.
Mamy 12 973 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem prawny i szukasz pomocy?
Kliknij TUTAJ i opisz nam swój problem w formularzu.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zachowek

Zachowek to jedno z najważniejszych pojęć prawa spadkowego. Ta instytucja prawna ma czynić zadość osobom najbliższym, które spadkodawca zdecydował się pominąć w testamencie lub znacznie uszczuplił ich udział spadkowy. Zachowek wyraża stanowisko ustawodawcy, że każdy człowiek w razie śmierci ma moralny obowiązek pozostawienia choćby części majątku swym najbliższym.

Tak więc pominiętym w testamencie spadkobiercom ustawowym przysługuje roszczenie o zapłatę określonej sumy pieniężnej – to właśnie zachowek. Obowiązek ten nie może powstać prędzej niż z chwilą śmierci spadkodawcy. Roszczenie o zachowek powstaje tylko wtedy, gdy uprawniony nie otrzymał go w innej postaci niż powołanie do dziedziczenia.

Roszczenie o zachowek nie jest roszczeniem bezwzględnym. Czyli spadkobierca ustawowy, który nie otrzymał należnej mu części spadku, może, ale nie musi, upomnieć się o zachowek. Ma na to 5 lat od chwili otwarcia spadku.

Uprawnionymi do zachowku są zstępni (czyli dzieci, wnuki, prawnuki), małżonek oraz rodzice spadkodawcy, jeśli byliby powołani do spadku z ustawy.

Jest roszczenie – kto zatem jest zobowiązany do zapłaty zachowku? Zachowku można żądać od spadkobierców powołanych do dziedziczenia na mocy testamentu, a także od osób, na rzecz których spadkodawca ustanowił zapis windykacyjny oraz od obdarowanych darowizną doliczaną do spadku.

Generalnie wysokość zachowku wynosi połowę wartości udziału spadkowego, jaki by przypadał uprawnionemu przy dziedziczeniu ustawowym. Jeżeli jednak uprawniony do zachowku jest trwale niezdolny do pracy albo jest małoletni, wówczas zachowek wynosi dwie trzecie wartości udziału spadkowego.

Przy obliczaniu zachowku nie uwzględnia się zapisów zwykłych i poleceń, natomiast dolicza się do spadku darowizny oraz zapisy windykacyjne dokonane przez spadkodawcę.

Jeśli chodzi o darowizny, to generalnie nie dolicza się do spadku dwóch rodzajów darowizn:

  1. drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych, jak również
  2. darowizn na rzecz osób niebędących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku.

Tak, jak to zostało powiedziane na początku, zachowek ma czynić zadość najbliższym, pozbawionym przez spadkodawcę należnej części spadku. Jednak często wypłata zachowku staje się ciężarem nie do udźwignięcia dla spadkobierców czy obdarowanych. Każdy z nas, myśląc o przekazaniu swego majątku, powinien wysilić się na pewną dalekowzroczność, aby majątek nie stał się zarzewiem konfliktu i problemów finansowych w rodzinie. W tak istotnych sprawach warto zawczasu zasięgnąć rady prawnika specjalizującego się w prawie spadkowym.

»Pytania i odpowiedzi

Ilość: 317 | Wyświetlono: 1-20

Darowizny dla brata a zachowek po śmierci rodziców

Mojemu bratu w 2014 r. rodzice zapisali dom w umowie darowizny. w 2016 r. tata zmarł, mama zmarła w 2018 roku. Czy mogę domagać się od brata zachowku po rodzicach? Czy tylko należy już tylko w części po mamie, bo 5 lat minęło od śmierci taty miesiąc temu? Czy też mam prawo...

Umowa dożywocia a zachowek dla małoletnich dzieci

Niecały rok temu zmarł dziadek, nie pozostawiając żadnego testamentu. Ustawowymi spadkobiercami, zgodnie z orzeczeniem sądu, zostały tylko jego wnuki (3 dorosłych i 2 małoletnich dzieci), bo żona dziadka i jego dzieci nie dożyły otwarcia spadku. Na krótko przed jego śmiercią...

Wyłączenie darowizny ze schedy spadkowej a zachowek

W 2010 roku babcia wykupiła mieszkanie (ja na wykup mieszkania dałem pieniądze) i przepisała darowizną mieszanie na mnie. Jest klauzula o wyłączeniu darowizny ze schedy spadkowej. Babcia ma dwójkę dzieci. Moja mama żyje, jej brat nie – ale ma córkę. Brat mojej mamy zmarł po...

Prawo do zachowku z testamentu

Mieszkamy z małżonką i synem w prywatnym budynku mieszkalnym na działce. Posiadłość tę nabyli teściowie w latach 60. W 2008 roku rodzice małżonki spisali u notariusza dwa testamenty (każdy we własnym imieniu), powołując do całości spadku żonę, która z nimi mieszkała...

