Prawo spadkowe

Jeżeli sąd w sprawie spadkowej wzywa do wskazania danych i adresów uczestników, co do zasady chodzi nie tylko o spadkobiercę testamentowego, lecz także o osoby, które mogłyby dziedziczyć ustawowo po zmarłym. Brak takich danych może być brakiem formalnym wniosku i opóźnić...

Osoba przebywająca za granicą może udzielić pełnomocnictwa do prowadzenia spraw spadkowych w Polsce, ale forma dokumentu zależy od czynności: inne wymogi obowiązują przy zwykłych sprawach urzędowych, inne przy wpisie w księdze wieczystej, a jeszcze inne przy sprzedaży lub...

Małżonek może zabezpieczyć żonę przed wyprowadzką po swojej śmierci przez ustanowienie służebności mieszkania za życia albo przez odpowiednie rozrządzenie w testamencie. Najsilniejszym testamentowym rozwiązaniem jest zapis windykacyjny w testamencie notarialnym, bo zwykły zapis...

Dziadkowie mogą przekazać nieruchomość wnuczce lub wnukowi za życia albo na wypadek śmierci, ale każda forma ma inne skutki. Testament i darowizna zwykle nie eliminują roszczeń o zachowek dzieci dziadków, natomiast umowa dożywocia co do zasady lepiej chroni przed późniejszą...

Nie można bezpiecznie sprzedać nieruchomości, w której udział po zmarłym właścicielu nie został formalnie wykazany. Sam fakt zgodnego porozumienia rodziny nie zastępuje postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku ani notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia. W...

Podział działki po dziadkach wymaga najpierw formalnego ustalenia, kto dziedziczy i w jakich udziałach. Samo ogrodzenie sadu albo wieloletnie korzystanie z niego przez jednego spadkobiercę nie powoduje automatycznie, że staje się on właścicielem całej nieruchomości. W...

Testament na rzecz córki nie wystarczy, aby całkowicie wyłączyć roszczenia braci o zachowek. Jeżeli synowie byliby spadkobiercami ustawowymi i nie otrzymali należnego im udziału w innej formie, po śmierci rodzica mogą żądać od córki zapłaty zachowku. Najpewniejszym...

Dzieci z pierwszego i drugiego małżeństwa mają takie samo prawo do dziedziczenia po swoim rodzicu. Przepisanie działki lub domku tylko na dzieci z drugiego małżeństwa nie musi więc wyłączyć roszczeń o zachowek pozostałych dzieci. W artykule wyjaśniamy, kiedy synowie z...

Odrzucenie spadku po zmarłym małżonku co do zasady nie odbiera prawa do renty rodzinnej. Renta rodzinna wynika z przepisów o ubezpieczeniach społecznych, a nie z dziedziczenia majątku lub długów. W artykule wyjaśniamy różnicę między zrzeczeniem się dziedziczenia a...

Dziecko z pierwszego małżeństwa matki co do zasady nie dziedziczy po jej drugim mężu jak po własnym ojcu. Wyjątkiem może być przysposobienie albo szczególna sytuacja pasierba przewidziana w art. 934 1 Kodeksu cywilnego. Wyjaśniamy, kiedy pasierb może być...

Zasiłek pogrzebowy z ZUS jest zwolniony z podatku dochodowego i nie trzeba wykazywać go w zeznaniu PIT. Co do zasady nie zgłasza się go także do urzędu skarbowego jako spadku. Inaczej należy ocenić środki wypłacone z rachunku bankowego zmarłego: zwrot kosztów pogrzebu na...

Opieka nad rodzicem nie powoduje automatycznie zwiększenia udziału w spadku ani nie daje prawa do prostego potrącenia kosztów z masy spadkowej. Sąd w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku ustala tylko, kto dziedziczy i w jakich częściach. Zwrot części wydatków na leczenie,...

Wezwanie do zapłaty długu po nieznanym lub dalszym krewnym nie oznacza automatycznie, że trzeba zapłacić. Najpierw należy ustalić, czy rzeczywiście doszło do dziedziczenia, kiedy rozpoczął się termin na odrzucenie spadku i czy wierzyciel wykazał swoje roszczenie. W...

