Opublikowane: 24.09.1955 | Zaktualizowane:

Ważny powód rozkładu małżeństwa - małżonek naruszający godność i nietykalność osobistą współmałżonka

Orzeczenie SN z dnia 24 września 1955 r. (sygn. akt I CR 348/55)

Zgodnie z zasadami współżycia społecznego małżonek naruszający brutalnie godność i nietykalność osobistą współmałżonka musi liczyć się z ujemną dla siebie reakcją pokrzywdzonego i nie może żądać od niego w pełni takiego poprawnego ustosunkowania się, jakiego mógłby wymagać w normalnym pożyciu. Dlatego też uchybienia jednego małżonka obowiązkom małżeńskim, jako dające się usprawiedliwić winą drugiego z małżonków, nie dają podstawy do uznania ich za ważny powód rozkładu.

Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Mariana Ł. przeciwko Lucynie Ł. o rozwód, po rozpoznaniu rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m.st. Warszawy z dnia 31 stycznia 1953 r.,

rewizję oddalił.

Sąd Wojewódzki oddalając powództwo o rozwód małżeństwa stron ustalił, że do 1953 r. strony żyły zgodnie. Od 1953 r., kiedy to pozwana zachorowała, powód zaczął zaniedbywać dom i nocować często poza domem. Na wymówki pozwanej powód reagował biciem, co zmieniło stosunek pozwanej do męża w ten sposób, że zaprzestała prowadzenia gospodarstwa, żaliła się na powoda wobec osób trzecich i źle się o nim wyrażała. Strony mieszkają nadal we wspólnym mieszkaniu i ostatnio nie dochodzi między nimi do awantur. Z małżeństwa strony mają dwoje małoletnich dzieci, synów, z których starszy liczy lat 14 i jest bardzo przywiązany do ojca. Pozwana dąży do pełnego nawiązania pożycia.

Na podstawie tych ustaleń Sąd Wojewódzki uznał, że rozkład pożycia stron choć zupełny nie wykazuje cech trwałości i że dobro dzieci ucierpiałoby przez rozwód i z tych przyczyn oddalił powództwo (art. 29 kod. rodz.).

W rewizji od tego wyroku powód zarzucił naruszenie prawa materialnego przez uznanie rozkładu za pozbawiony cechy trwałości i przez uznanie niedopuszczalności rozwodu z uwagi na dobro dzieci. Ponadto rewizja zwalcza ustalenia Sądu dotyczące ostatniego okresu pożycia, podnosi brak dostatecznych ustaleń w przedmiocie twierdzeń pozwu co do złego wychowania dzieci przez pozwaną oraz powołuje się na nowe fakty i dowody.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Oddalenie powództwa w ostatecznym wyniku odpowiada prawu, skoro w świetle niewadliwych ustaleń Sądu Wojewódzkiego powód nie zdołał wykazać, by rozkład pożycia wywołała lub pogłębiła pozwana z ważnej przyczyny (art. 29 § 1 kod. rodz.). Według ustaleń zaskarżonego wyroku pożycie stron, zgodnie do 1953 r., a więc przez 15 lat od zawarcia małżeństwa, zaczęło ulegać rozkładowi z wyłącznej winy powoda, który w zaniedbywaniu rodziny doszedł aż do spędzania nocy poza domem, a na wymówki pozwanej reagował w sposób brutalny, biciem.

Jeżeli w tych warunkach pozwana przestała zajmować się gospodarstwem domowym i źle wyrażała się o powodzie, to aczkolwiek postępowanie takie pozostaje w sprzeczności z obowiązkami wynikającymi z małżeństwa (art. 14 kod. rodz.), nie może być uznane za ważny powód przyczynienia się do rozkładu. Zważyć bowiem należy, że w myśl zasad współżycia społecznego małżonek naruszający brutalnie godność i nietykalność osobistą współmałżonka musi liczyć się z ujemną dla siebie reakcją pokrzywdzonego i nie może żądać od niego w pełni takiego poprawnego ustosunkowania się jakiego mógłby wymagać w normalnym pożyciu. Uchybienia pozwanej obowiązkom małżeńskim, jako dające się usprawiedliwić winą powoda, nie dają podstawy do uznania ich za ważny po stronie pozwanej powód rozkładu.

Skarżący nie zwalcza ustaleń faktycznych, z których powyższe wnioski zostały wysnute. Rewizja w tym względnie nie podnosi żadnych zarzutów. Ustalenia te są zresztą niewadliwe i zgodne z materiałem sprawy. W tym stanie zarzuty rewizji dotyczące oceny trwałości rozkładu i dobra dzieci nie mają wpływu na wynik sprawy.

Jeżeli chodzi o zarzut niedokładności polegającej rzekomo na tym, że Sąd Wojewódzki nie zbadał twierdzenia powoda o złym wychowaniu dzieci przez pozwaną, jest on również chybiony, Sąd Wojewódzki wyraźnie ustalił, że piętnastoletnie pożycie stron było wzorowe i że dzieci są bardzo przywiązane do każdego z rodziców, z czego wynika bezpodstawność zarzutu złego ich wychowywania i wrogiego nastawienia do ojca. Ustalenie to zgodne jest z materiałem sprawy.

Powołane w rewizji nowe fakty i dowody nie mają istotnego znaczenia i nie zachodzi potrzeba uchylenia wyroku celem ich zbadania. Okoliczność, że pozwana rzekomo w dniu 30 stycznia 1955 r. urządziła powodowi awanturę, choćby nawet prawdziwą, nie mogłaby w świetle całokształtu dotychczasowego pożycia stron świadczyć o współwinie pozwanej w spowodowaniu rozkładu. Zachodzi zatem brak przesłanek z art. 18 ustawy z dnia 20 lipca 1950 r.

Z tych zasad rewizję jako nieuzasadnioną oddalono (art. 383 k.p.c.).

poleć uchwałę znajomemu     wersja do druku