Mamy 11 676 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Przekazanie gospodarstwa rolnego dla brata a zachowek dla rodzeństwa

Autor: Łukasz Obrał • Opublikowane: 10.02.2009

W roku 1986 rodzice nieodpłatnie przekazali w formie aktu notarialnego gospodarstwo rolne wraz z zabudowaniami najstarszemu synowi – jednemu z trójki swoich dzieci. Pozostała dwójka – ja i brat nie otrzymała nic. W roku 1988 zmarł ojciec, a w tym roku zmarła matka. Oprócz tego przekazanego gospodarstwa rodzice nie posiadali żadnego innego majątku. Czy w takim przypadku wspomniane gospodarstwo rolne wchodzi w skład masy spadkowej po rodzicach podlegającej dziedziczeniu z mocy ustawy? Czy przysługuje mnie i mojemu bratu prawo roszczenia o zachowek od brata, który otrzymał to gospodarstwo? Czy postawione pytania mają odzwierciedlenie w przepisach prawa, jeśli tak, to od czego należy zacząć?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Przekazanie gospodarstwa rolnego dla brata a zachowek dla rodzeństwa

Czy gospodarstwo przekazane przez rolnika następcy zalicza się do podstawy ustalania zachowku należnego uprawnionym?

Gospodarstwo rolne, które rodzice przekazali jednemu z dzieci, nie wchodzi w skład masy spadkowej po nich, ponieważ w chwili swojej śmierci żadne z rodziców nie było właścicielem tego gospodarstwa. Spadek to ogół praw i obowiązków należących do spadkodawcy w chwili jego śmierci.

 

Rozumiem, że rodzice przekazali gospodarstwo rolne jednemu z synów nie na podstawie umowy darowizny, a umowy o przekazanie gospodarstwa rolnego następcy, zgodnie z ustawą z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz. U. z 1982 r. Nr 40, poz. 268, z późn. zm.).

Odnośnie kwestii zaliczenia gospodarstwa przekazanego przez rolnika następcy do podstawy ustalania zachowku należnego spadkobiercom tegoż rolnika, należy stwierdzić, iż zgodnie z orzecznictwem sądów przy ustalaniu wartości spadku dla obliczenia zachowku należnego uprawnionym nie uwzględnia się wartości gospodarstwa rolnego przekazanego następcy.

Umowa o przekazanie gospodarstwa rolnego następcy w zamian za świadczenie z ubezpieczenia społecznego a prawo do zachowku

Ważnym orzeczeniem w tej kwestii jest uchwała Sądu Najwyższego – Izba cywilna z dnia 19 lutego 1991 r. (sygn. akt. III CZP 4/91), gdzie Sąd przyjął stanowisko, iż wartości gospodarstwa rolnego przekazanego następcy na podstawie art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz. U. z 1977 r. Nr 32, poz. 140) nie uwzględnia się przy ustalaniu zachowku.

 

Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wskazał na niejednorodny charakter umowy o przekazaniu gospodarstwa rolnego następcy, zawierającej elementy prawa administracyjnego, ubezpieczeniowego i cywilnego, co przemawia przeciwko uznaniu, że z punktu widzenia uprawnień do zachowku umowa taka może być traktowana jako umowa darowizny.

 

Podobnie wypowiedział się Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 19 lipca 2006 r. (sygn. akt. VI ACa 99/2006). Stwierdził on, iż umowa o przekazanie gospodarstwa rolnego następcy w zamian za świadczenie z ubezpieczenia społecznego, wobec zawarcia w niej elementów z różnych dziedzin prawa, ma niejednorodny charakter, jednakże ze względu na zakres regulacji oraz cel, jakiemu ma służyć, nie może być ona z punktu widzenia zachowku traktowana tak, jak umowa darowizny w rozumieniu przepisu art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego, a tylko takie darowizny doliczane są do spadku przy obliczaniu zachowku po myśli przepisu art. 993 Kodeksu cywilnego.

