.
Mamy 12 389 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Umieszczenie osoby starej i chorej w DPS bez jego zgody

Autor: Monika Cieszyńska • Opublikowane: 02.03.2020

Sprawa dotyczy umieszczenia chorego w DPS bez jego zgody. Kilkanaście lat temu otrzymałam darowiznę od wujostwa, mieli oni w akcie notarialnym zapisane dożywotnie użytkowanie. Wuj zmarł, a od pewnego czasu ja mam poważny problem z ciocią. Ona jest osobą starszą, chora, między innymi ma głębokie otępienie, nie dba o dietę, higienę, ani tym bardziej o dom. Ma trudny charakter, często wyzywa mnie, ubliża, podnosi na mnie rękę. Ostatnio do domu wpuściła ludzi z marginesu społecznego, zrobiła z domu melinę. Lekarze mówią, że powinna trafić do DPS, gdyż wymaga całodobowej opieki, ale ona nie wyraża zgody. Kto ją może sądownie umieścić w DPS lub ubezwłasnowolnić? Wuj był jedynakiem, rodzeństwo cioci nie żyje, nie posiadali dzieci.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Umieszczenie osoby starej i chorej w DPS bez jego zgody

Fot. Fotolia

Zapewnienie osobie niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu całodobowej opieki

Zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej: „Osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej”. Tę regulację uzupełnia ust. 4 art. 54, w którym znajdujemy taką oto zasadę: „ W przypadku gdy osoba bezwzględnie wymagająca pomocy lub jej przedstawiciel ustawowy nie wyrażają zgody na umieszczenie w domu pomocy społecznej lub po umieszczeniu wycofają swoją zgodę, ośrodek pomocy społecznej lub dom pomocy społecznej są obowiązane do zawiadomienia o tym właściwego sądu, a jeżeli osoba taka nie ma przedstawiciela ustawowego lub opiekuna – prokuratora”.

Umieszczenie osoby w domu pomocy społecznej wymaga jej zgody

Artykuł 54 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej jednoznacznie wskazuje, że umieszczenie osoby w domu pomocy społecznej wymaga przede wszystkim jej zgody, zaś jej brak powoduje zaangażowanie w sprawę sądu lub prokuratora.

 

Podobne zasady ustanowione zostały w ustawie o ochronie zdrowia psychicznego. Mianowicie, osoba, która wskutek choroby psychicznej lub upośledzenia umysłowego nie jest zdolna do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i nie ma możliwości korzystania z opieki innych osób oraz potrzebuje stałej opieki i pielęgnacji, lecz nie wymaga leczenia szpitalnego, może być za jej zgodą lub zgodą jej przedstawiciela ustawowego przyjęta do domu pomocy społecznej (art. 38 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego). Jeżeli osoba, o której mowa w art. 38, lub jej przedstawiciel ustawowy nie wyrażają jednak zgody na przyjęcie jej do domu pomocy społecznej, a brak opieki zagraża życiu tej osoby, organ do spraw pomocy społecznej może wystąpić do sądu opiekuńczego miejsca zamieszkania tej osoby z wnioskiem o przyjęcie do domu pomocy społecznej bez jej zgody. Z wnioskiem takim może wystąpić również kierownik szpitala psychiatrycznego, jeżeli przebywająca w nim osoba jest niezdolna do samodzielnego zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych, a potrzebuje stałej opieki i pielęgnacji, natomiast nie wymaga dalszego leczenia w tym szpitalu. Ponadto jeżeli osoba wymagająca skierowania do domu pomocy społecznej ze względu na swój stan psychiczny nie jest zdolna do wyrażenia na to zgody, o jej skierowaniu do domu pomocy społecznej orzeka sąd opiekuńczy (art. 39 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego).

Ubezwłasnowolnienie osoby w celu umieszczenia jej w domu pomocy społecznej

Skoro ciotka nie została dotąd ubezwłasnowolniona, zatem nie ma przedstawiciela ustawowego i podejmuje decyzje samodzielnie. Kodeks cywilny wyróżnia dwie postaci ubezwłasnowolnienia: całkowite i częściowe. Pierwsze następuje w sytuacji, gdy osoba, która ukończyła 13 lat, nie jest w stanie kierować swoim postępowaniem z powodu choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych; drugie – gdy osoba pełnoletnia niewymagająca całkowitego ubezwłasnowolnienia potrzebuje pomocy do prowadzenia jej spraw z tych samych powodów co wyżej wymienione. Postępowanie w sprawie ubezwłasnowolnienia prowadzi sąd okręgowy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania (przy braku miejsca zamieszkania – sąd miejsca pobytu) osoby, która ma zostać ubezwłasnowolniona. Wniosek o wszczęcie takiego postępowania mogą zgłosić małżonek takiej osoby, jej krewni w linii prostej oraz rodzeństwo, jak również przedstawiciel ustawowy (art. 545 K.p.c.) i prokurator. Postępowanie w sprawie ubezwłasnowolnienia toczy się z udziałem prokuratora.

Orzeczenie sądu opiekuńczego o umieszczeniu osoby w domu pomocy społecznej

Odnosząc przywołane regulacje do Pani sprawy, należy stwierdzić, iż o umieszczeniu ciotki w DPS może orzec jedynie sąd opiekuńczy, którym jest wydział rodzinny i nieletnich sądu rejonowego właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ciotki. W tym celu proszę poprosić o pomoc prokuratora lub gminny ośrodek pomocy społecznej, co potwierdza art. 572 Kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którym:

 

„Każdy, komu znane jest zdarzenie uzasadniające wszczęcie postępowania z urzędu, obowiązany jest zawiadomić o nim sąd opiekuńczy. Obowiązek [ten] ciąży przede wszystkim na urzędach stanu cywilnego, sądach, prokuratorach, notariuszach, komornikach, organach samorządu i administracji rządowej, organach policji, placówkach oświatowych, opiekunach społecznych oraz organizacjach i zakładach zajmujących się opieką nad dziećmi lub osobami psychicznie chorymi.”

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • VII plus 5 =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »