Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Sprzedaż i rejestracja samochodu, gdy współwłaściciel zmarł

Autor: Monika Cieszyńska • Opublikowane: 08.09.2015

Pół roku temu zmarła moja żona. Zostaliśmy we dwóch – ja i 6-letni syn. Mam kłopot ze sprzedażą samochodu. Mianowicie mieliśmy z żoną dwa samochody i postanowiłem jeden z nich (ten mój) sprzedać. Właścicielem samochodu byłem ja, ale żona także była wpisana jako współwłaściciel. Samochód sprzedałem za 4000 zł, ale nowemu właścicielowi odmówiono w urzędzie rejestracji pojazdu. Urzędnicy wymagają jakiegoś aktu notarialnego, że syn zrzeka się tego samochodu jako spadku. Sprawę sądową w sprawie spadku mamy dopiero za 2 miesiące, ale nabywca auta nie ma tyle czasu na rejestrację. Pieniędzy ze sprzedaży auta też już nie mam, bo po długiej chorobie żony zostały nam długi i nie chciałbym oddawać tych pieniędzy, a tym bardziej odbierać sprzedany samochód. Co można z tym problemem zrobić?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Sprzedaż i rejestracja samochodu, gdy współwłaściciel zmarł

Sprzedaż auta należącego do majątku wspólnego po śmierci żony

Jeśli auto należało do majątku wspólnego Pana i żony, to niestety urząd ma w tym sporze rację.

Małżonkowie, jeśli nie zawarli umowy o rozdzielności majątkowej (tj. intercyzy), żyją w tzw. ustroju małżeńskiej wspólności majątkowej. W ustroju tym wyróżnia się trzy masy majątkowe, tj. majątek wspólny i majątek osobisty każdego z małżonków.

Jakie przedmioty obejmuje majątek wspólny?

Majątek wspólny obejmuje przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania wspólności majątkowej przez oboje małżonków lub przez jednego z nich. Do majątku wspólnego należą w szczególności:

 

  1. pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków;
  2. dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków;
  3. środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków;
  4. kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585, z późn. zm.).

Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową

Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. I tak, do majątku osobistego każdego z małżonków należą:

 

  1. przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej;
  2. przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił;
  3. prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom;
  4. przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków;
  5. prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie;
  6. przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość;
  7. wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków;
  8. przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków;
  9. prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy;
  10. przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Przeprowadzenie postępowania spadkowego oraz uzyskanie zgody sądu opiekuńczego na sprzedaż auta w imieniu swojego małoletniego dziecka

Zatem przede wszystkim powinien Pan rozstrzygnąć jednoznacznie, czy przedmiotowe auto należało do majątku wspólnego, czy jednak do Pana majątku osobistego. Jeśli do majątku wspólnego, to przed jego sprzedażą powinien Pan przeprowadzić postępowanie spadkowe oraz uzyskać zgodę sądu opiekuńczego na sprzedaż auta w imieniu swojego małoletniego dziecka.

 

Jeżeli zmarła nie pozostawiła testamentu, to na mocy ustawy spadkobiercami jest Pan i syn – udział spadkowy każdego z Was wynosi ½. W skład spadku po zmarłej wchodzą przedmioty i prawa majątkowe, które wchodziły w skład jej majątku osobistego oraz ½ Państwa majątku wspólnego (przyjmuje się bowiem, że udziały w majątku wspólnym małżonków są równe, tym samym z chwilą śmierci żony, połowa Państwa majątku wspólnego weszła w skład spadku po żonie, natomiast druga połowa pozostała przy Panu).

 

Tym samym Pana syn jest współwłaścicielem auta w udziale ¼ (1/2 auta weszła w skład spadku, druga połowa pozostała przy Panu).

Kiedy następuje nabycie spadku?

Nabycie spadku następuje z chwilą śmierci spadkodawcy. Nie jest to jednak nabycie definitywne. W terminie dalszych 6 miesięcy od dowiedzenia się o tytule swojego powołania spadkobierca może złożyć oświadczenie co do spadku, mianowicie:

 

  • przyjąć spadek wprost,
  • przyjąć z dobrodziejstwem inwentarza,
  • spadek odrzucić.

 

Spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku (1020 K.c.). W jego miejsce wejdą jego zstępni (dzieci, wnuki).