Przekazanie gospodarstwa jednemu z dzieci w umowie darowizny a zachowek

W sytuacji, gdyby gospodarstwo rolne zostało przekazane umową darowizny (nie na podstawie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych), to osoby uprawnione (dzieci spadkodawcy) mogłyby żądać zapłaty określonej kwoty tytułem zachowku.

 

Na marginesie należy jednak dodać, że ewentualne roszczenie o zachowek należny po zmarłym w roku 1988 ojcu uległo już przedawnieniu. Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego (art. 1007 § 1 i 2) roszczenia uprawnionego z tytułu zachowku przedawniają się z upływem 3 lat od ogłoszenia testamentu, a w przypadku kiedy ma miejsce dziedziczenie ustawowe – z upływem 3 lat od otwarcia spadku (śmierci spadkodawcy).

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • osiem minus 9 =

»Podobne materiały

Zmiana orzeczenia dotyczącego opieki nad dzieckiem

Jestem siedem lat po rozwodzie, sam mieszkam w Irlandii. Z małżeństwa mam syna, który zgodnie z wyrokiem sądu mieszka z matką (i jej drugim mężem i dziećmi). Syn jest piętnowany w tym domu, dzieje mu się krzywda, a matka na to nie reaguje. Mam dobry kontakt z dzieckiem, które marzy, by ze mną zamies

 

Przekazanie gospodarstwa rolnego w zamian za emeryturę

Mój brat chce mi przekazać gospodarstwo rolne w zamian za emeryturę rolniczą. Jakie muszę spełnić warunki i co muszę zrobić, by do tego doszło? Dodam, że pracuję w szkole.

 

Żądanie zadośćuczynienia za publiczną obrazę

Czy mam prawo żądać przed sądem zadośćuczynienia za publiczne obrażanie mnie przez pewną osobę?

 

Prawo do zachowku darowizny gospodarstwa rolnego

W akcie notarialnym z 1990 r. całe gospodarstwo wraz z zabudowaniami (ponad 1 ha) zostało zapisane mojemu tacie z adnotacją, że jego ojciec (mój dziadek) ma dożywotną służebność osobistą polegającą na prawnym korzystaniu z jednego pokoju. Babcia nie żyje, mój tata ma troje rodzeństwa. Dziadek dotąd

 

Przekazanie gospodarstwa tylko jednemu dziecku

Moi rodzice prowadzą gospodarstwo rolne. Mam troje rodzeństwa, które dawno się wyprowadziło z domu rodzinnego. Rodzice wkrótce chcą mi przekazać na wyłączność swój majątek. Jakie powinny być zapisy w umowie, by do tego doprowadzić? Jak zabezpieczyć się przed roszczeniami o zachowek rodzeństwa po śmi

 

Darowizna ziemi rolnej od rodziców

Proszę o wyjaśnienie zagadnień związanych z darowizną ziemi rolnej od rodziców. Mój ojciec miał troje dzieci (córkę, czyli mnie, i dwóch synów). W 1975 roku, w związku z przejściem na emeryturę, był zmuszony przekazać swoją ziemię rolną na syna (tylko on mógł być obdarowany, bowiem jako jedyny

 

Zachowek dla małoletniego

Mam zapłacić zachowek niepełnoletniemu siostrzeńcowi. Jego prawnym opiekunem jest jego ojciec. Czy mogę sama założyć konto nieletniemu i zastrzec w banku, żeby do pełnoletności dziecka nikt nie korzystał z tych pieniędzy? Sprawy o zachowek nie było. Jak się zabezpieczyć, by w przyszłości nie miał ża

 

Kontynuowanie rozpoczętej budowy zagrodowej przez osobę nie będącą rolnikiem

Zastanawiam się nad zakupem działki z rozpoczętą budową. Nie ma planu zagospodarowania dla tej gminy, więc wystawiono WZ i pozwolenie na budowę. WZ dotyczą budowy zagrodowej, a ja nie jestem rolnikiem. W starostwie powiedziano mi, że jak będę kontynuował rozpoczętą budowę za zgodą właściciela, to ni

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »