Czy można legalnie sprzedawać repliki i podróbki markowych produktów?

Czy sprzedaż replik markowych produktów jest legalna?

Jeżeli replika odzieży, obuwia, zegarka, telefonu albo akcesorium jest oznaczona logo znanej marki bez zgody właściciela znaku, jej sprzedaż co do zasady nie jest legalna. Nie ma znaczenia, że sprzedawca w opisie produktu napisze, że to „replika” albo „towar nieoryginalny”. Kluczowe jest to, czy w obrocie gospodarczym używany jest cudzy znak towarowy bez uprawnienia.

Inaczej należy ocenić sprzedaż oryginalnych markowych towarów, kupionych od legalnego dystrybutora albo od podmiotu, który może wykazać ich autentyczne pochodzenie. W takim modelu problemem nie jest sama marka na produkcie, lecz udokumentowanie, że towar pochodzi od uprawnionego albo został legalnie wprowadzony do obrotu.

W praktyce przedsiębiorca powinien odróżnić trzy sytuacje: sprzedaż oryginałów, sprzedaż towarów licencjonowanych oraz sprzedaż podróbek. Pierwsze dwie mogą być legalne, jeżeli są należycie udokumentowane. Trzecia wiąże się z istotnym ryzykiem odpowiedzialności karnej, cywilnej, konsumenckiej i celnej.

Podrobiony znak towarowy a replika – na czym polega problem?

Znakiem towarowym może być w szczególności nazwa, logo, oznaczenie graficzne, kształt, motyw albo inne oznaczenie pozwalające odróżnić towary jednego przedsiębiorcy od towarów innego przedsiębiorcy. Prawo ochronne na znak towarowy daje uprawnionemu wyłączne prawo używania znaku w sposób zarobkowy lub zawodowy.

W Prawie własności przemysłowej przez znak towarowy podrobiony rozumie się znak identyczny albo taki, którego w zwykłych warunkach obrotu nie można odróżnić od znaku zarejestrowanego, użyty bezprawnie dla towarów objętych ochroną. Oznacza to, że produkt nie musi być idealną kopią oryginału. Wystarczy, że posługuje się cudzym znakiem w sposób, który w obrocie przypisuje mu cudzą markę.

Słowo „replika” ma znaczenie potoczne i marketingowe, ale nie jest bezpieczną kategorią prawną. Jeżeli produkt ma logo Hugo Boss, Versace, Nike, Apple czy innej marki bez zgody uprawnionego, to określenie go jako repliki nie usuwa naruszenia znaku towarowego. Może co najwyżej wpływać na ocenę, czy konsument został wprowadzony w błąd, ale nie daje prawa do korzystania z cudzego oznaczenia.

Odpowiedzialność karna za wprowadzanie podróbek do obrotu

Podstawowym przepisem karnym jest art. 305 ustawy – Prawo własności przemysłowej. Aktualne brzmienie tego przepisu obejmuje osobę, która w celu wprowadzenia do obrotu oznacza towary podrobionym znakiem towarowym albo wprowadza do obrotu towary oznaczone takim znakiem.

Zasadnicza sankcja to grzywna, kara ograniczenia wolności albo kara pozbawienia wolności do 2 lat. W wypadku mniejszej wagi sprawca podlega grzywnie. Jeżeli sprawca uczynił sobie z takiego przestępstwa stałe źródło dochodu albo czyn dotyczy towaru o znacznej wartości, grozi kara pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 5 lat.

Ważne jest również to, że odpowiedzialność karna może dotyczyć nie tylko producenta podróbek, ale także sprzedawcy, importera, właściciela sklepu internetowego czy osoby, która oferuje takie produkty w ramach działalności gospodarczej. Orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazywało, że „dokonywanie obrotu” obejmuje każdy etap obrotu towarem oznaczonym podrobionym znakiem, a więc nie tylko pierwsze wprowadzenie go na rynek.