Odrzucenie spadku za granicą jest możliwe, ale trzeba zachować polski termin, właściwą treść oświadczenia oraz formę dokumentu akceptowaną przez sąd spadku w Polsce. W artykule wyjaśniamy, kiedy wystarczy dokument sporządzony przed zagranicznym notariuszem z apostille,...

Samochodu po zmarłym nie powinno się sprzedawać „na słowo” ani tylko na podstawie dowodu rejestracyjnego. Najpierw trzeba ustalić spadkobierców i udokumentować ich prawa - postanowieniem sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo notarialnym aktem poświadczenia...

Przekazanie spadku na innego spadkobiercę jest możliwe, ale zwykle nie odbywa się przez proste „zrzeczenie się” po śmierci spadkodawcy. Najpierw trzeba potwierdzić nabycie spadku, a dopiero potem przeprowadzić dział spadku albo inną umowę przenoszącą udział. ...

Pełnoletnie wnuki nie odpowiadają za długi dziadków tylko dlatego, że osiągnęły 18 lat. Mogą zostać spadkobiercami dopiero wtedy, gdy ich rodzic nie dziedziczy po dziadku lub babci, np. odrzuci spadek, nie dożył otwarcia spadku albo został skutecznie wyłączony od...

Darowizna mieszkania od rodziców, nawet dokonana w praktyce za wieloletnią opiekę, co do zasady może być doliczona przy obliczaniu zachowku dla pozostałych dzieci. Sam fakt sprawowania opieki nad chorymi rodzicami nie wyłącza automatycznie roszczeń rodzeństwa. W artykule...

Małoletni może dziedziczyć, ale nie działa samodzielnie w sprawie spadkowej. Jeżeli rodzice nie mogą go reprezentować albo istnieje konflikt interesów, sąd ustanawia reprezentanta dziecka; potocznie nadal często mówi się o kuratorze. Taka osoba nie staje się właścicielem...

Brak kontaktu z ojcem, inne nazwisko dziecka ani brak pisma z sądu nie odbierają prawa do dziedziczenia, jeżeli ojcostwo było prawnie ustalone. Gdy ojciec nie zostawił testamentu, jego dzieci należą do pierwszej grupy spadkobierców ustawowych. W artykule wyjaśniamy, jak...

Rozwód, nagła walka o alimenty, bolesny podział majątku po latach wspólnego życia czy niespodziewana sprawa o zachowek po śmierci bliskiej osoby – to chwile, w których grunt usuwa się spod nóg. Kryzysom osobistym i rodzinnym niemal zawsze towarzyszy gigantyczny stres, poczucie...

Prawo do zachowku jest często postrzegane jako gwarancja udziału w spadku dla najbliższej rodziny, nawet wtedy, gdy spadkodawca pominął dziecko lub małżonka w testamencie. W praktyce jednak zachowek nie ma charakteru bezwzględnego. Kodeks cywilny przewiduje sytuacje, w...

Śmierć bliskiej osoby to nie tylko trudny czas emocjonalnie, ale też lawina formalności prawnych, które trzeba załatwić w konkretnych terminach. Kto dziedziczy, jeśli zmarły nie zostawił testamentu? Czy odpowiadasz za jego długi? Ile czasu masz na podjęcie decyzji o przyjęciu lub...

List z sądu potrafi zrujnować dzień, a nawet całe życie. W środku pozew: brat lub siostra, którzy od lat nie odwiedzali rodziców, żądają spłaty połowy wartości mieszkania, w którym żyjesz. Pierwsza myśl? „Będę musiał sprzedać dom, żeby ich spłacić”. Jako...

Testament to najprostszy sposób, by Twoja wola po śmierci została wykonana zgodnie z prawem i bez niepotrzebnych sporów w rodzinie. Polski Kodeks cywilny przewiduje kilka form...

