Dziedziczenie ustawowe po córce
Zgodnie z art. 931-932 Kodeksu cywilnego1 w pierwszej kolejności powołani z ustawy do spadku są wyłącznie zstępni spadkodawcy (dzieci, a w przypadku gdyby dzieci nie dożyły otwarcia spadku – wnuki, a w przypadku gdyby nie dożyły wnuki – prawnuki itd.) oraz jego małżonek, a dopiero w przypadku braku zstępnych obok małżonka powołani do spadku mogą być rodzice spadkodawcy. Rodzice należą więc do drugiej grupy spadkowej, a ich prawo do dziedziczenia po córce uzależnione jest od tego, czy miała ona dzieci, lub też od tego, czy dzieci (lub wnuki, prawnuki) odrzuciły, czy przyjęły spadek (spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku).
Do dziedziczenia ustawowego z udziałem rodziców stosuje się następujące zasady:
- udział spadkowy każdego z rodziców, które dziedziczy w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy, wynosi jedną czwartą całości spadku (jeżeli ojcostwo rodzica nie zostało ustalone, udział spadkowy matki spadkodawcy, dziedziczącej w zbiegu z jego małżonkiem, wynosi połowę spadku);
- w braku zstępnych i małżonka spadkodawcy cały spadek przypada jego rodzicom w częściach równych;
- jeżeli jedno z rodziców spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada rodzeństwu spadkodawcy w częściach równych;
- jeżeli którekolwiek z rodzeństwa spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, pozostawiając zstępnych, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym;
- jeżeli jedno z rodziców nie dożyło otwarcia spadku i brak jest rodzeństwa spadkodawcy lub ich zstępnych, udział spadkowy rodzica dziedziczącego w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy wynosi połowę spadku.
Dziedziczenie testamentowe po córce
Oczywiście nic nie stoi na przeszkodzie, aby rodzice odziedziczyli po córce spadek w drodze dziedziczenia z testamentu (bez względu na jego formę), jeżeli tak rozporządziła ona swoim majątkiem. W taki sposób rodzice mogą teoretycznie odziedziczyć po córce cały spadek, nawet jeżeli otwarcia spadku dożył jej małżonek lub dzieci (wnuki, prawnuki…). Należy jednak pamiętać, że w takim przypadku zstępnym oraz małżonkowi może przysługiwać prawo do zachowku. Zgodnie bowiem z art. 991 § 1 Kodeksu cywilnego zstępnym oraz małżonkowi spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału. Prawo do zachowku przysługiwać może również rodzicom, gdyby zostali pominięci przez córkę w testamencie.
__________________________________________
1 Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121)
