dyrektor nie wykaże rzeczywistych przesłanek z art. 20 ust. 1 pkt 2 i art. 22 ust. 2 ustawy – Karta Nauczyciela. Sama chęć pozostawienia w szkole innej osoby nie uzasadnia redukcji...

Dyrektor szkoły nie ma pełnej dowolności w decydowaniu, co znajdzie się w protokole rady pedagogicznej. Protokół powinien rzetelnie odzwierciedlać przebieg zebrania, ale szczegółowe zasady jego sporządzania wynikają przede wszystkim z regulaminu rady...

Zasadą jest powierzenie stanowiska dyrektora szkoły na 5 lat szkolnych. Okres krótszy, ale nie krótszy niż 1 rok szkolny, jest dopuszczalny tylko w uzasadnionym przypadku i nie może wynikać wyłącznie z wieku kandydata. Wyjaśniamy, kiedy skrócenie okresu powierzenia może być...

Dyrektor publicznego przedszkola co do zasady nie może prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek ani zarządzać taką działalnością. Wynika to z przepisów o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne. W artykule...

Samo korzystanie przez ucznia z ogólnodostępnych materiałów z Internetu w celu przygotowania się do sprawdzianu nie oznacza automatycznie oszustwa szkolnego. Aby szkoła mogła wyciągnąć konsekwencje, musi wykazać konkretne naruszenie obowiązków ucznia wynikających ze statutu i...

Po długiej chorobie nauczyciela kluczowe są trzy kwestie: czy otwiera się nowy okres zasiłkowy, kiedy potrzebne są badania kontrolne medycyny pracy oraz czy po odmowie renty można jeszcze ubiegać się o nauczycielskie świadczenie kompensacyjne. Poniżej wyjaśniam praktycznie,...