Domaganie się zachowku i spłaty przez siostrę

Rodzice przekazali mi i starszej siostrze dom z działką już ponad 15 lat temu, a mama zmarła 6 lat temu. Najmłodsza siostra uważa, że należy jej jej zachowek po matce i spłaty, ale temat się przedawnił. Chce otrzymać zachowek po matce i grunt, który ojciec ze swojego majątku...

Obietnica równego podziału spadku pomiędzy dzieci – jak sprawdzić, czy ojciec nie zmienił zdania?

Mój ojciec posiada 3 nieruchomości. Jest też testament, w którym po jego śmierci mamy z siostrą dziedziczyć po połowie, to nam obiecał. Niestety ojciec siostrę faworyzuje i mam obawy, czy nie zmieni zdania co do dziedziczenia. Gdyby przyszło mu do głowy przepisać już teraz jedną...

Czy muszę spłacić siostrę z otrzymanej darowizny od rodziców?

Cztery lata temu otrzymałam od moich rodziców wraz z mężem darowiznę niewielkiego domu w stanie surowym; wartość wyceniono na 70 tys. zł. Jakiś czas temu tata zmarł, mama żyje nadal. Mam dwie siostry. Jedna z nich żąda spłaty otrzymanego w darowiźnie przeze mnie domu.  Mama...

Darowizny dla dzieci - jak zabezpieczyć się przed zachowkiem?

Moi rodzice dysponowali majątkiem składającym się z gospodarstwa rolnego, dwóch domów mieszalnych – mniejszego i większego. Mam dwie 2 siostry, jednej z nich rodzice przekazali gospodarstwo rolne wraz z ziemią i maszynami, drugiej – mniejszy dom mieszkalny. Ja mam otrzymać...

Darowizna mieszkania ze służebnością osobistą a zachowek

Moja mama jako wdowa była właścicielką mieszkania. 17 lat temu umową darowizny darowała mieszkanie wnukowi z obciążeniem służebnością osobistą (dożywotnie zamieszkiwanie). Wnuk nigdy nie mieszkał z babcią. Niedawno mama zmarła. Czy możliwe jest dochodzenie przeze mnie...

Dziedziczenie po babci gdy tata nie żyje

Dziadek zmarł w 2004 r. Babcia zmarła miesiąc temu, przed śmiercią sprzedała swoje mieszkanie, ale wuj to przede mną ukrył i dopiero teraz przypadkowo się o tym dowiedziałam. Dziadkowie mieli dwóch synów, jednym z nich był ojciec, który zmarł pół roku przed babcią. Babcia...

Spadek w testamencie dla drugiej żony a zachowek dla dzieci

Złożyłem pozew o zachowek, gdyż mój ojciec przekazał cały majątek swojej drugiej żonie. Sporządził testament u notariusza, było postepowanie spadkowe, sąd uznał, że testament jest ważny i wydał w tej sprawie prawomocne orzeczenie. Prawo do spadku nabyła w całości żona...

Kiedy wnukom należy się zachowek?

Sprawa dotyczy zachowku po dziadkach i proszę o odpowiedź na pytanie, kiedy wnukom należy się zachowek? Mój dziadek zmarł 16 lat temu, ja wówczas byłam jeszcze dzieckiem. Mój brat otrzymał w testamencie mieszkanie w zamian za opiekę nad babcią. Tato, syn dziadków, zrzekł się na...

Działka od mamy - jak uniknąć w przyszłości zachowku?

Moja mama ma działkę, którą chce mi przepisać. Jakie rozwiązania powinienem wziąć pod uwagę, aby w przyszłości uniknąć płacenia ewentualnego zachowku w przyszłości? Czy nie lepiej by było, gdybym tę działkę od mamy kupił? Jeśli tak, jakie wystąpiłby tu koszty i czy przy...

Darowizna gospodarstwa rolnego a zachowek

Aktem darowizny po śmierci mojego męża przekazałam gospodarstwo rolne o wartości 225 tys. zł mojemu synowi. Gospodarstwo to, było własnością moją i męża. Czy w związku z tym córka może dochodzić zachowku i od kogo oraz ewentualnie w jakiej wysokości?

Zachowek mimo wydziedziczenia

Mój ojciec po rozwodzie z moją mamą ożenił się jeszcze raz. Z drugiego małżeństwa ma syna. Zmarł w roku 2019. Po otwarciu testamentu dowiedziałam się, że zostałam wydziedziczona. Czy moje dzieci mogą starać się o zachowek mimo wydziedziczenia? Jedna córka jest pełnoletnia,...

Dziedziczenie obowiązku wypłaty zachowku

Rodzice mieli dwóch synów. Po śmierci ojca cały spadek na podstawie testamentu nabyła nasza mama. Mama nie wypłaciła nam zachowków. Po śmierci mamy cały spadek na podstawie testamentu dziedziczę ja. Rozumiem, że odziedziczyłem dług spadkowy w postaci obowiązku zapłaty...

Wspólne mieszkanie w związku partnerskim a dziedziczenie - jak zabezpieczyć majątek?

Sprawa dotyczy dziedziczenia w związku partnerskim. Jestem w związku partnerskim. Kupiliśmy wspólnie mieszkanie (pól na pół) na łączną kwotę 500 tys. zł. Spisaliśmy testament wzajemny, przepisując swoje połowy na siebie. Proszę o informację, jak wyglądać będzie...

Odmowa wypłaty zachowku przez siostrę - co zrobić?

W 2007 roku moi rodzice obdarowali moją siostrę całym swoim majątkiem. W 2012 roku zmarł mój ojciec. Zwróciłem się do mojej siostry o zapłacenie zachowku, ale odmówiła, twierdząc, że zachowek mi się nie należy. Wtedy sprawę skierowałem do sądu. Kiedy moja siostra i moja...

Czy należy się zachowek od połowy darowanego mieszkania?

Proszę o informację, czy należy mi się zachowek. Sprawa wygląda tak: w 2009 r. moja mama darowała notarialne mojemu bratu połowę mieszkania dwupokojowego własnościowego. W 2021 r. zmarła. Czy mogę żądać od brata zachowku od połowy mieszkania które otrzymał od mamy?

Dochodzenie zachowku po ojcu

Nagle zmarł mój ojciec. Jestem jego synem z pierwszego małżeństwa. Być może pozostawił testament, gdyż działania jego drugiej żony, i to w kilka dni po pogrzebie, wskazują, że czuje się ona jedyną spadkobierczynią. W tej sprawie jest też druga strona medalu – ryzyko...

»Artykuły

Ilość: 7 | Wyświetlono: wszystkie

Dziedziczenie roszczenia o zachowek

Roszczenie z tytułu zachowku, będącego instytucją prawną mającą służyć ochronie praw osób najbliższych dla zmarłego, jako roszczenie o świadczenie pieniężne podlega dziedziczeniu. Krąg osób, które dziedziczą roszczenie o zachowek, jest jednak ograniczony do osób...

Zachowek a zastosowanie art. 5 K.c.

Zastosowanie art. 5 Kodeksu cywilnego (K.c.) 1 do instytucji zachowku, a co za tym idzie – obniżenie wysokości zachowku lub jego całkowite pozbawienie, możliwe jest tylko w wyjątkowych przypadkach, przy uwzględnieniu klauzuli zasad współżycia społecznego.

Jak pozbawić dziedziczenia?

Pozbawienie spadkobiercy jakichkolwiek praw do majątku spadkowego może nastąpić w drodze wydziedziczenia lub uznania za niegodnego dziedziczenia. Wydziedziczenia dokonuje sam spadkodawca, natomiast za niegodnego dziedziczenia spadkobiercę może uznać sąd – na wniosek osoby...

Ważność wydziedziczenia

Wydziedziczenie to instytucja prawa cywilnego skutkująca pozbawieniem zdolności dziedziczenia po spadkodawcy, jak również pozbawieniem prawa do zachowku. Wydziedziczenie, aby było ważne, musi zostać dokonane w ważnie sporządzonym testamencie i musi się opierać na jednej z przyczyn...

Definicja zachowku według Kodeksu cywilnego

Instytucja zachowku uregulowana w Kodeksie cywilnym służy ochronie najbliższej rodziny spadkodawcy. Zachowek bowiem to część spadku, która należy się spadkobiercy będącemu członkiem najbliższej rodziny zmarłego, niezależnie nawet od jego woli wyrażonej w testamencie.

Przedawnienie roszczeń o zachowek

Kiedy następuje przedawnienie roszczeń do zachowku? Artykuł omawia warunki przedawnienia prawa do zachowku na gruncie Kodeksu cywilnego.

Roszczenie o zachowek – przerwanie biegu przedawnienia

Artykuł omawia problematyką przerwania biegu przedawnienia roszczenia o zachowek.

»Materiały

Ilość: 2 | Wyświetlono: wszystkie

Testament czy darowizna

W ciągu życia gromadzimy różne dobra, ale nie jesteśmy wieczni. Dlatego w pewnym momencie zastanawiamy się, jak je podzielić pomiędzy naszych najbliższych. Co będzie lepsze: testament czy darowizna jeszcze za życia? Nie ma najlepszego rozwiązania, trzeba zawsze dokładnie zastanowić...

Wniosek o zachowek

Jeśli spadkobierca ustawowy zostanie pominięty w testamencie, należał będzie mu się zachowek. Często spadkobierca dobrowolnie nie chce spełnić tego roszczenia, wówczas należy sporządzić wniosek o zachowek i skierować go do sądu spadku.

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem prawny i szukasz pomocy?
Kliknij TUTAJ i opisz nam swój problem w formularzu.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »

spadek.info

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl