Obowiązki i odpowiedzialność pracownika

Można prowadzić jednoosobową działalność gospodarczą i świadczyć usługi na rzecz obecnego albo byłego pracodawcy, ale współpraca musi rzeczywiście mieć charakter biznesowy, a nie ukrywać stosunku pracy. Od 8 lipca 2026 r. PIP ma nowe narzędzia do kwestionowania...

Przy umowie zlecenia zleceniobiorca nie odpowiada automatycznie za każde uszkodzenie mienia zleceniodawcy. Aby obciążyć go kosztami, trzeba wykazać szkodę, związek z wykonywaniem zlecenia oraz podstawę odpowiedzialności wynikającą z konkretnych przepisów Kodeksu cywilnego. W...

Jeżeli nauczyciel usunął dokumentację szkolną lub pliki dotyczące uczniów, szkoła powinna działać od razu: zabezpieczyć sprzęt, ustalić miejsce przechowywania danych, sprawdzić kopie zapasowe i dostęp do kont służbowych. Wyjaśniamy, kiedy dochodzi do naruszenia...

Rodzic wychowujący dziecko do ukończenia 8. roku życia może bez swojej zgody odmówić pracy w godzinach nadliczbowych, w porze nocnej, w systemie przerywanego czasu pracy oraz delegowania poza stałe miejsce pracy. Wynika to wprost z art. 178 § 2 Kodeksu pracy. W artykule...

Samowolne zaprzestanie przychodzenia do pracy może zostać uznane za ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych i prowadzić do rozwiązania umowy bez wypowiedzenia na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy. To jednak nie wszystko. W artykule wyjaśniamy, kiedy...

Pracodawca nie może dowolnie potrącać z wynagrodzenia kwot za przeterminowany towar. Aby obciążyć pracownika, musi wykazać konkretną szkodę, winę pracownika i związek między jego zachowaniem a stratą. Wyjaśniamy, kiedy odpowiedzialność materialna pracownika w ogóle...

Pracodawca nie może automatycznie potrącić z pensji kosztu nieuzasadnionego wezwania serwisu tylko dlatego, że pracownik zrobił żart. Najpierw trzeba ustalić, czy powstała szkoda, czy pracownik ponosi winę oraz czy zachowanie pozostawało w związku z obowiązkami...

Samo otwarcie własnej firmy po odejściu z pracy nie jest bezprawne. Problem pojawia się wtedy, gdy były pracownik wykorzystuje bazę klientów, informacje objęte tajemnicą przedsiębiorstwa albo dane osobowe pozyskane wyłącznie w związku z zatrudnieniem. W artykule wyjaśniamy,...

Pracownik może równolegle prowadzić działalność gospodarczą i świadczyć usługi także na rzecz obecnego pracodawcy, ale tylko wtedy, gdy współpraca nie ma cech stosunku pracy i nie narusza obowiązków pracowniczych ani zakazu konkurencji. Wyjaśniamy, kiedy taka współpraca...

Co do zasady samo ujawnienie przez pracownika własnego wynagrodzenia nie jest automatycznie naruszeniem prawa ani podstawą do kary. Ocena zależy od tego, czy doszło także do naruszenia konkretnego obowiązku pracowniczego, tajemnicy przedsiębiorstwa lub działania na szkodę...

Co do zasady pracodawca nie może skutecznie obciążyć pracownika niedoborem magazynowym, jeżeli nie wykaże prawidłowego powierzenia mienia, powstania szkody oraz związku tej szkody z zachowaniem pracownika. Jeżeli inwentaryzację przeprowadzono pod nieobecność pracownika, bez...

Jeżeli po zakończeniu pracy został u Ciebie komputer służbowy, najlepiej nie czekać dalej, tylko samodzielnie skontaktować się z byłym pracodawcą i zaproponować zwrot sprzętu albo rozliczenie sprawy. W artykule wyjaśniamy, kiedy roszczenia pracodawcy mogą być już...

Główna księgowa zatrudniona na umowie o pracę nie odpowiada automatycznie za każdy błąd w pełnej wysokości. Co do zasady, przy szkodzie wyrządzonej pracodawcy z winy nieumyślnej odszkodowanie nie może przekroczyć 3-miesięcznego wynagrodzenia. W artykule wyjaśniamy, kiedy...

Pracownik nie musi wykonywać każdego dodatkowego polecenia. Jeżeli nowe zadania wykraczają poza umówiony rodzaj pracy, są zlecane stale albo wiążą się z pracą w soboty, niedziele lub nadgodzinach bez prawidłowej rekompensaty, odmowa może być uzasadniona. Wyjaśniamy, kiedy...

Pracownik co do zasady ma obowiązek wykonywać polecenia przełożonego dotyczące pracy, jeżeli nie są sprzeczne z przepisami prawa ani z umową o pracę. Sama niezgoda z oceną przełożonego nie daje prawa do samowolnego działania. Wyjaśniamy, kiedy odmowa jest dopuszczalna,...

Sama nagana nie oznacza jeszcze, że pracodawca może później automatycznie zastosować zwolnienie dyscyplinarne za ten sam czyn. Kluczowe są: rodzaj naruszenia, stopień winy pracownika oraz ustawowe terminy z Kodeksu pracy. Wyjaśniamy, kiedy po błędzie pracownika możliwa jest...

Skarga klienta na pracownika może uzasadniać reakcję pracodawcy, ale tylko po sprawdzeniu okoliczności i z zachowaniem procedury z Kodeksu pracy. Sama wiadomość od klienta nie wystarcza jeszcze do automatycznego ukarania pracownika. Wyjaśniamy, kiedy można zastosować upomnienie...

Nauczyciel nie powinien pozostawiać uczniów na wycieczce szkolnej bez realnego nadzoru, nawet jeśli część z nich jest pełnoletnia. Dopuszczalna może być tylko ograniczona i dobrze zorganizowana forma samodzielnego pobytu uczniów, przewidziana w regulaminie i programie...

Przypadkowe wysłanie skierowania lub innego dokumentu medycznego na błędny adres e-mail może być naruszeniem ochrony danych osobowych, ale nie oznacza automatycznie, że pracownik poniesie odpowiedzialność na gruncie RODO albo zostanie zwolniony dyscyplinarnie. Wyjaśniamy, kiedy...

Pracodawca może czasowo powierzyć pracownikowi inną pracę bez jego zgody tylko w warunkach określonych w art. 42 § 4 Kodeksu pracy. Musi istnieć uzasadniona potrzeba pracodawcy, zmiana nie może trwać dłużej niż 3 miesiące w roku kalendarzowym, nie może obniżać wynagrodzenia i...