Odrębnym przepisem jest art. 24 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Dotyczy on kopiowania zewnętrznej postaci produktu za pomocą technicznych środków reprodukcji i wprowadzania takiej kopii do obrotu, jeżeli stwarza to możliwość wprowadzenia klientów w błąd co do producenta lub produktu i wyrządza poważną szkodę przedsiębiorcy. W praktyce przy podróbkach markowych towarów najczęściej pierwszoplanowe znaczenie ma jednak ochrona znaku towarowego.

Czy informacja „to replika” chroni sprzedawcę?

Nie. Informacja, że produkt jest repliką, nie daje sprzedawcy prawa do używania cudzego znaku towarowego. Jeżeli właściciel znaku nie udzielił licencji ani innej zgody, obrót towarem oznaczonym tym znakiem nadal może naruszać jego prawa.

Taka informacja może ograniczyć zarzut wprowadzania konsumenta w błąd co do autentyczności produktu, ale nie usuwa naruszenia prawa ochronnego na znak towarowy. Właściciel marki nadal może żądać zaniechania sprzedaży, usunięcia skutków naruszenia, wydania korzyści, naprawienia szkody, a w niektórych przypadkach także wycofania albo zniszczenia towarów.

Dlatego model sprzedaży oparty na komunikacie „nie sprzedajemy oryginałów, tylko repliki z logo znanych marek” pozostaje bardzo ryzykowny. Sprzedawca wprost przyznaje wówczas, że wie o nieoryginalnym charakterze produktów, co może mieć znaczenie przy ocenie umyślności czynu.

Odpowiedzialność cywilna wobec właściciela znaku towarowego

Poza odpowiedzialnością karną właściciel znaku towarowego może dochodzić roszczeń cywilnych. Zgodnie z art. 296 Prawa własności przemysłowej naruszenie prawa ochronnego polega między innymi na bezprawnym używaniu w obrocie gospodarczym znaku identycznego do zarejestrowanego znaku towarowego w odniesieniu do identycznych towarów.

Uprawniony może żądać w szczególności zaniechania naruszania, usunięcia skutków naruszenia, wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści oraz naprawienia szkody na zasadach ogólnych. Roszczenia mogą być kierowane również przeciwko osobie, która tylko wprowadza do obrotu towary już oznaczone znakiem, jeżeli nie pochodzą one od uprawnionego ani od osoby, która miała jego zezwolenie.

W praktyce oznacza to, że sprzedawca nie może bronić się wyłącznie twierdzeniem, że sam nie produkował podróbek. Jeżeli prowadził sklep, wystawiał aukcje, reklamował produkty, przyjmował zamówienia i uzyskiwał z tego przychód, jest uczestnikiem obrotu gospodarczego. Właściciel marki może więc kierować do niego wezwania przedsądowe, żądać dokumentów sprzedażowych, informacji o dostawcach i dochodzić roszczeń przed sądem.

Skutki dla kupującego i obowiązki sklepu internetowego

Jeżeli konsument kupił produkt jako oryginalny, a otrzymał podróbkę, może powoływać się na brak zgodności towaru z umową. Od 1 stycznia 2023 r. w sprzedaży konsumenckiej podstawowe przepisy dotyczące niezgodności towaru z umową znajdują się w ustawie o prawach konsumenta, a nie w dawnym modelu rękojmi konsumenckiej z Kodeksu cywilnego.

Konsument może domagać się doprowadzenia towaru do zgodności z umową, a w odpowiednich przypadkach obniżenia ceny albo odstąpienia od umowy. Jeżeli sprzedawca zapewniał, że produkt jest oryginalny, a okazał się podróbką, sytuacja kupującego jest szczególnie mocna. Więcej o praktycznych skutkach po stronie nabywcy omawiają roszczenia kupującego podróbkę.

Sprzedawca internetowy musi też respektować przepisy o sprzedaży na odległość. Konsument, który zawarł umowę na odległość, co do zasady może w terminie 14 dni odstąpić od niej bez podawania przyczyny. Regulamin sklepu nie może dowolnie wyłączać tego prawa przez zapis, że „towar nie podlega zwrotowi, a jedynie wymianie”, jeżeli nie zachodzi ustawowy wyjątek.

