Adopcja, rodzina zastępcza, opiekun prawny

Adopcja dziecka przez męża matki może dać mu pełnię praw i obowiązków rodzicielskich, ale zwykle oznacza też wygaśnięcie więzi prawnych dziecka z biologicznym ojcem – także w zakresie dziedziczenia i alimentów. Kluczowe znaczenie ma rodzaj przysposobienia oraz to, czy potrzebna...

Opiekun prawny lub rodzina zastępcza nie zawsze mogą samodzielnie zdecydować o zagranicznym wyjeździe dziecka. Kluczowe znaczenie ma treść postanowienia sądu, zakres pozostawionej rodzicom władzy rodzicielskiej oraz to, czy wyjazd jest traktowany jako sprawa istotna...

W Polsce nie można orzec przysposobienia osoby pełnoletniej. Kodeks rodzinny i opiekuńczy dopuszcza przysposobienie wyłącznie osoby małoletniej i tylko dla jej dobra. Inaczej należy ocenić zagraniczne orzeczenie o adopcji dorosłego. Taki wyrok może wywoływać skutki w Polsce,...

Samo ustanowienie opiekunem prawnym osoby ubezwłasnowolnionej nie zwalnia z opłaty za pobyt tej osoby w domu pomocy społecznej ani samo przez się nie tworzy nowego obowiązku płatniczego. Wyjaśniamy, kto i w jakiej kolejności ponosi odpłatność za DPS, kiedy można domagać się...

Macocha nie jest z mocy prawa wstępną dziecka swojego małżonka i samo wychowywanie dziecka albo bycie jego opiekunem prawnym tego nie zmienia. Co do zasady między macochą a pasierbem nie powstaje więc ustawowe dziedziczenie ani typowa więź pokrewieństwa. Inaczej jest wtedy, gdy...

Przysposobienie dziecka małżonka powoduje powstanie więzi prawnej jak między rodzicem a dzieckiem. W praktyce wpływa na władzę rodzicielską, nazwisko, dziedziczenie i alimenty od biologicznego ojca. Wyjaśniamy, kiedy potrzebna jest zgoda dziecka i rodzica biologicznego, jak...

Jeżeli w akcie urodzenia dziecka nie ma prawnie ustalonego ojca, mąż matki może wystąpić do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka. Zgoda biologicznego ojca nie jest wtedy wymagana, bo dopóki ojcostwo nie zostało uznane albo ustalone przez sąd, nie ma on statusu rodzica w...

Konkretną osobę można zaproponować jako kandydata na rodzinę zastępczą, ale nie można „przekazać” jej dziecka na podstawie prywatnej umowy. O umieszczeniu dziecka w pieczy zastępczej decyduje sąd opiekuńczy, kierując się dobrem dziecka i opinią organizatora rodzinnej pieczy...

Opiekun prawny osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie ma obowiązek dbać o jej osobę i majątek, ale nie może sam zmusić domowników do przejęcia opieki. Jeżeli opiekun umrze, zachoruje albo nie może wykonywać funkcji, konieczne jest zawiadomienie sądu opiekuńczego. W artykule...

Rozwiązanie adopcji jest w Polsce możliwe tylko w wyjątkowych sytuacjach i tylko na podstawie orzeczenia sądu. Dotyczy to przysposobienia niepełnego i pełnego, ale nie przysposobienia, na które rodzice wyrazili zgodę blankietową bez wskazania przysposabiającego. Z artykułu...

Jeżeli rodzice dziecka przebywają za granicą albo faktycznie nie sprawują nad nim opieki, sama zgoda rodziców zwykle nie wystarcza do załatwiania spraw urzędowych, szkolnych i medycznych dziecka. Najbezpieczniejszą drogą jest złożenie wniosku do sądu rodzinnego o uregulowanie...

Kurator może żądać wynagrodzenia, ale o jego przyznaniu i wysokości decyduje sąd albo organ, który ustanowił kuratora. Nie ma jednej ustawowej stawki; znaczenie mają zakres obowiązków, nakład pracy oraz sytuacja majątkowa osoby objętej kuratelą. W artykule wyjaśniamy,...

Jeżeli opiekun prawny nie wykonuje swoich obowiązków, sprawę należy zgłosić do sądu opiekuńczego. Sąd może żądać od opiekuna wyjaśnień i dokumentów, wydać zarządzenia nadzorcze, a przy poważnych zaniedbaniach zwolnić opiekuna i ustanowić inną osobę. W artykule...

Jeżeli matka wykonuje władzę rodzicielską nad dzieckiem, sąd co do zasady nie ustanowi dla niego opiekuna prawnego. Opieka prawna jest rozwiązaniem dla sytuacji, w których żadnemu z rodziców nie przysługuje władza rodzicielska albo rodzice są nieznani. Mąż matki może...

Babcia może ubiegać się o adopcję wnuczki, ale w praktyce pierwszym i często pilniejszym krokiem jest zabezpieczenie dziecka przez sąd rodzinny, np. przez umieszczenie go u babci jako rodziny zastępczej spokrewnionej. W artykule wyjaśniamy, kiedy sąd może ograniczyć albo...

Gdy rodzic zostawia dziecko dziadkom na dłuższy czas, nie odbiera telefonów i nie interesuje się opieką, dziadkowie mogą zawiadomić sąd rodzinny i domagać się pilnego uregulowania sytuacji dziecka. W praktyce najczęściej chodzi nie o natychmiastowe ustanowienie dziadków...

Jeżeli dziecko siostry od lat mieszka u krewnego, sama zgoda rodziców nie wystarcza do przekazania opieki ani do adopcji. Sąd bada przede wszystkim dobro dziecka, sytuację rodziców, więź z osobą faktycznie sprawującą pieczę oraz to, czy właściwą drogą jest opieka prawna, piecza...

Jeżeli rodzice rażąco zaniedbują dziecko, sąd rodzinny może ograniczyć albo pozbawić ich władzy rodzicielskiej, a gdy żadnemu z rodziców nie przysługuje już władza rodzicielska, ustanowić dla dziecka opiekuna prawnego. W praktyce dziadkowie mogą też ubiegać się o...

Ojczym nie uzyskuje automatycznie władzy rodzicielskiej nad pasierbem tylko dlatego, że zawarł małżeństwo z jego matką. Może jednak zostać upoważniony do odbioru dziecka ze szkoły, uzyskiwania informacji szkolnych lub medycznych, a w określonych sytuacjach także zostać opiekunem...

Polskie prawo nadal nie pozwala na przysposobienie osoby pełnoletniej. Jeżeli dzieci żony są już dorosłe, nie można ich adoptować po to, aby uzyskały status dzieci przysposobionych i dziedziczyły jak dzieci biologiczne. Można jednak skutecznie zabezpieczyć ich sytuację na...