Co oznacza przyjęcie spadku wprost?

Przyjęcie spadku wprost oznacza, iż spadkobierca przyjął spadek bez ograniczenia za długi spadkowe. W skład spadku obok korzyści spadkowych wchodzą także długi, które ciążyły na spadkodawcy.

 

Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza

Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza oznacza, że spadkobierca odpowiada za długi spadkowe tylko do wysokości korzyści uzyskanych w spadku. Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza powoduje, że odpowiedzialność spadkobiercy zostaje ograniczona do wartości stanu czynnego spadku. Oznacza to, że spadkobierca taki odpowiada za długi spadkowe całym swoim majątkiem ale tylko do wartości tego co przypadło mu w spadku. Przykładowo, jeśli udział spadkowy jest warty 50 000 zł, to spadkobierca odpowiada za ewentualne długi tylko do wysokości 50 000 zł.

Co obejmuje spis inwentarza?

Stan czynny spadku ustalany jest w spisie inwentarza. Spis inwentarza obejmuje zarówno aktywa (stan czynny spadku) jak i pasywa (stan bierny spadku). Stan czynny spadku jest to zatem wartość należących do spadku aktywów (tj. korzyści spadkowych). W razie przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza sąd powinien wydać postanowienie o sporządzeniu takiego spisu. Jeśli tego nie uczyni warto złożyć wniosek o sporządzenie spisu w sądzie.

Niezłożenie oświadczenia co do spadku w terminie 6 miesięcy

Niezłożenie żadnego oświadczenia co do spadku w terminie 6 miesięcy skutkuje uznaniem, iż spadkobierca przyjął spadek wprost bez ograniczenia odpowiedzialności za długi spadkowe. Jednakże gdy spadkobiercą jest osoba niemająca pełnej zdolności do czynności prawnych (a więc właśnie osoba niepełnoletnia czy ubezwłasnowolniona) albo osoba, co do której istnieje podstawa do jej całkowitego ubezwłasnowolnienia, albo osoba prawna, brak oświadczenia spadkobiercy w terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

 

Jeżeli jeden ze spadkobierców przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, uważa się, że także spadkobiercy, którzy nie złożyli w terminie żadnego oświadczenia, przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza.

Jeśli upłynęło już 6 miesięcy od śmierci żony, wówczas należy przyjąć, że zarówno syn, jak i Pan nabyliście spadek z dobrodziejstwem inwentarza.

 

W celu wykazania Państwa praw do spadku musi Pan legitymować się albo postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku albo właśnie poświadczonym przez notariusza aktem dziedziczenia, czyli musi Pan w imieniu swoim i dziecka przeprowadzić postępowanie spadkowe.

 

Postępowanie spadkowe może Pan przeprowadzić przed sądem albo przed notariuszem.

Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku

Jeśli chodzi o sąd, to powinien Pan złożyć wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po żonie. We wniosku należy:

 

  • oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy, osobę spadkodawcy oraz datę i miejsce jej zgonu, osoby spadkobierców ustawowych czyli Pana i syna,
  • oświadczyć, czy zmarła pozostawiła testament, oraz czy w skład spadku wchodzi gospodarstwo rolne.

 

Do wniosku należy załączyć akt zgonu żony, akty małżeństwa, akt urodzenia syna oraz dowód uiszczenia opłaty sądowej od wniosku. We wniosku należy zaznaczyć, iż z uwagi na niepełnoletność syna Pan jest jej przedstawicielem ustawowym.

 

Opłata sądowa od wniosku o stwierdzenie nabycia spadku wynosi 50 zł. Opłatę można uiścić przelewem na konto sądu lub w kasie sądu.

Nadto w celu uzyskania odpisu postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku będzie trzeba ponieść opłatę kancelaryjną w wysokości 6 zł.

Sąd po wpłynięciu Pana wniosku wyznaczy rozprawę, na którą zostanie Pan wezwany. Sądem właściwym będzie sąd ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy.

Przeprowadzenie postępowania spadkowego przed notariuszem

Jeśli natomiast zdecyduje się Pan przeprowadzić postępowanie spadkowe przed notariuszem, to wszystko załatwi Pan podczas jednej wizyty w kancelarii notarialnej. W tym celu należy umówić się z notariuszem na konkretny dzień, wziąć ze sobą dowody osobiste, akt zgonu żony, akty urodzenia dziecka, akt małżeństwa.

