Sprzedaż wysyłkowa a rejestracja w BDO

Czy sprzedaż wysyłkowa części samochodowych wymaga wpisu do BDO?

W opisanej sytuacji przedsiębiorca kupuje części samochodowe w polskich hurtowniach, sprzedaje je klientom w kraju i wysyła kurierem. Sam fakt prowadzenia sklepu internetowego, sprzedaży wysyłkowej albo działalności w mieszkaniu nie przesądza jeszcze o obowiązku wpisu do BDO. Decydujące jest to, jakie czynności faktycznie wykonuje przedsiębiorca.

Jeżeli przedsiębiorca jedynie odsprzedaje towar kupiony w Polsce, nie importuje go, nie dokonuje wewnątrzwspólnotowego nabycia, nie sprzedaje baterii, akumulatorów ani sprzętu elektrycznego jako podmiot wprowadzający i nie wytwarza odpadów wymagających ewidencji, sam handel może nie powodować obowiązku rejestracji. Inaczej jest jednak wtedy, gdy sprzedawca sam pakuje towar w opakowania wysyłkowe i w tej postaci przekazuje go klientowi.

Folia stretch, karton, koperta bąbelkowa, foliopak, taśma pakowa, wypełniacze i inne materiały użyte do przygotowania paczki mogą być opakowaniami w rozumieniu ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. Jeżeli przedsiębiorca kupuje te opakowania w Polsce, a następnie pakuje w nie sprzedawane części i wysyła klientom, to co do zasady działa jako podmiot wprowadzający produkty w opakowaniach.

Dlatego w praktyce odpowiedź na pytanie brzmi: jeżeli wysyłka wymaga własnego pakowania towaru w nowe lub zakupione opakowania, wpis do BDO jest zasadniczo wymagany. Jeżeli sprzedawca nie dodaje żadnych własnych opakowań, a towar trafia do klienta wyłącznie w opakowaniu, które wcześniej zostało już wprowadzone na rynek przez producenta, importera albo hurtownika, obowiązek może nie powstać po stronie samego sprzedawcy. W razie wątpliwości trzeba ocenić konkretny model sprzedaży i obieg opakowań. Przy towarach sprowadzanych z zagranicy trzeba dodatkowo ustalić, kto jest podmiotem wprowadzającym produkty na rynek; szerzej wyjaśniamy to w poradzie o opłacie produktowej przy imporcie towarów w opakowaniach.

Kim jest wprowadzający produkty w opakowaniach?

Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi definiuje wprowadzającego produkty w opakowaniach jako przedsiębiorcę wykonującego działalność gospodarczą w zakresie wprowadzania do obrotu produktów w opakowaniach. W szczególności obejmuje to przedsiębiorcę, który pakuje produkty wytworzone przez innego przedsiębiorcę i wprowadza je do obrotu.

Wprowadzenie do obrotu oznacza odpłatne albo nieodpłatne udostępnienie opakowań lub produktów w opakowaniach po raz pierwszy na terytorium kraju w celu używania lub dystrybucji. Przy sprzedaży wysyłkowej problem dotyczy najczęściej nie oryginalnego pudełka części samochodowej, lecz dodatkowego opakowania transportowego użytego do wysyłki.

Opakowania dzielą się m.in. na jednostkowe, zbiorcze i transportowe. Opakowanie transportowe służy do przewozu produktów i zabezpieczenia ich przed uszkodzeniem. Właśnie taką funkcję pełnią najczęściej kartony wysyłkowe, folia stretch i wypełniacze stosowane przez sklepy internetowe.

Czego nie wolno mylić: wpis BDO, ewidencja odpadów i opłata produktowa

W sprawach BDO najczęstszy błąd polega na utożsamianiu trzech różnych obowiązków. Po pierwsze, istnieje obowiązek wpisu do rejestru BDO. Po drugie, może istnieć obowiązek prowadzenia ewidencji odpadów, czyli dokumentowania wytwarzanych i przekazywanych odpadów. Po trzecie, wprowadzający produkty w opakowaniach ma obowiązki opakowaniowe, w tym ewidencję masy opakowań, sprawozdawczość i ewentualnie opłatę produktową.

Zwolnienie z prowadzenia ewidencji odpadów na podstawie rozporządzenia o rodzajach i ilościach odpadów nie oznacza automatycznie, że nie trzeba mieć wpisu do BDO jako wprowadzający produkty w opakowaniach. Są to dwa odrębne reżimy. Sprzedawca może nie mieć obowiązku prowadzenia kart przekazania odpadów dla drobnych odpadów opakowaniowych, a jednocześnie może mieć obowiązek rejestracji i sprawozdawczości jako podmiot wprowadzający produkty w opakowaniach.

Od 1 stycznia 2025 r. obowiązuje nowe rozporządzenie w sprawie rodzajów i ilości odpadów, dla których nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów. Dla przykładu zwolnienie dotyczy m.in. opakowań z papieru i tektury do 0,5 Mg rocznie, opakowań z tworzyw sztucznych do 0,5 Mg rocznie, opakowań z drewna do 1 Mg rocznie oraz innych baterii i akumulatorów do 0,02 Mg rocznie. Te limity dotyczą jednak ewidencji odpadów, a nie masy opakowań wprowadzanych z produktami do obrotu.

