Dziedziczenie a darowizna
Jeśli córka jest jedyną spadkobierczynią, po śmierci darczyńcy i tak odziedziczy cały majątek. Darowizna nie jest więc konieczna z punktu widzenia przekazania własności. Może jednak ułatwić wcześniejsze uporządkowanie spraw majątkowych i wyeliminować konieczność postępowania spadkowego w przyszłości.
Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›
Podatek od darowizny
Córka jako zstępna należy do tzw. grupy „0” — najbliższej rodziny, która korzysta ze zwolnienia z podatku od darowizny. Zgodnie z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn z dnia 28 lipca 1983 r. (Dz.U. Nr 45, poz. 206 z późn. zm.):
„Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli zgłoszą nabycie właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego.”
Oznacza to, że aby skorzystać ze zwolnienia, córka musi złożyć w urzędzie skarbowym formularz SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy od podpisania aktu notarialnego darowizny. Po spełnieniu tego warunku nie zapłaci żadnego podatku.
Potrzebujesz pomocy prawnika? Kliknij tutaj i opisz swój problem ›
Odwołanie darowizny
Zgodnie z art. 898 Kodeksu cywilnego:
„Darczyńca może odwołać darowiznę nawet już wykonaną, jeżeli obdarowany dopuścił się względem niego rażącej niewdzięczności.”
Rażąca niewdzięczność to zachowanie wyjątkowo naganne wobec darczyńcy — np. przemoc, znieważenie, odmowa pomocy w chorobie czy działania zmierzające do skrzywdzenia darczyńcy. Zwykłe konflikty rodzinne nie stanowią podstawy do odwołania darowizny.
Odwołanie musi być złożone na piśmie w ciągu roku od chwili, gdy darczyńca dowiedział się o niewdzięczności. Jeżeli zachowanie ma charakter ciągły, termin liczy się od momentu jego ustania. Odwołać darowiznę mogą również spadkobiercy darczyńcy.
Zastrzeżenia w umowie darowizny
W umowie darowizny można wprowadzić różne warunki lub zastrzeżenia — np. służebność osobistą (prawo do zamieszkania w domu), zobowiązanie do opieki nad darczyńcą lub inne postanowienia uzależniające darowiznę od określonych zachowań. Ich dopuszczalność zależy jednak od konkretnej treści umowy i musi być zgodna z przepisami prawa cywilnego. Warto przed podpisaniem aktu notarialnego skonsultować się z prawnikiem lub notariuszem, aby dobrać właściwe zapisy.
Podsumowanie
W opisanej sytuacji darowizna nie jest konieczna, bo córka i tak nabędzie nieruchomość w drodze dziedziczenia. Może być jednak korzystna, jeśli zależy na wcześniejszym przekazaniu majątku i uniknięciu postępowania spadkowego. Podatek nie wystąpi, o ile zostanie złożony druk SD-Z2. Darowiznę można odwołać w przypadku rażącej niewdzięczności, a umowa może zawierać dodatkowe warunki, jeśli są zgodne z prawem.
Przykłady
Przykład 1
Matka przekazuje córce mieszkanie w darowiźnie. Córka składa druk SD-Z2 w urzędzie skarbowym w ciągu 6 miesięcy, dzięki czemu nie płaci żadnego podatku.
Przykład 2
Ojciec darował synowi dom, ale po pewnym czasie syn przestał się z nim kontaktować i znieważał go publicznie. Sąd uznał to za rażącą niewdzięczność i darowizna została skutecznie odwołana.
Przykład 3
Rodzice przekazali córce nieruchomość z zastrzeżeniem, że mogą w niej mieszkać do końca życia. Zapis o służebności osobistej został umieszczony w akcie notarialnym, co chroni ich prawo do lokalu.
Oferta porad prawnych
Jeżeli planujesz przekazanie majątku w formie darowizny lub chcesz zabezpieczyć swoje prawa w umowie — skontaktuj się z nami. Przygotujemy projekt umowy i wskażemy najkorzystniejsze rozwiązania prawne dla Ciebie i Twojej rodziny.
Przekazanie gospodarstwa rolnego w zamian za emeryturę
.jpg)
.jpg "Niezłożenie druku EROP przez osobę pobierającą rentę rodzinną, konsekwencje i obowiązki wobec ZUS")
.jpg "Jak przekazać małżonce udział w nieruchomości otrzymanej w darowiźnie, bez podatku i bez ryzyka?")