Kurator spadku jest ustanawiany przez sąd wtedy, gdy spadek nie został jeszcze faktycznie objęty przez spadkobiercę, a majątek wymaga ochrony lub zarządu. Jego zadaniem jest przede wszystkim ustalenie spadkobierców, zawiadomienie ich o otwarciu spadku i zarządzanie majątkiem pod...

Nabycie spadku po córce możliwe jest zarówno w drodze dziedziczenia testamentowego, jak i dziedziczenia z ustawy. Jednak przy dziedziczeniu ustawowym rodzice nie należą do grupy spadkobierców, która jest w pierwszej kolejności powołana do spadku.

Podstawowym zadaniem kuratora spadku jest ustalenie tożsamości osób, które powołane są do spadku. Kurator ma jednak również obowiązek zarządzać majątkiem spadkowym i w tym celu posiada szereg uprawnień.

Brak oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku skutkuje przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Oznacza to, że spadkobierca odpowiada za długi spadkowe tylko do ustalonej w wykazie lub spisie inwentarza wartości stanu czynnego spadku.

Postanowienie dotyczące stwierdzenia nabycia spadku to orzeczenie kończące postępowanie co do istoty sprawy. Wydawane jest ono w postępowaniu spadkowym, czyli w trybie nieprocesowym.

Apelacja jest jednym ze sposobów, w jaki można doprowadzić do zmiany postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. W tym celu należy ją wnieść do sądu, który wydał postanowienie, najpóźniej w terminie 21 dni od jego ogłoszenia.

W skład spadku po zmarłym nie wchodzą prawa i obowiązki ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na oznaczone osoby, niezależnie od tego czy są one spadkobiercami.

Kodeks cywilny ustanawia katalog ogólnych zasad dziedziczenia ustawowego, które stosuje się w przypadku braku osób uprawnionych do spadku z testamentu. Określają one w szczególności kolejność dziedziczenia przez krewnych spadkodawcy.

Zarówno zapis jak i polecenie są rozrządzeniami testamentowymi innymi niż powołanie do spadku, które zastosować może spadkodawca. Istnieją między nimi jednak istotne różnice, dotyczące zarówno charakteru jak i skutku, jaki odnoszą.

Zastosowanie art. 5 Kodeksu cywilnego (K.c.) 1 do instytucji zachowku, a co za tym idzie – obniżenie wysokości zachowku lub jego całkowite pozbawienie, możliwe jest tylko w wyjątkowych przypadkach, przy uwzględnieniu klauzuli zasad współżycia społecznego.

Pozbawienie spadkobiercy jakichkolwiek praw do majątku spadkowego może nastąpić w drodze wydziedziczenia lub uznania za niegodnego dziedziczenia. Wydziedziczenia dokonuje sam spadkodawca, natomiast za niegodnego dziedziczenia spadkobiercę może uznać sąd – na wniosek osoby...

Prawo do żądania wydania odpisu testamentu z akt sprawy przysługuje każdemu uczestnikowi postępowania, a także każdej osobie, która potrzebę otrzymania odpisu dostatecznie usprawiedliwi. Wydanie odpisu testamentu podlega opłacie.

Drobne błędy w orzeczeniu o nabyciu spadku, takie jak niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki, sąd może sprostować w drodze postanowienia. Postanowieniem można także orzeczenie uzupełnić. Jeżeli jednak sąd stwierdził nabycie spadku przez...

Spisu inwentarza w postępowaniu spadkowym dokonuje komornik na zlecenie sądu prowadzącego postępowanie. W spisie inwentarza wykazuje on w szczególności wartość czystego spadku, z uwzględnieniem wartości rzeczy i praw spornych. Za dokonanie spisu inwentarza przy spadkobraniu...

Możliwość dziedziczenia mieszkania w spółdzielni uzależniona jest od rodzaju mieszkania, jakie przysługiwało spadkodawcy. Nie zawsze takie mieszkanie można nabyć w spadku , nie oznacza to jednak, że spadkodawcy pozostają bez jakichkolwiek praw do...