Kiedy mały sklep internetowy może skorzystać z pomocy de minimis?

Przedsiębiorca, który w danym roku kalendarzowym wprowadził do obrotu produkty w opakowaniach o łącznej masie opakowań nieprzekraczającej 1 Mg, może skorzystać ze zwolnienia z części obowiązków, w tym przede wszystkim z obowiązku osiągania wymaganych poziomów recyklingu, wnoszenia opłaty produktowej i prowadzenia publicznych kampanii edukacyjnych. Zwolnienie to działa jako pomoc de minimis.

Nie jest to jednak automatyczne zwolnienie z wpisu do BDO. Aby skorzystać z tego rozwiązania, przedsiębiorca musi terminowo przekazać przez BDO dokumenty dotyczące pomocy de minimis, w tym zaświadczenia lub oświadczenie o otrzymanej pomocy oraz wymagane informacje. Termin jest powiązany z 15 marca każdego roku.

W praktyce mały sklep, który zużywa niewiele kartonów i folii, często nadal musi mieć BDO, prowadzić ewidencję masy opakowań i składać sprawozdanie, ale może uniknąć opłaty produktowej, jeżeli spełni warunki pomocy de minimis. Brak dokumentów w terminie może oznaczać utratę zwolnienia.

Odpady komunalne z działalności prowadzonej w mieszkaniu

Jeżeli przedsiębiorca prowadzi działalność w mieszkaniu i wytwarza odpady podobne do domowych, mogą one mieć charakter odpadów komunalnych. Nie oznacza to jednak, że zawsze można je bezrefleksyjnie mieszać z odpadami domowymi. Znaczenie mają lokalne zasady gospodarowania odpadami, deklaracja śmieciowa i to, czy w lokalu faktycznie prowadzona jest działalność generująca dodatkowe odpady.

Wątek lokalnych rozliczeń za odpady jest odrębny od BDO. Można mieć prawidłowo uregulowane opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a mimo to mieć obowiązek rejestracji w BDO z powodu wprowadzania produktów w opakowaniach.

Części samochodowe, baterie, akumulatory i inne dodatkowe ryzyka

Sprzedaż części samochodowych może generować także inne obowiązki środowiskowe. Jeżeli przedsiębiorca wprowadza do obrotu baterie, akumulatory, sprzęt elektryczny lub elektroniczny, oleje, opony albo przyjmuje od klientów zużyte elementy jako odpady, trzeba przeanalizować obowiązki nie tylko opakowaniowe, ale również produktowe i odpadowe.

Szczególnej ostrożności wymagają zużyte akumulatory, baterie i elementy zawierające substancje niebezpieczne. W takich przypadkach warto osobno sprawdzić zasady dotyczące BDO baterie, ponieważ sama kwalifikacja opakowań wysyłkowych nie wyczerpuje wszystkich obowiązków przedsiębiorcy.

Również umowy z kurierem, odbiorcą odpadów, administratorem budynku czy innymi podmiotami świadczącymi usługi pomocnicze nie zastępują wpisu do BDO, jeżeli to przedsiębiorca jest podmiotem wprowadzającym produkty w opakowaniach.

Opłaty, terminy i dokumenty po wpisie do BDO

Jeżeli przedsiębiorca podlega wpisowi do BDO jako wprowadzający produkty w opakowaniach, powinien uzyskać wpis przed rozpoczęciem działalności objętej obowiązkiem. Wniosek składa się elektronicznie, a właściwy jest co do zasady marszałek województwa ze względu na siedzibę albo miejsce zamieszkania przedsiębiorcy.

Aktualna opłata rejestrowa i roczna wynosi 200 zł dla mikroprzedsiębiorców oraz 800 zł dla pozostałych przedsiębiorców. Opłatę roczną należy uiścić do końca lutego za dany rok, przy czym nie płaci się jej w roku, w którym została uiszczona opłata rejestrowa.

Podmiot wpisany do rejestru powinien umieszczać numer rejestrowy na dokumentach sporządzanych w związku z działalnością objętą wpisem. Przy sprzedaży wysyłkowej będą to w praktyce m.in. faktury, umowy i inne dokumenty związane z wprowadzaniem produktów w opakowaniach, jeżeli są wystawiane w tej działalności.

Wprowadzający produkty w opakowaniach prowadzi ewidencję obejmującą informacje o masie opakowań, w których wprowadził produkty do obrotu w danym roku kalendarzowym. Informacje te trzeba przechowywać przez 5 lat, licząc od końca roku, którego dotyczą. Roczne sprawozdanie składa się za pośrednictwem BDO do 15 marca za poprzedni rok kalendarzowy.

Czym grozi brak wpisu do BDO?

Brak wpisu do BDO przy działalności objętej obowiązkiem może skutkować dwojaką odpowiedzialnością. Po pierwsze, niezłożenie wniosku o wpis, aktualizację albo wykreślenie z rejestru, a także złożenie wniosku niezgodnego ze stanem faktycznym, stanowi wykroczenie zagrożone karą aresztu albo grzywny.

Po drugie, prowadzenie działalności wymagającej wpisu do rejestru bez takiego wpisu jest deliktem administracyjnym. Administracyjna kara pieniężna za takie naruszenie wynosi od 1000 zł do 1 000 000 zł. Kara może grozić także za nieumieszczanie numeru rejestrowego na wymaganych dokumentach oraz za nieprowadzenie wymaganej ewidencji.

Nie warto więc opierać się wyłącznie na założeniu, że mała skala działalności albo prowadzenie firmy w mieszkaniu wyłącza BDO. Mała skala może mieć znaczenie przy pomocy de minimis albo przy ewidencji odpadów, ale nie zastępuje analizy obowiązku rejestracyjnego.

FAQ

Czy każdy sklep internetowy musi mieć BDO?

Nie każdy, ale sklep internetowy, który sam pakuje towar w opakowania wysyłkowe i przekazuje go klientom, co do zasady powinien mieć wpis w BDO jako wprowadzający produkty w opakowaniach. Trzeba analizować faktyczny model sprzedaży, opakowania i asortyment.

Czy sprzedaż wyłącznie na terenie Polski zwalnia z BDO?

Nie. Brak importu, eksportu albo sprzedaży zagranicznej zmniejsza zakres obowiązków, ale nie wyłącza automatycznie BDO. Jeżeli przedsiębiorca pakuje towar w opakowania i udostępnia go klientom po raz pierwszy w tej formie na terytorium kraju, obowiązek może powstać.

Czy limit 1 Mg opakowań rocznie zwalnia z rejestracji?

Nie jest to zwolnienie z wpisu do BDO. Limit 1 Mg dotyczy możliwości skorzystania z pomocy de minimis i zwolnienia z części obowiązków, m.in. z opłaty produktowej i publicznych kampanii edukacyjnych. Aby z niego skorzystać, trzeba złożyć wymagane dokumenty w terminie.

Czy odpady wyrzucane razem z domowymi mają znaczenie dla BDO?

Mogą mieć znaczenie dla lokalnych zasad rozliczania odpadów komunalnych, ale nie rozstrzygają samodzielnie o BDO. Obowiązek BDO może wynikać z wprowadzania produktów w opakowaniach, nawet jeżeli bieżące odpady z biura lub mieszkania są podobne do domowych.

Czy używanie kartonów z odzysku usuwa obowiązek BDO?

Nie zawsze. Jeżeli opakowanie było już wcześniej wprowadzone do obrotu, a przedsiębiorca faktycznie używa go ponownie, ocena może być inna niż przy zakupie nowych kartonów. W praktyce trzeba jednak umieć wykazać pochodzenie i charakter opakowań oraz to, że nie doszło do wprowadzenia nowych opakowań.

Ile kosztuje wpis i opłata roczna BDO?

Aktualnie opłata rejestrowa i roczna wynosi 200 zł dla mikroprzedsiębiorców oraz 800 zł dla pozostałych przedsiębiorców. Opłatę roczną wpłaca się do końca lutego za dany rok, a w roku uiszczenia opłaty rejestrowej nie płaci się dodatkowo opłaty rocznej.

Do kiedy składa się sprawozdanie BDO za opakowania?

Roczne sprawozdanie o produktach, opakowaniach i gospodarowaniu odpadami z nich powstającymi składa się elektronicznie przez BDO do 15 marca za poprzedni rok kalendarzowy. Jeżeli działalność zostanie zakończona, przepisy przewidują krótszy termin na złożenie sprawozdania końcowego.

Podsumowanie

Przy sprzedaży wysyłkowej części samochodowych najważniejsze jest ustalenie, czy przedsiębiorca sam pakuje towary w opakowania wysyłkowe. Jeżeli tak, to najczęściej powinien uzyskać wpis do BDO jako wprowadzający produkty w opakowaniach. Nie zmienia tego fakt, że działalność jest jednoosobowa, prowadzona w mieszkaniu albo że sprzedaż odbywa się wyłącznie na terenie Polski.

Osobno należy ocenić odpady wytwarzane w działalności, asortyment sklepu oraz ewentualne obowiązki dotyczące baterii, akumulatorów, sprzętu elektrycznego, opon lub olejów. W małej skali przedsiębiorca może skorzystać z pomocy de minimis przy masie opakowań do 1 Mg rocznie, ale nie powinien traktować tego jako automatycznego zwolnienia z BDO.

Źródła

• Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, w szczególności art. 49-50, art. 57, art. 59-60, art. 63, art. 66, art. 179 i art. 194 – tekst aktu w ELI/ISAP.
• Ustawa z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, w szczególności art. 3-4, art. 6-8, art. 22 i art. 34 – tekst aktu w ELI/ISAP.
• Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 5 listopada 2024 r. w sprawie rodzajów i ilości odpadów, dla których nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów – Dz.U. 2024 poz. 1644.
• Oficjalny serwis BDO, informacje o opłacie rejestrowej i rocznej – BDO: opłaty.