Przejście do głównej strony serwisu ePorady24.pl >>

Drukuj

Opublikowane: 11.05.2019

Autor: Tomasz Krupiński

Odpowiednie zarządzenie majątkiem na wypadek śmierci

Jestem rozwiedziony, a moja partnerka jest wdową. Chcemy zawrzeć związek małżeński, ale zachować swój majątek dla siebie i wykluczyć wzajemnie dziedziczenie i zachowki osobistego majątku przez nasze dzieci i dalsze rodziny po śmierci jednego z nas lub obojga. Dokładnie mówiąc, moje dzieci nie powinny mieć prawa dziedziczyć osobistego majątku po mojej żonie i odwrotnie. Ślub będziemy brać w Polsce. Ja jestem obywatelem niemieckim, a moja partnerka polką. Proszę o podpowiedź, jakie powinno być odpowiednie zarządzenie majątkiem na wypadek śmierci.

 

Odpowiedzi udzielamy na gruncie prawa polskiego, nie znamy zasad dziedziczenia według prawa niemieckiego. Jeżeli jednak sprawa spadkowa dotyczyłaby nieruchomości położonych w Polsce, to właściwe do rozpoznania sprawy będzie prawo polskie. Zgodnie z treścią art. 1102 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego, który przewiduje wyłączną jurysdykcję sądów polskich w sprawach o prawa rzeczowe na nieruchomości położonej w Polsce, w sprawach o posiadanie nieruchomości położonej w Polsce oraz – co do zasady – w sprawach wynikających z najmu lub dzierżawy takiej nieruchomości. Objęte wyłączną jurysdykcją sądów polskich na podstawie tego przepisu są więc także sprawy o stwierdzenie nabycia spadku w zakresie dotyczącym nieruchomości położonych w Polsce (zob. np. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 1966 r., sygn. akt III CR 395/65; 28 maja 1969 r., III CZP 23/69; 6 marca 1970 r., sygn. akt I CR 3/70). Warunkiem omawianej jurysdykcji wyłącznej w zakresie postępowania spadkowego jest zatem położenie w Polsce oznaczonego mienia nieruchomego przynależnego do spadku. W sprawie warunek ten jest niewątpliwie spełniony. W związku z tym warunkiem wynikającym z art. 1102, a obecnie z art. 11102.

 

Stąd też jeżeli nabędziecie Państwo nieruchomość w Polsce, zasady dziedziczenie będą wynikać z prawa polskiego:

 

„§ 1. W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.

§ 2. Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych.

Art. 932. [Dziedziczenie w braku zstępnych spadkodawcy]

§ 1. W braku zstępnych spadkodawcy powołani są do spadku z ustawy jego małżonek i rodzice.

§ 2. Udział spadkowy każdego z rodziców, które dziedziczy w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy, wynosi jedną czwartą całości spadku. Jeżeli ojcostwo rodzica nie zostało ustalone, udział spadkowy matki spadkodawcy, dziedziczącej w zbiegu z jego małżonkiem, wynosi połowę spadku.

§ 3. W braku zstępnych i małżonka spadkodawcy cały spadek przypada jego rodzicom w częściach równych.

§ 4. Jeżeli jedno z rodziców spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada rodzeństwu spadkodawcy w częściach równych.

§ 5. Jeżeli którekolwiek z rodzeństwa spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku pozostawiając zstępnych, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym. Podział tego udziału następuje według zasad, które dotyczą podziału między dalszych zstępnych spadkodawcy.

§ 6. Jeżeli jedno z rodziców nie dożyło otwarcia spadku i brak jest rodzeństwa spadkodawcy lub ich zstępnych, udział spadkowy rodzica dziedziczącego w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy wynosi połowę spadku.

Krąg spadkobierców ustawowych można podzielić na pięć grup dochodzących do dziedziczenia w następującej kolejności:

1) małżonek i zstępni spadkodawcy,

2) małżonek, rodzice, rodzeństwo i zstępni rodzeństwa spadkodawcy,

3) dziadkowie spadkodawcy,

4) dzieci małżonka spadkodawcy,

5) gmina ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy i Skarb Państwa”.

Każda kolejna grupa dochodzi do dziedziczenia w braku spadkobierców z grupy wcześniejszej. W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek (art. 931 § 1 zd. 1).

 

Tak więc spadek po Panu nabędą jedynie żona oraz Pana dzieci i podobnie spadek po żonie nabędzie Pan i jej dzieci. 

 

Całkowite wyłączenie spadkobierców od dziedziczenie jest formalnie możliwe w drodze testamentów wydziedziczających zstępnych. Zgodnie bowiem z treścią art. 1009 Kodeksu cywilnego przyczyna wydziedziczenia uprawnionego do zachowku powinna wynikać z treści testamentu. Wydziedziczenie jest nieskuteczne jedynie wówczas, jeżeli jego przyczyna nie wynika z treści testamentu, nawet gdyby w rzeczywistości przyczyna wydziedziczenia zachodziła (tak wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2005 r., sygn. akt. VI ACa 302/2005). W razie wydziedziczenia osoby wydziedziczone traktuje się jako niedoszłe do dziedziczenia. W ich miejsce wchodzą dalsi zstępni (wnuki).

 

Drukuj

 

Tekst wydrukowany z serwisu www.ePorady24.pl