Oświata i szkolnictwo

Dyżur nocny nauczyciela na wycieczce szkolnej może być zaplanowany tylko wtedy, gdy jest potrzebny do zapewnienia opieki i bezpieczeństwa uczniów, ale nie oznacza to prawa szkoły do nieograniczonego wydłużania czasu pracy bez rozliczenia. Wyjaśniamy, jak aktualnie oceniać...

Gdy dziecko jest wyśmiewane, zastraszane, bite albo nękane przez kolegów z klasy, rodzic powinien reagować szybko i na piśmie. Szkoła ma obowiązek zapewnić uczniowi bezpieczne warunki nauki, a dyrektor powinien podjąć konkretne działania wychowawcze i ochronne. W artykule...

Jeżeli nauczyciel bezpodstawnie wpisuje uczniowi uwagi, publicznie go poniża, traktuje gorzej niż innych albo przypisuje mu zachowania, których nie było, rodzice nie muszą ograniczać się do rozmowy z wychowawcą. W takiej sprawie warto działać pisemnie: zebrać dowody, złożyć...

Dyrektor szkoły może udzielić nauczycielowi pisemnej nagany jako kary porządkowej tylko za uchybienia przeciwko porządkowi pracy, po wcześniejszym wysłuchaniu nauczyciela i z zachowaniem ustawowych terminów. Wyjaśniamy, kiedy nagana jest dopuszczalna, czym różni się od...

Roczna ocena klasyfikacyjna może być niższa niż ocena przewidywana, ponieważ informacja o ocenie przewidywanej nie jest jeszcze oceną ostateczną. Szkoła musi jednak działać zgodnie z ustawą o systemie oświaty i statutem, zwłaszcza z zasadami informowania uczniów i rodziców oraz...

Uczeń z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego z powodu zagrożenia niedostosowaniem społecznym wymaga specjalnej organizacji nauki i metod pracy, ale nie zawsze oznacza to klasyczne zajęcia rewalidacyjne. W takim przypadku najczęściej chodzi o działania i zajęcia...

Obrażenie ucznia przez nauczyciela może być potraktowane jako uchybienie godności zawodu albo naruszenie obowiązków nauczyciela. Sama rezygnacja z pracy w szkole nie kończy sprawy, jeżeli czyn został popełniony przed odejściem. W artykule wyjaśniamy, jakie kary...

Nauczyciel przed emeryturą może skorzystać z urlopu dla poratowania zdrowia, jeżeli spełnia warunki z art. 73 Karty Nauczyciela i uzyska wymagane orzeczenie lekarskie albo ma potwierdzone skierowanie na leczenie uzdrowiskowe lub rehabilitację uzdrowiskową. W artykule wyjaśniamy,...

O tym, czy absolwent może podpisywać się jako „mgr”, „inż.” albo „mgr inż.”, decyduje przede wszystkim tytuł zawodowy wpisany w dyplomie ukończenia studiów. Sam fakt ukończenia studiów pierwszego stopnia inżynierskich i później studiów drugiego stopnia na innym...

Okres pracy z dziećmi nie zawsze jest okresem pracy pedagogicznej w rozumieniu Karty Nauczyciela. Decyduje przede wszystkim to, czy dana osoba była zatrudniona jako nauczyciel, wychowawca albo inny pracownik pedagogiczny w jednostce objętej Kartą Nauczyciela, a nie sam charakter kontaktu z...

Szkoła może stosować średnią ważoną jako element oceniania, ale nie powinna być ona tajnym ani automatycznym mechanizmem wystawiania oceny rocznej. Zasady oceniania muszą wynikać ze statutu szkoły albo zgodnych z nim przedmiotowych zasad oceniania, a uczniowie i rodzice powinni...

Od 1 stycznia 2026 r. nauczyciel może mieć prawo do nagrody jubileuszowej za 45 lat pracy w wysokości 400% wynagrodzenia miesięcznego. Decydująca jest jednak data osiągnięcia stażu: nowe uprawnienie obejmuje nauczycieli, którym 45 lat pracy upłynie po 31 grudnia 2025 r. W...

Uczelnia nie „odbiera” tytułu magistra automatycznie po samym zarzucie plagiatu. Jeżeli jednak w pracy dyplomowej przypisano sobie autorstwo istotnego fragmentu cudzego utworu albo ustalenia naukowego, rektor może w drodze decyzji administracyjnej stwierdzić nieważność dyplomu. ...

Nauczyciel może wystąpić do dyrektora z wnioskiem o zmniejszenie liczby godzin także w trakcie roku szkolnego, ale skutek zależy od podstawy prawnej i zgody szkoły. Trzeba odróżnić obniżenie pensum z art. 42a Karty Nauczyciela od obniżenia wymiaru zatrudnienia na wniosek...

Świadectwo maturalne pozostawione przy rekrutacji lub po rozpoczęciu studiów najczęściej trzeba odzyskać przez pisemny wniosek do dziekanatu albo archiwum uczelni. Sama obawa przed zaległym czesnym nie powinna blokować zwrotu dokumentu, bo ewentualny dług i wydanie dokumentów to...

Nauczyciel, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do emerytury, nie zawsze automatycznie korzysta z ochrony przed wypowiedzeniem. Trzeba ustalić, czy chodzi o powszechny wiek emerytalny, emeryturę nauczycielską z Karty Nauczyciela, czy ochronę wynikającą z funkcji związkowej. W...

Jeżeli szkoła nie poinformowała ucznia i rodziców o przewidywanej rocznej ocenie niedostatecznej w terminie i formie określonych w statucie, może to oznaczać naruszenie trybu ustalania oceny. W takiej sytuacji warto działać pisemnie i szybko, bo terminy na zastrzeżenia są bardzo...

Rezygnacja ze studiów wojskowych może oznaczać obowiązek zwrotu kosztów utrzymania i nauki, ale zasady zależą od tego, kiedy podpisano umowę, na jakim etapie kształcenia znajduje się student i z jakiej przyczyny dochodzi do przerwania nauki. W artykule wyjaśniamy, kiedy...

Po ukończeniu 18 lat nie ma już ustawowego obowiązku chodzenia do szkoły ani kontynuowania nauki. Do dnia 18. urodzin uczeń nadal podlega jednak obowiązkowi nauki, nawet jeśli jest już blisko pełnoletności. W artykule wyjaśniamy różnicę między obowiązkiem szkolnym a...

Sześciolatek ma obowiązek odbyć roczne przygotowanie przedszkolne, ale przepisy nie nakazują mu automatycznie przebywania w oddziale przedszkolnym przez cały czas pracy placówki. W publicznej zerówce podstawowy czas bezpłatnego nauczania, wychowania i opieki wynosi co do zasady...

Podejmowanie działalności edukacyjnej może następować na różnych zasadach w zależności od tego, czy taka działalność ma być prowadzona w formie szkoły lub placówki w ramach systemu oświaty, czy też poza tym systemem.

Prowadzenie przedszkola niepublicznego wiąże się z obowiązkiem uzyskania w odniesieniu do lokalu, w którym będzie się ono mieścić, pozytywnych opinii Sanepidu i Straży Pożarnej. Ponadto lokal ten musi być wyposażony w odpowiedni sprzęt i pomoce dydaktyczne.