Prawa i obowiązki kuratora spadku
Zgodnie z art. 666 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego* (K.p.c.) do czasu objęcia spadku przez spadkobiercę sąd czuwa nad całością spadku, a w razie potrzeby ustanawia kuratora spadku.
Na mocy art. 667 § 1 K.p.c. kurator spadku powinien przede wszystkim starać się o wyjaśnienie, kto jest spadkobiercą, i zawiadomić spadkobierców o otwarciu spadku. Do jego zadań należy również zarządzanie majątkiem spadkowym pod nadzorem sądu spadku. Prawa i obowiązki kuratora spadku są analogiczne do praw i obowiązków zarządcy w toku egzekucji z nieruchomości. Zobowiązany jest on więc wykonywać czynności potrzebne do prowadzenia prawidłowej gospodarki spadkiem. Ma prawo pobierać zamiast spadkobierców wszelkie pożytki z majątku spadkowego, spieniężać je w granicach zwykłego zarządu oraz prowadzić sprawy, które przy wykonywaniu takiego zarządu okażą się potrzebne. W sprawach wynikających z zarządu spadkiem może również pozywać i być pozywany.
Zaciąganie zobowiązań przez kuratora spadku
Kuratorowi spadku wolno zaciągać tylko takie zobowiązania, które mogą być zaspokojone z dochodów z majątku spadkowego i są gospodarczo uzasadnione. Ponadto czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu kurator spadku może wykonywać tylko za zezwoleniem sądu. Jeżeli kurator przy obejmowaniu zarządu nad majątkiem spadkowym napotyka przeszkody, ma prawo zwrócić się do sądu o wprowadzenie go w zarząd przez komornika.
Do obowiązków kuratora spadku należy zgodnie z art. 937 K.p.c. składanie sądowi w wyznaczonych terminach co najmniej raz w roku oraz po ukończeniu kurateli sprawozdań ze swych czynności, jak również udokumentowanych sprawozdań rachunkowych. Kurator spadku, który bez usprawiedliwionej przyczyny nie złożył w oznaczonym terminie przepisanego sprawozdania lub nie wykonał innych przez sąd wydanych poleceń, może być skazany na grzywnę. Odpowiada on również za szkodę wyrządzoną na skutek nienależytego wykonywania obowiązków.
Wynagrodzenie kuratora spadku
Kuratorowi spadku przysługuje prawo do wynagrodzenia, może on również żądać zwrotu wydatków, które w związku z zarządem poniósł z własnych funduszów. Roszczeń o wynagrodzenie za sprawowanie kurateli i o zwrot poniesionych w związku z zarządem wydatków nie można jednak dochodzić powództwem. Kurator spadku traci roszczenia, jeżeli ich nie zgłosi w ciągu miesiąca po ustąpieniu z kurateli lub po jej ustaniu.
Zgodnie ze stosowanym odpowiednio art. 940 K.p.c. z dochodów z majątku spadkowego kurator spadku pokrywa w następującej kolejności:
- koszty postępowania spadkowego wraz ze swoim wynagrodzeniem oraz zwrot własnych wydatków;
- bieżące należności pracowników zatrudnionych w przedsiębiorstwach należących do majątku spadkowego;
- bieżące należności podatkowe oraz bieżące należności z tytułu ubezpieczenia społecznego pracowników wymienionych w pkt 2;
- zobowiązania związane z wykonywaniem kurateli;
- należności z tytułu ubezpieczenia majątku spadkowego, jego przynależności i pożytków.
Nadwyżkę dochodów po pokryciu wydatków wymienionych w art. 940 kurator składa na rachunek depozytowy Ministra Finansów.
______________________________
* Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 101, z późn. zm.)