Przedsiębiorca oferujący towary w sprzedaży na odległość powinien podawać w ofercie co najmniej firmę, NIP oraz siedzibę albo adres. Brak danych sprzedawcy, ukrywanie tożsamości firmy i brak jasnej procedury reklamacyjnej są typowymi sygnałami ostrzegawczymi przy stronach oferujących podróbki.

Co jeśli sprzedawca sam nie wiedział, że kupił podróbki od hurtownika?

Sytuacja sprzedawcy, który kupił towar od hurtownika jako oryginalny i dopiero później dowiedział się, że produkty są podróbkami, wymaga osobnej oceny. Przestępstwo z art. 305 Prawa własności przemysłowej ma charakter umyślny. Jeżeli sprzedawca rzeczywiście nie wiedział i przy zachowaniu rozsądnej staranności nie miał podstaw, aby podejrzewać, że towar jest podrobiony, może to być istotny argument przeciwko odpowiedzialności karnej.

Nie oznacza to jednak pełnego bezpieczeństwa. Po pierwsze, sprzedawca nadal odpowiada wobec klientów za to, co sprzedał. Po drugie, po uzyskaniu informacji o możliwych podróbkach powinien wstrzymać sprzedaż, zabezpieczyć dokumenty i towary, sprawdzić dostawcę oraz rozważyć poinformowanie kontrahentów. Kontynuowanie sprzedaży po powzięciu wiedzy o nieoryginalności towaru znacząco zwiększa ryzyko.

Po trzecie, sprzedawca może dochodzić roszczeń wobec hurtownika. Aktualnie nie należy opierać strategii na dawnych przepisach Kodeksu cywilnego o szczególnym regresie sprzedawcy wobec poprzednich sprzedawców po wykonaniu uprawnień konsumenta, ponieważ ten dział został uchylony. W praktyce znaczenie mają przede wszystkim postanowienia umowy z dostawcą, rękojmia w obrocie między przedsiębiorcami, gwarancje autentyczności, oświadczenia na fakturach oraz ogólna odpowiedzialność kontraktowa z art. 471 Kodeksu cywilnego.

Rozsądne zabezpieczenia przy zakupie markowego towaru od hurtowni to między innymi: pisemne zapewnienie o oryginalności i legalnym pochodzeniu towaru, faktury z pełnymi danymi dostawcy, dokumenty dystrybucyjne, prawo odstąpienia od współpracy w razie ujawnienia podróbek, obowiązek zwrotu kosztów reklamacji i roszczeń właściciela znaku, a także weryfikacja dostawcy w CEIDG, KRS, rejestrach VAT oraz w publicznych bazach znaków towarowych.

Kiedy sprzedaż produktów z cudzym znakiem może być legalna?

Sprzedaż towarów oznaczonych cudzym znakiem może być legalna przede wszystkim wtedy, gdy są to towary oryginalne i zostały zgodnie z prawem wprowadzone do obrotu przez właściciela znaku albo za jego zgodą. Typowym przykładem jest sklep kupujący oryginalne produkty od autoryzowanego dystrybutora albo od podmiotu, który może wykazać legalny łańcuch dostaw.

Legalna może być również produkcja albo sprzedaż towarów licencjonowanych, gdy właściciel znaku wyraził zgodę na używanie oznaczenia. Tak działają na przykład produkty z postaciami z filmów, gry z logotypami klubów sportowych czy odzież z grafikami marek współpracujących na podstawie licencji. Sama faktura od hurtowni nie jest jednak licencją, jeżeli hurtownia nie ma prawa do udzielania takich zgód.

Ostrożnie należy podchodzić do produktów „inspirowanych” marką. Brak logo nie zawsze usuwa ryzyko, jeżeli wygląd produktu, opakowanie, nazwa, reklama albo sposób prezentacji mogą wprowadzać klientów w błąd lub naruszać inne prawa, takie jak wzory przemysłowe, prawa autorskie albo zasady ochrony znaków towarowych.

