Skierowanie kierowcy z cukrzycą na badania lekarskie po utracie przytomności

Wszczęcie postępowania a decyzja o badaniach

Jeżeli po zdarzeniu drogowym pojawiła się informacja, że kierowca mógł stracić przytomność albo kontrolę nad pojazdem z przyczyn zdrowotnych, starosta może wszcząć postępowanie administracyjne w sprawie skierowania na badanie lekarskie. Podstawą jest art. 99 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, zgodnie z którym na badanie lekarskie kieruje się osobę posiadającą prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem w razie uzasadnionych i poważnych zastrzeżeń co do stanu zdrowia.

To ważne: samo pismo o wszczęciu postępowania nie jest jeszcze decyzją nakładającą obowiązek wykonania badań. Na etapie wszczętego postępowania organ powinien ustalić stan faktyczny sprawy zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, czyli podjąć działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy, zebrać i ocenić cały materiał dowodowy.

Ma Pani również prawo brać czynny udział w postępowaniu, co wynika z art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że przed wydaniem decyzji może Pani składać wyjaśnienia, wnioski dowodowe i dokumentację medyczną.

Kiedy starosta może skierować na badania po zasłabnięciu lub utracie przytomności?

W praktyce skierowanie na badania pojawia się wtedy, gdy organ ma wiarygodną informację, że stan zdrowia kierowcy może wpływać na bezpieczeństwo jazdy. Utrata przytomności za kierownicą, epizod ciężkiej hipoglikemii, omdlenie, napad chorobowy albo podobne zdarzenie mogą stanowić właśnie takie uzasadnione i poważne zastrzeżenia w rozumieniu art. 99 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o kierujących pojazdami.

W sprawach dotyczących kierowców znaczenie mają także wymagania zdrowotne określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców. Rozporządzenie przewiduje ocenę m.in. chorób metabolicznych, w tym cukrzycy, pod kątem ryzyka wystąpienia zaburzeń świadomości, ciężkiej hipoglikemii oraz wpływu choroby na bezpieczne prowadzenie pojazdu.

Jeżeli problem dotyczy nie tylko cukrzycy, ale również innych schorzeń wpływających na zdolność prowadzenia auta, warto porównać sytuację z artykułami dotyczącymi stanu zdrowia oraz wpływu schorzeń neurologicznych, takich jak padaczka, na uprawnienia kierowcy.

Co zrobić po otrzymaniu zawiadomienia?

Najrozsądniej nie czekać biernie na finał sprawy. Już po otrzymaniu zawiadomienia warto:

• sprawdzić, z jakich dokumentów lub informacji korzysta organ,
• złożyć wniosek o wgląd do akt sprawy na podstawie art. 73 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego,
• przedstawić własne stanowisko i dokumentację medyczną,
• dołączyć zaświadczenia od lekarza prowadzącego, np. diabetologa, jeśli opisują one przyczynę zdarzenia i aktualną kontrolę choroby.

Jeżeli przyczyną zdarzenia była cukrzyca, praktycznie pomocne mogą być: karta informacyjna z leczenia szpitalnego, opis epizodu hipoglikemii, informacja o leczeniu, wyniki badań, opinia diabetologa o stabilizacji choroby oraz dane o tym, czy epizod miał charakter incydentalny. To nie zastępuje badania kierowcy przez lekarza uprawnionego, ale może mieć znaczenie dla oceny sprawy przez organ.

Decyzja starosty i termin na wykonanie badań

Jeżeli po przeprowadzeniu postępowania starosta uzna, że zachodzą przesłanki z art. 99 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, wyda decyzję administracyjną o skierowaniu na badanie lekarskie. Dopiero ta decyzja konkretyzuje obowiązek.

W praktyce termin wykonania badania wynika z treści decyzji oraz wystawionego skierowania. Nie ma jednego uniwersalnego terminu wpisanego do każdego przypadku w ten sam sposób, dlatego trzeba uważnie przeczytać pouczenie w decyzji. Jeżeli decyzja stanie się ostateczna i nie wykona Pani badania w wyznaczonym terminie, może to skutkować dalszymi konsekwencjami administracyjnymi, w tym cofnięciem uprawnienia do kierowania pojazdami na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami, gdy kierowca nie poddał się badaniu, do którego został skierowany.

Jeżeli została już wydana decyzja, a ma Pani wątpliwości co do trybu lub zakresu badań, pomocny może być także materiał o tym, kiedy urząd nakazuje badania lekarskie po utracie lub ograniczeniu uprawnień.

Jakie badanie trzeba wykonać i gdzie?

Badanie wykonuje lekarz uprawniony do badań kierowców, na zasadach określonych w rozdziale 12 ustawy o kierujących pojazdami oraz w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców. Lekarz ocenia, czy istnieją przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami, a jeśli tak – czy są one czasowe, trwałe albo czy konieczne jest wprowadzenie ograniczeń. Podobne zasady badań i oceny przeciwwskazań zdrowotnych omawiamy w materiale o padaczce a prawie jazdy i ryzyku cofnięcia uprawnień.

W zależności od stanu faktycznego orzeczenie może:

• potwierdzić brak przeciwwskazań zdrowotnych,
• stwierdzić istnienie przeciwwskazań czasowych,
• stwierdzić istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania,
• wskazać potrzebę ograniczenia uprawnień lub częstszej kontroli.

Przy cukrzycy lekarz zwykle zwraca uwagę na ryzyko ciężkiej hipoglikemii, świadomość objawów spadku cukru i wyrównanie choroby. Jeżeli w sprawie występuje też niepełnosprawność lub inny trwały problem zdrowotny, ocena może obejmować również potrzebę ograniczeń technicznych lub czasowych.

Odwołanie od decyzji i dalsze środki

Od decyzji starosty przysługuje odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego, za pośrednictwem starosty, w terminie 14 dni od doręczenia decyzji, zgodnie z art. 127 § 1 i 2 oraz art. 129 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Jeżeli kwestionuje Pani samo skierowanie na badanie, w odwołaniu trzeba wykazywać przede wszystkim, że organ nie miał dostatecznych podstaw do uznania, iż istnieją „uzasadnione i poważne zastrzeżenia” co do stanu zdrowia, albo że materiał dowodowy został zebrany niepełnie. W tego rodzaju sprawach znaczenie mają konkretne dokumenty medyczne, a nie same ogólne twierdzenia strony.

Osobno można też kwestionować samo orzeczenie lekarskie, ale odbywa się to w trybie przewidzianym w przepisach o badaniach kierowców i zgodnie z pouczeniem zawartym w orzeczeniu. Tu trzeba działać szybko, bo terminy są krótkie i biegną od doręczenia orzeczenia.

Tabela: co oznacza dane pismo z urzędu?

Przykłady

Poniższe przykłady pokazują, jak różne mogą być skutki podobnych zdarzeń i dlaczego tak ważna jest dokumentacja medyczna oraz treść decyzji starosty.

FAQ

Czy samo zawiadomienie oznacza, że już muszę iść na badania?

Nie. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania informuje, że urząd bada sprawę. Obowiązek wykonania badania powstaje co do zasady dopiero po wydaniu decyzji o skierowaniu na badanie.

Ile mam czasu na odwołanie od decyzji starosty?

Co do zasady 14 dni od dnia doręczenia decyzji, zgodnie z art. 129 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Czy cukrzyca automatycznie odbiera prawo jazdy?

Nie. Sama diagnoza cukrzycy nie oznacza automatycznej utraty uprawnień. Znaczenie ma rzeczywisty wpływ choroby na bezpieczeństwo kierowania, w szczególności ryzyko ciężkiej hipoglikemii i zaburzeń świadomości oceniane przez lekarza uprawnionego.

Czy mogę złożyć dokumenty od diabetologa jeszcze przed decyzją?

Tak. Na etapie postępowania warto przedstawić dokumentację medyczną i własne wyjaśnienia, korzystając z prawa czynnego udziału w sprawie z art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Co grozi za niewykonanie badania po wydaniu decyzji?

Może dojść do cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami. Dlatego nie należy ignorować decyzji ani terminu wskazanego w skierowaniu.

Źródła

1. Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami – ISAP.

2. Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego.

3. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców.

4. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 22 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Bk 766/21.

5. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2022 r., sygn. akt II GSK 102/22 – orzeczenie dotyczyło innej podstawy skierowania na badania, ale potwierdza znaczenie charakteru związanego decyzji tam, gdzie ustawowe przesłanki zostały spełnione.