.
Mamy 12 090 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem spadkowym? Opisz swój
problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zachowek

W podkategorii: Artykuły | Pytania i odpowiedzi |

Zachowek to jedno z najważniejszych pojęć prawa spadkowego. Ta instytucja prawna ma czynić zadość osobom najbliższym, które spadkodawca zdecydował się pominąć w testamencie lub znacznie uszczuplił ich udział spadkowy. Zachowek wyraża stanowisko ustawodawcy, że każdy człowiek w razie śmierci ma moralny obowiązek pozostawienia choćby części majątku swym najbliższym.

Tak więc pominiętym w testamencie spadkobiercom ustawowym przysługuje roszczenie o zapłatę określonej sumy pieniężnej – to właśnie zachowek. Obowiązek ten nie może powstać prędzej niż z chwilą śmierci spadkodawcy. Roszczenie o zachowek powstaje tylko wtedy, gdy uprawniony nie otrzymał go w innej postaci niż powołanie do dziedziczenia.

Roszczenie o zachowek nie jest roszczeniem bezwzględnym. Czyli spadkobierca ustawowy, który nie otrzymał należnej mu części spadku, może, ale nie musi, upomnieć się o zachowek. Ma na to 5 lat od chwili otwarcia spadku.

Uprawnionymi do zachowku są zstępni (czyli dzieci, wnuki, prawnuki), małżonek oraz rodzice spadkodawcy, jeśli byliby powołani do spadku z ustawy.

Jest roszczenie – kto zatem jest zobowiązany do zapłaty zachowku? Zachowku można żądać od spadkobierców powołanych do dziedziczenia na mocy testamentu, a także od osób, na rzecz których spadkodawca ustanowił zapis windykacyjny oraz od obdarowanych darowizną doliczaną do spadku.

Generalnie wysokość zachowku wynosi połowę wartości udziału spadkowego, jaki by przypadał uprawnionemu przy dziedziczeniu ustawowym. Jeżeli jednak uprawniony do zachowku jest trwale niezdolny do pracy albo jest małoletni, wówczas zachowek wynosi dwie trzecie wartości udziału spadkowego.

Przy obliczaniu zachowku nie uwzględnia się zapisów zwykłych i poleceń, natomiast dolicza się do spadku darowizny oraz zapisy windykacyjne dokonane przez spadkodawcę.

Jeśli chodzi o darowizny, to generalnie nie dolicza się do spadku dwóch rodzajów darowizn:

  1. drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych, jak również
  2. darowizn na rzecz osób niebędących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku.

Tak, jak to zostało powiedziane na początku, zachowek ma czynić zadość najbliższym, pozbawionym przez spadkodawcę należnej części spadku. Jednak często wypłata zachowku staje się ciężarem nie do udźwignięcia dla spadkobierców czy obdarowanych. Każdy z nas, myśląc o przekazaniu swego majątku, powinien wysilić się na pewną dalekowzroczność, aby majątek nie stał się zarzewiem konfliktu i problemów finansowych w rodzinie. W tak istotnych sprawach warto zawczasu zasięgnąć rady prawnika specjalizującego się w prawie spadkowym.

»Pytania i odpowiedzi

Ilość: 296 | Wyświetlono: 1-20

Gospodarstwo dla wnuka - czy dzieciom należy się zachowek?

Ojciec ojca mojej mamy (mój pradziadek) zapisał gospodarstwo rolne bratu mojej mamy, czyli swojemu wnukowi, gdy ten miał 7 lat. Pradziadkowie pominęli w spadku trójkę swoich dzieci. Ojciec i matka mojej mamy (czyli moi dziadkowie) byli prawnymi opiekunami gospodarstwa do czasu uzyskania...

Zabezpieczenie żony przed zachowkiem dla dziecka

Kilka lat temu rozstałem się z partnerką, z którą mam syna. Od ponad roku jestem związany z inną kobietą i prawdopodobnie za rok się pobierzemy. Wcześniej jednak zamierzamy wspólnie kupić dom i w związku z tą inwestycja, chciałbym wiedzieć, jak mogę zabezpieczyć przyszłą...

Spadek dla dziecka pozamałżeńskiego

Jestem dzieckiem pozamałżeńskim, mój ojciec był już żonaty i miał dzieci małżeńskie. Uznał mnie i początkowo nawet wysyłał mamie niewielkie kwoty w ramach alimentów. W akcie urodzenia widnieje jego imię, ale w rubryce nazwiska ojca, nie wiedzieć czemu, zostało wpisane...

Pominięcie w darowiźnie a prawo do zachowku

Moi dziadkowie mieli 3 dzieci. W 2001 r. przekazali swoim dwóm córkom gospodarstwo rolne, ich syn, a nasz tata, nic nie otrzymał. Chciałbym ustalić, czy przysługuje mi jako spadkobiercy pominiętemu roszczenie o zachowek od ciotek. Babcia zmarła w 2009 r., a dziadek w grudniu...

Wydziedziczenie w testamencie dzieci a zachowek dla wnuka

Zmarł ojciec, zostawił testament notarialny, w którym wszystko przekazał swojej drugiej żonie, a mnie i siostrę wydziedziczył. Powołał się na nieutrzymywanie z nim kontaktów, co nie jest prawdą. Siostra nie ma dzieci, a ja mam niepełnoletniego syna. Czy jemu, jako wnukowi,...

Jak ubiegać się o zachowek od żony ojca?

Mój ojciec zmarł 5 miesięcy temu. Cały majątek zapisał w testamencie notarialnym swojej żonie, która nie jest moją matką. Ja jestem jego nieślubnym dzieckiem, które uznał i w dzieciństwie płacił alimenty. Mam przyrodniego brata, który prawie całe dorosłe życie spędził w...

Sprzedaż działki z darowizny a zachowek

W 1996 roku wujek przekazał mi darowizna działkę rolną 3200 m 2 (działkę wcześniej dostał od mojego dziadka tez darowizną, ale nie chciał tej działki, bo nie można się na niej budować). Czy jak sprzedam działkę z darowizny, to dzieci wujka i wujek będą mogli...

Jak zabezpieczyć się przed zachowkiem dla dziecka męża?

Zamierzamy z mężem kupić działkę i postawić na niej dom. Musimy jednak podjąć pewne decyzje majątkowe, ponieważ, oprócz naszej dwójki dzieci, mąż ma jeszcze jedno z poprzedniego małżeństwa. Jeśli zapiszemy nieruchomość na mnie, a nie na męża, czy jego dziecko z...

Dom od dziadków - jaki zachowek należy się dzieciom?

4 lata temu dziadkowie przepisali mi dom o wartości 130 tys. zł w tamtym okresie. Umowa darowizny z dożywotnim pozwoleniem mieszkania tam. Dziadkowie maja 4 dzieci, które nie odpuszczą mi zachowku, gdy dziadków zabraknie. Dom od dziadków po moich remontach wart jest jakieś 500 tys....

Zachowek dla syna przy sprzedaży lub darowiźnie mieszkania należącego do ojca

Mój ojciec zamierza sprzedać obcej osobie posiadane przez siebie mieszkanie lub podarować je wnukowi (mojemu synowi), pomijając mnie całkowicie w spadku. Czy w obu tych przypadkach mam prawo domagać się zachowku (od syna lub nabywcy mieszkania)? Proszę o informacje jakie mam prawo do...

Obiecana opłata za przekazanie gospodarstwa i niewywiązanie się ze służebności wobec rodziców

Moi rodzice przekazali gospodarstwo rolne (darowizna) dla brata i siostry w zamiast za służebność osobistą, pomijając mnie jako trzecie dziecko. Mieszkam 150 km od rodziców. Nie powiadomiono mnie o tym zdarzeniu. Dowiedziałem się dopiero po dwóch latach, czyli w 1999 r. Z relacji...

Darowizna bez dożywocia a zachowek

W 2013 roku aktem notarialnym w postaci darowizny został mi przekazany dom wraz z działką. Dostałam nieruchomość od dziadka, nie zapisano dożywocia. Dziadek już nie żyje. I teraz zaczęła się walka o zachowek. Ciotka wie że darowizna była bez dożywocia i chce zachowku od...

Wyliczenie wysokości zachowku od darowizny

W 1991 roku tata aktem darowizny darował mieszkanie mnie i mojemu mężowi (mama moja nie żyje od 1982 r.). Mieszkanie sprzedałam w 2007 r. Po darowiźnie tata ożenił się i ma córkę z drugiego małżeństwa. Ja mam jeszcze brata z pierwszego małżeństwa taty. Tata zmarł nagle w 2019...

Honorarium adwokata za prowadzenie sprawy o zachowek

Ile może wynosić honorarium adwokata za prowadzenie sprawy o wypłacenie zachowku? Czy są jakieś rozporządzenia prawne odnośnie jego wysokości, czy honorarium 5% albo 10% od otrzymanego zachowku jest przeciętne, czy raczej wysokie? Czy adwokat prowadzący sprawę o zachowek stara się...

Zrzeczenie się spadku a zachowek dla dzieci

Mama zrzekła się spadku podczas rozprawy po swoich rodzicach (dokładnej daty nie pamiętam) na rzecz pozostałego rodzeństwa (dziadek zmarł w 1993, roku a babcia w 2009). Czy mi jako synowi, a wnukowi spadkodawców przysługuje jakiekolwiek prawo do spadku (chodzi o domek jednorodzinny, w...

Darowizna pieniędzy dla jednego dziecka a dochodzenie zachowku

Tata wpłacił mi pieniądze na konto, jest to kwota dość spora. Czy moje rodzeństwo po śmierci ojca może domagać się, by mi te pieniądze odebrać w postaci zachowku? Ojca wola jest taka, by rodzeństwo nic nie dostało. Co z tym zrobić? Może lepiej odwołać umowę darowizny (jest...

Rozliczenia w rodzinie po śmierci ojca

23 lata temu rodzice przekazali aktem notarialnym 8 ha ziemi wraz z budynkami na jedno z dzieci. Zostawili sobie 3 ha ziemi, maszyny, inwentarz oraz dom w mieście. Ojciec i matka pracowali dodatkowo na etacie. Ojciec po 2 latach stracił pracę i zaczął się utrzymywać jedynie ze swojej...

Co zrobić aby nie płacić zachowku od otrzymanej nieruchomości?

Babcia posiadała majątek: 2 działki budowlane (jedna z domem) i jedną działkę zieloną – o niskiej wartości. Babcia miała troje dzieci. Mój tata dostał działkę z domem (bo go remontował). Drugą działkę sprzedała i zysk podzieliła równo między dzieci. Działkę...

Darowizna w zamian za spłatę i zabezpieczenie przed zachowkiem

Dwie działki – niezabudowana i zabudowana – są współwłasnością trzech osób, tj. mojej babci, mamy i wujka. Mama i babcia mieszkają w domu na jednej z działek. W zamierzeniu jest darowizna części udziału babci na rzecz mojej mamy i spłacenie wujka. W rezultacie...

Ubieganie się o część majątku po ojcu przepisanego na dzieci

W ubiegłym roku zmarł mój teść. Pozostawił trzy córki. Kilkanaście lat temu przekazał najmłodszej córce 14-hektarowe gospodarstwo rolne w zamian za rentę z KRUS-u. Najmłodsza córka dosrała również dom mieszkalny na działce. Najstarsza córka dostała działkę budowlaną...

»Artykuły

Ilość: 7 | Wyświetlono: wszystkie

Dziedziczenie roszczenia o zachowek

Roszczenie z tytułu zachowku, będącego instytucją prawną mającą służyć ochronie praw osób najbliższych dla zmarłego, jako roszczenie o świadczenie pieniężne podlega dziedziczeniu. Krąg osób, które dziedziczą roszczenie o zachowek, jest jednak ograniczony do osób...

Zachowek a zastosowanie art. 5 K.c.

Zastosowanie art. 5 Kodeksu cywilnego (K.c.) 1 do instytucji zachowku, a co za tym idzie – obniżenie wysokości zachowku lub jego całkowite pozbawienie, możliwe jest tylko w wyjątkowych przypadkach, przy uwzględnieniu klauzuli zasad współżycia społecznego.

Jak pozbawić dziedziczenia?

Pozbawienie spadkobiercy jakichkolwiek praw do majątku spadkowego może nastąpić w drodze wydziedziczenia lub uznania za niegodnego dziedziczenia. Wydziedziczenia dokonuje sam spadkodawca, natomiast za niegodnego dziedziczenia spadkobiercę może uznać sąd – na wniosek osoby...

Ważność wydziedziczenia

Wydziedziczenie to instytucja prawa cywilnego skutkująca pozbawieniem zdolności dziedziczenia po spadkodawcy, jak również pozbawieniem prawa do zachowku. Wydziedziczenie, aby było ważne, musi zostać dokonane w ważnie sporządzonym testamencie i musi się opierać na jednej z przyczyn...

Definicja zachowku według Kodeksu cywilnego

Instytucja zachowku uregulowana w Kodeksie cywilnym służy ochronie najbliższej rodziny spadkodawcy. Zachowek bowiem to część spadku, która należy się spadkobiercy będącemu członkiem najbliższej rodziny zmarłego, niezależnie nawet od jego woli wyrażonej w testamencie.

Przedawnienie roszczeń o zachowek

Kiedy następuje przedawnienie roszczeń do zachowku? Artykuł omawia warunki przedawnienia prawa do zachowku na gruncie Kodeksu cywilnego.

Roszczenie o zachowek – przerwanie biegu przedawnienia

Artykuł omawia problematyką przerwania biegu przedawnienia roszczenia o zachowek.

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem spadkowym? Opisz swój
problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »

porady spadkowe

porady budowlane

porady prawnika odpowiedziprawne.pl

ozdobne poduszki Hampton