FAQ

Czy można sprzedawać repliki, jeśli w opisie napiszę, że to nie są oryginały?

Co do zasady nie, jeżeli repliki są oznaczone cudzym znakiem towarowym bez zgody właściciela. Informacja o nieoryginalności może mieć znaczenie dla relacji z konsumentem, ale nie daje prawa do używania cudzego logo.

Czy jedna sprzedaż podróbki też może być karalna?

Tak, ryzyko istnieje także przy pojedynczej sprzedaży, jeżeli spełnione są przesłanki czynu z art. 305 Prawa własności przemysłowej. Skala działalności wpływa zwykle na ocenę sprawy i wymiar odpowiedzialności, ale nie jest warunkiem samego naruszenia.

Czy brak wiedzy, że towar jest podróbką, chroni sprzedawcę?

Może być ważnym argumentem w sprawie karnej, ponieważ przestępstwo z art. 305 Prawa własności przemysłowej wymaga umyślności. Nie zwalnia jednak automatycznie z odpowiedzialności wobec klientów ani z obowiązku natychmiastowej reakcji po ujawnieniu problemu.

Czy można sprzedawać produkty „inspirowane” marką, ale bez logo?

To zależy od konkretnego produktu i sposobu jego prezentacji. Brak logo zmniejsza ryzyko naruszenia znaku towarowego, ale nadal można naruszyć wzór przemysłowy, prawa autorskie, dobre obyczaje kupieckie albo wprowadzać klientów w błąd co do pochodzenia produktu.

Jakie roszczenia może zgłosić właściciel marki?

Właściciel znaku może żądać między innymi zaprzestania sprzedaży, usunięcia skutków naruszenia, wydania uzyskanych korzyści, odszkodowania, informacji o skali naruszeń oraz dalszego rozporządzenia towarami, na przykład ich zniszczenia.

Czy sklep internetowy może wyłączyć zwroty replik?

Nie można ogólnie wyłączyć 14-dniowego prawa odstąpienia od umowy zawartej na odległość tylko dlatego, że sklep tak napisał w regulaminie. Wyjątki od prawa odstąpienia wynikają z ustawy, a nie z dowolnej decyzji sprzedawcy.

Jak najlepiej zabezpieczyć się przy zakupie markowego towaru od hurtowni?

Warto żądać faktur, dokumentów pochodzenia, pisemnego zapewnienia o oryginalności, danych dostawcy, klauzul odszkodowawczych i prawa zwrotu towaru w razie zakwestionowania autentyczności. Sama atrakcyjna cena albo zapewnienie ustne nie są wystarczającym zabezpieczeniem.

Podsumowanie

Handel replikami markowych produktów z cudzym logo bez zgody właściciela znaku jest jednym z bardziej ryzykownych modeli sprzedaży internetowej. Nie legalizuje go informacja, że produkt jest repliką, ani fakt, że podobne towary są powszechnie widoczne na bazarach, platformach sprzedażowych czy w mediach społecznościowych.

Bezpieczniejsza działalność polega na sprzedaży oryginalnych towarów z udokumentowanego źródła albo produktów licencjonowanych. Jeżeli przedsiębiorca nie ma pewności co do pochodzenia towaru, powinien zweryfikować dostawcę przed rozpoczęciem sprzedaży, a po ujawnieniu problemu natychmiast wstrzymać obrót i zabezpieczyć dowody.

Źródła

1. Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej, w szczególności art. 153, art. 154, art. 155, art. 296, art. 297, art. 305 i art. 306 – tekst aktu w ELI
2. Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 85, w szczególności art. 10, art. 18 i art. 24 – tekst aktu
3. Ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta, tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1796, w szczególności art. 27 oraz art. 43a i nast. – tekst aktu
4. Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1480, w szczególności art. 20 – tekst aktu
5. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1071, w szczególności art. 471 – tekst aktu
6. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 383, w szczególności art. 8 – tekst aktu
7. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 kwietnia 2012 r., sygn. III KK 53/12.