Ograniczone prawa rodzicielskie rodziców, czy opiekun prawny potrzebuje zgody, aby zabrać dziecko na zagraniczne wczasy?

Twoje uprawnienia jako opiekuna prawnego

Odpowiedzi na Pani pytanie należy szukać w przepisach Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.o.). Zgodnie z art. 112¹ K.r.o.:

§ 1. Obowiązek i prawo wykonywania bieżącej pieczy nad dzieckiem:

1) umieszczonym w pieczy zastępczej, jego wychowania i reprezentowania w tych sprawach, a w szczególności w dochodzeniu świadczeń przeznaczonych na zaspokojenie jego potrzeb, należą do rodziny zastępczej, prowadzącego rodzinny dom dziecka albo kierującego placówką opiekuńczo-wychowawczą, regionalną placówką opiekuńczo-terapeutyczną lub interwencyjnym ośrodkiem preadopcyjnym;

2) pozbawionym opieki i wychowania rodziców umieszczonym w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym lub w zakładzie rehabilitacji leczniczej, jego wychowania i reprezentowania w tych sprawach, a w szczególności w dochodzeniu świadczeń przeznaczonych na zaspokojenie jego potrzeb, należą do kierującego odpowiednio zakładem opiekuńczo-leczniczym, zakładem pielęgnacyjno-opiekuńczym lub zakładem rehabilitacji leczniczej.

§ 2. Przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli sąd opiekuńczy postanowił inaczej.

Kiedy potrzebna jest zgoda sądu lub rodziców?

Pozostałe obowiązki i prawa wynikające z władzy rodzicielskiej należą do rodziców dziecka.

Piecza zastępcza jest ustanawiana w przypadku niemożności zapewnienia dziecku opieki i wychowania przez rodziców, a więc w sytuacji, gdy samodzielnie nie mogą oni sprawować tych atrybutów władzy rodzicielskiej. Należy ona do ograniczeń szczególnie głęboko sięgających w sferę uprawnień rodziców. Instytucja pieczy zastępczej zapewnia realizację praw dziecka i ochronę tego szczególnego, a ze względu na wiek – niesamodzielnego podmiotu. Oczywiste jest, że priorytetowym środowiskiem wychowawczym dla każdego dziecka jest jego rodzina naturalna, co stanowi konsekwencję biologicznego porządku. Ten stan rzeczy został zagwarantowany przez tzw. konstytucję praw dziecka, czyli Konwencję o prawach dziecka z 1989 r., która statuuje prawo dziecka do poznania rodziców i pozostawania pod ich pieczą oraz prawo do wychowania w rodzinie, gdyż to wychowanie w środowisku rodzinnym, w atmosferze szczęścia, miłości i zrozumienia pozwala dziecku na pełny i harmonijny rozwój osobowości.

Jak sprawdzić zakres swoich uprawnień?

Aktualnie to Pani podejmuje decyzje co do dziecka. Istotne jest, w jakim zakresie pozostawiono rodzicom władzę rodzicielską. Jeżeli z treści postanowienia sądu ustanawiającego pieczę zastępczą wynika, że ma Pani ograniczoną władzę nad małoletnią i wyłączone z niej są dane uprawnienia, to w takim zakresie Pani nie podejmuje decyzji. Czyli na przykład jeżeli ma Pani wyłączenie w zakresie wyjazdów zagranicznych, to w tym zakresie decyzje podejmuje sąd lub ewentualnie rodzice, jeżeli ich prawa i obowiązki są wskazane do takich czynności. Natomiast jeżeli takich ograniczeń nie ma, to może Pani zabrać wnuczkę jako jej rodzina zastępcza na wakacje. Musi się Pani legitymować orzeczeniem sądu, na mocy którego została Pani ustanowiona rodziną zastępczą. To orzeczenie należy mieć ze sobą w podróży.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59
2. Konwencja o prawach dziecka, przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. - Dz.U. 1991 nr 120 poz. 526