Charakter umowy
Mimo nazwy „umowa o staż”, jej treść i sposób wykonywania obowiązków odpowiada konstrukcji umowy zlecenia. Umowa nie została zawarta z uczelnią, lecz bezpośrednio z firmą, więc nie stosuje się do niej przepisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce dotyczących praktyk i staży akademickich.
Jest to zatem tzw. staż prywatny, organizowany przez pracodawcę, a nie staż uczelniany. Firma może wprowadzać określone obowiązki i wymagać raportowania, skoro przewidziano za to wynagrodzenie.
Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›
Wynagrodzenie i odpowiedzialność
W umowie nie przewidziano odpowiedzialności stażysty za wyniki pracy ani za ich poprawność, co sugeruje, że wynagrodzenie ma raczej charakter motywacyjny i edukacyjny. W takim wypadku nie musi ono odpowiadać minimalnej stawce godzinowej dla zleceniobiorców.
Prywatny staż nie ma obowiązku być płatny. Jeśli jednak firma wymagałaby pełnej samodzielności, odpowiedzialności za efekt pracy i nie prowadziła przyuczenia, wtedy należałoby traktować umowę jako zlecenie i zastosować przepisy o minimalnym wynagrodzeniu.
Potrzebujesz pomocy prawnika? Kliknij tutaj i opisz swój problem ›
Możliwość dochodzenia praw
Jeżeli praktyka wskazuje, że firma faktycznie traktuje staż jak klasyczne zlecenie, można:
-
żądać wyrównania wynagrodzenia do stawki minimalnej,
-
domagać się wskazania podstawy prawnej braku stosowania tej stawki,
-
a w razie braku reakcji zgłosić sprawę do Państwowej Inspekcji Pracy (PIP).
Podstawą prawną może być art. 65 § 2 Kodeksu pracy:
„W umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu.”
W ostateczności charakter prawny umowy może przesądzić sąd cywilny w postępowaniu o ustalenie.
Podsumowanie
Umowa nazwana „stażową” może być zgodna z prawem, o ile ma charakter edukacyjny i nie przenosi na studenta pełnej odpowiedzialności za efekty pracy. W takiej sytuacji nie obowiązuje minimalna stawka godzinowa. Natomiast gdyby firma faktycznie obciążała studenta obowiązkami typowymi dla zleceniobiorcy, należałoby traktować ją jako umowę zlecenie i żądać odpowiedniego wynagrodzenia.
Przykłady
Przykład 1
Student marketingu podpisał umowę stażową z agencją reklamową. Otrzymywał drobne zadania, uczył się pod okiem specjalisty i nie ponosił odpowiedzialności za błędy. Firma płaciła mu symboliczne wynagrodzenie – umowa była zgodna z prawem.
Przykład 2
Student informatyki podpisał umowę stażową, ale wykonywał projekty programistyczne dla klientów bez nadzoru, a firma rozliczała go z efektów pracy. Taka umowa powinna być traktowana jak zlecenie i podlegać przepisom o minimalnej stawce godzinowej.
Przykład 3
Student prawa odbywał praktyki w kancelarii. Umowa nie przewidywała wynagrodzenia, ale miał możliwość nauki pod okiem prawnika. Ponieważ nie ponosił odpowiedzialności za sprawy klientów, brak płatności nie naruszał prawa.
Oferta porad prawnych
Jeżeli masz podobny problem z umową stażową, zleceniem lub inną formą zatrudnienia, możesz skorzystać z naszej pomocy. Analizujemy umowy i pomagamy dochodzić praw przed pracodawcą i instytucjami.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141