Przejście do głównej strony serwisu ePorady24.pl >>

Drukuj

Opublikowane: 14.10.2015

Autor: Marek Gola

Anonimowe, obraźliwe wpisy

Udzielam się w pewnym portalu, tj. umieszczam tam teksty i zdjęcia. Pewna anonimowa osoba pod każdym wpisem umieszcza obraźliwe komentarze. Trwa to już bardzo długo. Do kogo mam się zwrócić, by ustalić tożsamość tej osoby? Jak ją ukarać?

 

Podstawę prawną niniejszej opinii stanowią przepisy Kodeksu karnego zwanego dalej K.k. przepisy Kodeksu cywilnego zwanego dalej K.c. oraz przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną.

 

Zasadnym w przedmiotowej sprawie jest wskazanie na wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 18 stycznia 2011 r., sygn. akt I ACa 544/10, zgodnie z którym „usługodawca nie ma obowiązku monitorowania sieci, co więcej nie ma też obowiązku podejmowania kroków w celu wdrożenia oprogramowania monitorującego. Jedyną sytuacją prowadząca bez wątpienia do odpowiedzialności usługodawcy jest istnienie po jego stronie stanu wiedzy o fakcie naruszenia, czy też bezprawnym charakterze naruszenia”.

 

Zatem nie budzi wątpliwości sama treść tych wpisów naruszająca dobra osobiste powoda w postaci godności, dobrego imienia i pomówienia go o cechy i właściwości dyskredytujące go w życiu osobistym i zawodowym (art. 23 K.c.).

 

Wyraźnie podkreślić należy, że administrator forum nie ponosi odpowiedzialności za dane znajdujące się w komentarzach. Wyłączenie tej odpowiedzialności występuje jednak wyłączenie do czasu, kiedy poweźmie informację o naruszeniu dóbr osobistych. Zgodnie bowiem z przepisami „nie ponosi odpowiedzialności za przechowywane dane ten, kto udostępniając zasoby systemu teleinformatycznego w celu przechowywania danych przez usługobiorcę nie wie o bezprawnym charakterze danych lub związanej z nimi działalności, a w razie otrzymania urzędowego zawiadomienia lub uzyskania wiarygodnej wiadomości o bezprawnym charakterze danych lub związanej z nimi działalności niezwłocznie uniemożliwi dostęp do tych danych. Usługodawca, który otrzymał urzędowe zawiadomienie o bezprawnym charakterze przechowywanych danych dostarczonych przez usługobiorcę i uniemożliwił dostęp do tych danych, nie ponosi odpowiedzialności względem tego usługobiorcy za szkodę powstałą w wyniku uniemożliwienia dostępu do tych danych. Usługodawca, który uzyskał wiarygodną wiadomość o bezprawnym charakterze przechowywanych danych dostarczonych przez usługobiorcę i uniemożliwił dostęp do tych danych, nie odpowiada względem tego usługobiorcy za szkodę powstałą w wyniku uniemożliwienia dostępu do tych danych, jeżeli niezwłocznie zawiadomił usługobiorcę o zamiarze uniemożliwienia do nich dostępu”.

 

„Wskazać należy, że przy takim brzmieniu przepisów cyt. wyżej ustawy ustalenie odpowiedzialności usługodawcy jest relatywnie trudne. Nie ma on, bowiem obowiązku monitorowania sieci, a co więcej nie ma też obowiązku podejmowania kroków w celu wdrożenia oprogramowania monitorującego. Jedyną, więc sytuacją prowadząca bez wątpienia do odpowiedzialności usługodawcy jest istnienie po jego stronie stanu wiedzy o fakcie naruszenia, czy też bezprawnym charakterze naruszenia (por. J. Gołaczyński, K. Kowalik-Brańczyk, A. Majchrowska, M. Świerczyński Ustawa o świadczeniu usług drogą elektroniczną. Komentarz, Oficyna 2009 r., G. Rączka „Prawne zagadnienia hostingu”, Przegląd Prawa Handlowego, kwiecień 2009 r.)”.

 

Sąd Najwyższy uznaje cześć i godność za najważniejsze dobra osobiste. Stwierdził to m.in. w wyroku z 29 października 1971 r., sygn. akt II CR 455/71 (OSNCP 4/72, poz. 77), wyjaśniając, że cześć, dobre imię i dobra sława człowieka są pojęciami obejmującymi wszystkie dziedziny życia osobistego, zawodowego i społecznego, naruszenie czci więc może nastąpić zarówno przez pomówienie o ujemne postępowanie w życiu osobistym i rodzinnym, jak i przez zarzucenie niewłaściwego postępowania w życiu zawodowym, naruszające dobre imię danej osoby i mogące narazić ją na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania zawodu lub innej działalności (identyczne stanowisko zajął SN w wyroku z 8 października 1987 r., sygn. akt II CR 269/87). Nie ulega zatem wątpliwości, iż pomówienie o ujemne postępowanie w życiu zawodowym, które może podważyć zaufanie niezbędne do wykonywania zawodu lub zajmowania określonego stanowiska, z czym mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, jest naruszeniem dóbr osobistych.

 

Ten, czyjego dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny.

 

W chwili obecnej może Pani wystąpić do administratora forum z wezwaniem do wydania danych umożliwiających identyfikacją osoby zamieszczającej wpis o określonym nicku, który to wpis narusza Pani dobra osobiste. Prawo do tego żądania wynika ze stanowiska przyjętego przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1666/12.

 

W razie gdyby administrator forum odmówił wydania tych danych, wówczas może Pani zwrócić się do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (dalej GIODO). Zgodnie z art. 18 ust 1 ustawy o ochronie danych osobowych „w przypadku naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych Generalny Inspektor z urzędu lub na wniosek osoby zainteresowanej, w drodze decyzji administracyjnej, nakazuje przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a w szczególności:

 

1) usunięcie uchybień,

2) uzupełnienie, uaktualnienie, sprostowanie, udostępnienie lub nieudostępnienie danych osobowych,

3) zastosowanie dodatkowych środków zabezpieczających zgromadzone dane osobowe,

4) wstrzymanie przekazywania danych osobowych do państwa trzeciego,

5) zabezpieczenie danych lub przekazanie ich innym podmiotom,

6) usunięcie danych osobowych”.

 

Przetwarzanie danych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy jest to niezbędne dla wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów realizowanych przez administratorów danych albo odbiorców danych, a przetwarzanie nie narusza praw i wolności osoby, której dane dotyczą. W mojej ocenie nie budzi wątpliwości fakt, iż dane osoby posługującej się określonym nickiem są konieczne do dochodzenia przez Panią sprawiedliwości na drodze postępowania cywilnego w związku z naruszeniem Pani dóbr osobistych.

 

Oczywiście może Pani złożyć zawiadomienie o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa z art. 212 K.k. lub art. 216 K.k. (w zależności od dokładnej treści wpisu). Wskazać należy jednak, iż zniesławienie czy znieważenie jest czynem ściganym z oskarżenia prywatnego, a zatem konieczne byłoby wystąpienie z prywatnym aktem oskarżenia. Jak wynika z § 4 tego przepisu, „ściganie powyższego przestępstwa odbywa się z oskarżenia prywatnego”. Oskarżycielem prywatnym jest pokrzywdzony, który wnosi i popiera oskarżenie o przestępstwo ścigane w trybie prywatnoskargowym (art. 59 § 1 Kodeksu postępowania karnego). Opłata od prywatnego aktu oskarżenia wynosi 300 zł. Owszem, prokurator może podjąć czynności, ale tylko wówczas gdy w sprawie będzie występował interes społeczny. Ustawodawca jednocześnie nie definiuje pojęcia „interes społeczny”, co w konsekwencji prowadzi do tego, że każdy przypadek będzie oceniany z osobna, z uwagi na okoliczności zdarzenia, osobę, której dobro zostało naruszone, ilość wejść na stronę internetową itd.

 

Jak pokazuje moja dotychczasowa praktyka, organa ścigania bardzo rzadko angażują się w tego rodzaju postępowania, wskazują, iż w sprawie nie występuje interes społeczny. Decyzja jednak o dalszym losie powinna należeć do Pani. Pozwolę sobie tylko zauważyć, iż działanie powinno być dwukierunkowe, tj. wezwanie do administratora forum z jednoczesnym skierowaniem zawiadomienia do prokuratury. Nawet gdyby prokurator stwierdził, że w sprawie nie występuje interes społeczny, nie zostanie Pani obciążona żadnymi kosztami.

Drukuj

 

Tekst wydrukowany z serwisu www.ePorady24.pl