Warto pamiętać, że akt poświadczenia dziedziczenia może sporządzić każdy notariusz i nie ma tutaj znaczenia ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy.

Poświadczenie dziedziczenia u notariusza kosztuje ok. 150 zł. Należy do tego dodać jeszcze 22% podatku VAT oraz koszty wypisów aktu poświadczenia dziedziczenia (ok. 7 zł za wypis).

Postępowanie spadkowe przed sądem

Jeśli postępowanie spadkowe przeprowadzone zostanie przed sądem, to należy także pamiętać, iż w terminie 6 miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku winien Pan zgłosić nabycie spadku do urzędu skarbowego w celu skorzystania ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn. W Państwa przypadku zwolnienie będzie całkowite.

Rozporządzenie majątkiem niepełnoletniego dziecka

Wreszcie, musi Pan pamiętać, iż w celu rozporządzenia majątkiem niepełnoletniego dziecka, jeśli zamierzona czynność przekracza zakres zwykłego zarządu, musi Pan uzyskać zgodę sądu opiekuńczego. Sądem opiekuńczym jest sąd rejonowy wydział rodzinny i nieletnich. Sądem miejscowo właściwym będzie sąd Państwa zamieszkania. Tym samym w celu sprzedaży auta powinien Pan wystąpić do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wyrażenie zgody na jego zbycie w imieniu małoletniego syna. Opłata sądowa od wniosku w tym przypadku wynosi 40 zł.

Powyższe wynika z tego, że mimo iż rodzice sprawują zarząd majątkiem swoich nieletnich dzieci, to jednak nie mogą bez zezwolenia sądu opiekuńczego dokonywać czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu ani wyrażać zgody na dokonywanie takich czynności przez dziecko (art. 101 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).

 

Do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu, zalicza się w szczególności następujące czynności: nabycie, zbycie, zrzeczenie się lub istotne obciążenie nieruchomości oraz praw o większej wartości, zmiana sposobu gospodarowania ważnym składnikiem majątku, zmiana przeznaczenia części nieruchomości, znaczniejszy remont lub przebudowa budynku, ustanowienie odrębnej własności lokalu, dokonanie podziału nieruchomości.

 

Z mojej praktyki wynika, iż zbycie auta o wartości 4000 zł należy do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu. Zatem musi się Pan liczyć z tym, że urząd zażąda jeszcze takiej zgody.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 8 minus 7 =

»Podobne materiały

Wniosek o postawienie znaku drogowego

Jakiś czas temu utwardzono drogę gminną biegnącą wzdłuż mojej posesji. Droga jest długa i prosta, dlatego kierowcy często przekraczają dozwoloną prędkość. Przez tę drogę muszę przepędzać swoje zwierzęta gospodarskie, co stwarza realne zagrożenie. Jak i do kogo mogę się zwrócić o postawienie na

 

Przewóz młodzieży szkolnej busem

Młodzież szkolna w mojej miejscowości przewożona jest busem, który ma 25 miejsc siedzących. Pojazd zabiera jednak więcej osób (ok. 35), które muszą więc całą drogę stać. Czy jest to zgodne z prawem? Dodam, że kilkakrotnie prosiłem policję o kontrolę busa oraz zgłaszałem sprawę do dyrektora szkoły &n

 

Umowa z osobą posiadającą certyfikat

Założyłem niedawno firmę i staram się o certyfikat niezbędny do otrzymania licencji na transport. Chciałbym już jednak świadczyć usługi, więc zamierzam tymczasowo zatrudnić osobę posiadającą taki certyfikat. Jaką umowę najlepiej zawrzeć? Chciałbym, by wszystko było zgodne z prawem oraz by koszty nie

 

Czy trzeba wymienić zagraniczne prawo jazdy na polskie?

Przez jakiś czas mieszkałem za granicą, w Czechach i tam zrobiłem prawo jazdy. Czy obecnie, mieszkając już na stałe w Polsce, muszę wymieniać zagraniczne prawo jazdy na polskie? Czy posiadając zagraniczne prawo jazdy, mogę kupić i zarejestrować samochód? Co jest jeszcze ważne w mojej sytuacji?

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »