Mamy 11 050 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Umieszczenie osoby starej i chorej w DPS bez jego zgody

Autor: Monika Cieszyńska • Opublikowane: 02.03.2020

Sprawa dotyczy umieszczenia chorego w DPS bez jego zgody. Kilkanaście lat temu otrzymałam darowiznę od wujostwa, mieli oni w akcie notarialnym zapisane dożywotnie użytkowanie. Wuj zmarł, a od pewnego czasu ja mam poważny problem z ciocią. Ona jest osobą starszą, chora, między innymi ma głębokie otępienie, nie dba o dietę, higienę, ani tym bardziej o dom. Ma trudny charakter, często wyzywa mnie, ubliża, podnosi na mnie rękę. Ostatnio do domu wpuściła ludzi z marginesu społecznego, zrobiła z domu melinę. Lekarze mówią, że powinna trafić do DPS, gdyż wymaga całodobowej opieki, ale ona nie wyraża zgody. Kto ją może sądownie umieścić w DPS lub ubezwłasnowolnić? Wuj był jedynakiem, rodzeństwo cioci nie żyje, nie posiadali dzieci.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Umieszczenie osoby starej i chorej w DPS bez jego zgody

Fot. Fotolia

Zapewnienie osobie niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu całodobowej opieki

Zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej: „Osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej”. Tę regulację uzupełnia ust. 4 art. 54, w którym znajdujemy taką oto zasadę: „ W przypadku gdy osoba bezwzględnie wymagająca pomocy lub jej przedstawiciel ustawowy nie wyrażają zgody na umieszczenie w domu pomocy społecznej lub po umieszczeniu wycofają swoją zgodę, ośrodek pomocy społecznej lub dom pomocy społecznej są obowiązane do zawiadomienia o tym właściwego sądu, a jeżeli osoba taka nie ma przedstawiciela ustawowego lub opiekuna – prokuratora”.

Umieszczenie osoby w domu pomocy społecznej wymaga jej zgody

Artykuł 54 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej jednoznacznie wskazuje, że umieszczenie osoby w domu pomocy społecznej wymaga przede wszystkim jej zgody, zaś jej brak powoduje zaangażowanie w sprawę sądu lub prokuratora.

 

Podobne zasady ustanowione zostały w ustawie o ochronie zdrowia psychicznego. Mianowicie, osoba, która wskutek choroby psychicznej lub upośledzenia umysłowego nie jest zdolna do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i nie ma możliwości korzystania z opieki innych osób oraz potrzebuje stałej opieki i pielęgnacji, lecz nie wymaga leczenia szpitalnego, może być za jej zgodą lub zgodą jej przedstawiciela ustawowego przyjęta do domu pomocy społecznej (art. 38 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego). Jeżeli osoba, o której mowa w art. 38, lub jej przedstawiciel ustawowy nie wyrażają jednak zgody na przyjęcie jej do domu pomocy społecznej, a brak opieki zagraża życiu tej osoby, organ do spraw pomocy społecznej może wystąpić do sądu opiekuńczego miejsca zamieszkania tej osoby z wnioskiem o przyjęcie do domu pomocy społecznej bez jej zgody. Z wnioskiem takim może wystąpić również kierownik szpitala psychiatrycznego, jeżeli przebywająca w nim osoba jest niezdolna do samodzielnego zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych, a potrzebuje stałej opieki i pielęgnacji, natomiast nie wymaga dalszego leczenia w tym szpitalu. Ponadto jeżeli osoba wymagająca skierowania do domu pomocy społecznej ze względu na swój stan psychiczny nie jest zdolna do wyrażenia na to zgody, o jej skierowaniu do domu pomocy społecznej orzeka sąd opiekuńczy (art. 39 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego).

Ubezwłasnowolnienie osoby w celu umieszczenia jej w domu pomocy społecznej

Skoro ciotka nie została dotąd ubezwłasnowolniona, zatem nie ma przedstawiciela ustawowego i podejmuje decyzje samodzielnie. Kodeks cywilny wyróżnia dwie postaci ubezwłasnowolnienia: całkowite i częściowe. Pierwsze następuje w sytuacji, gdy osoba, która ukończyła 13 lat, nie jest w stanie kierować swoim postępowaniem z powodu choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych; drugie – gdy osoba pełnoletnia niewymagająca całkowitego ubezwłasnowolnienia potrzebuje pomocy do prowadzenia jej spraw z tych samych powodów co wyżej wymienione. Postępowanie w sprawie ubezwłasnowolnienia prowadzi sąd okręgowy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania (przy braku miejsca zamieszkania – sąd miejsca pobytu) osoby, która ma zostać ubezwłasnowolniona. Wniosek o wszczęcie takiego postępowania mogą zgłosić małżonek takiej osoby, jej krewni w linii prostej oraz rodzeństwo, jak również przedstawiciel ustawowy (art. 545 K.p.c.) i prokurator. Postępowanie w sprawie ubezwłasnowolnienia toczy się z udziałem prokuratora.

Orzeczenie sądu opiekuńczego o umieszczeniu osoby w domu pomocy społecznej

Odnosząc przywołane regulacje do Pani sprawy, należy stwierdzić, iż o umieszczeniu ciotki w DPS może orzec jedynie sąd opiekuńczy, którym jest wydział rodzinny i nieletnich sądu rejonowego właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ciotki. W tym celu proszę poprosić o pomoc prokuratora lub gminny ośrodek pomocy społecznej, co potwierdza art. 572 Kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którym:

 

„Każdy, komu znane jest zdarzenie uzasadniające wszczęcie postępowania z urzędu, obowiązany jest zawiadomić o nim sąd opiekuńczy. Obowiązek [ten] ciąży przede wszystkim na urzędach stanu cywilnego, sądach, prokuratorach, notariuszach, komornikach, organach samorządu i administracji rządowej, organach policji, placówkach oświatowych, opiekunach społecznych oraz organizacjach i zakładach zajmujących się opieką nad dziećmi lub osobami psychicznie chorymi.”

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

wersja do druku drukuj

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • VIII - jeden =

»Podobne materiały

Uprawnienia do podejmowania decyzji za chorego syna

Nasz syn ma 37 lat, jest ciężko upośledzony, całkowicie niesamodzielny, wiele razy był operowany. Czeka go kolejny zabieg w narkozie i zapytano nas, czy mamy prawo do podejmowania takiej decyzji (o leczeniu) za syna. Jak uzyskać takie pełnomocnictwo bez ubezwłasnowolniania syna?

 

Zapewnienie opieki matce

Moja matka jest osobą starszą i poważnie chorą. Wymaga całodobowej opieki, której jednak nie mogę zapewnić jej osobiście. Jakiś czas temu zdecydowałyśmy, że najlepszym rozwiązaniem będzie przeprowadzka mamy do prywatnego domu opieki, ale po krótkim czasie mama zaczęła domagać się powrotu do domu. Ni

 

Osoba samotna w śpiączce – co robić?

Moja ciotka (siostra mojej mamy), osoba samotna, od kilku dni leży w szpitalu w śpiączce, w bardzo ciężkim stanie. Opiekowałem się nią od dłuższego czasu, reszta rodziny (łącznie z moją mamą) uważa więc, że to wyłącznie ja jestem za nią odpowiedzialny. Tymczasem ja boję się, co się stanie, kied

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »