Urlop nauczyciela przedszkola w szkole podstawowej

Nauczyciel oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej a typ placówki

W przypadku nauczyciela zatrudnionego w oddziale przedszkolnym działającym przy szkole podstawowej najważniejsze jest to, że sam oddział przedszkolny nie działa według typowego rytmu szkoły feryjnej. Zgodnie z aktualnym rozporządzeniem w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli przepisy dotyczące funkcjonowania przedszkola stosuje się także do oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej. Kompetencje dyrektora przedszkola wykonuje wtedy dyrektor szkoły podstawowej.

Przedszkole funkcjonuje przez cały rok szkolny, z wyjątkiem przerw ustalonych przez organ prowadzący. Do oddziału przedszkolnego stosuje się tę samą zasadę. Dlatego nauczyciel zatrudniony wyłącznie w takim oddziale powinien być traktowany jak nauczyciel szkoły albo placówki, w której nie są przewidziane ferie szkolne w rozumieniu art. 64 ust. 3 Karty Nauczyciela.

Nie decyduje więc sama nazwa pracodawcy, czyli „szkoła podstawowa”, ale faktyczny rodzaj wykonywanych obowiązków oraz organizacja pracy danej jednostki. Nauczyciel oddziału przedszkolnego nie staje się automatycznie nauczycielem feryjnym tylko dlatego, że oddział działa w strukturze szkoły podstawowej.

Prawo do urlopu w szkole nieferyjnej

Zgodnie z art. 64 ust. 3 Karty Nauczyciela nauczycielom zatrudnionym w szkołach, w których nie są przewidziane ferie szkolne, przysługuje urlop wypoczynkowy w wymiarze 35 dni roboczych, w czasie ustalonym w planie urlopów. W praktyce dotyczy to m.in. nauczycieli przedszkoli oraz nauczycieli oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych, jeżeli wykonują oni obowiązki wyłącznie w tej części nieferyjnej.

Oznacza to, że nauczyciel oddziału przedszkolnego nie korzysta z urlopu „z automatu” przez całe ferie zimowe i wakacje, tak jak nauczyciel typowej szkoły feryjnej. Jego urlop powinien być ujęty w planie urlopów, z uwzględnieniem organizacji pracy oddziału, potrzeb dzieci i rodziców oraz konieczności zapewnienia ciągłości opieki.

Jeżeli stosunek pracy został nawiązany albo ustał w trakcie roku kalendarzowego, nauczyciel szkoły nieferyjnej ma prawo do urlopu proporcjonalnego do okresu przepracowanego. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nauczyciel rozpoczyna pracę w trakcie roku albo kończy zatrudnienie przed jego upływem.

Czy dyrektor może nakazać urlop tylko w ferie szkolne?

W odniesieniu do nauczyciela zatrudnionego wyłącznie w oddziale przedszkolnym nie ma podstaw do prostego zastosowania zasady, że urlop ma być wykorzystywany wyłącznie w ferie szkolne. Ta zasada dotyczy nauczycieli szkół, w których w organizacji pracy przewidziano ferie szkolne.

Dyrektor może natomiast planować urlopy w taki sposób, aby zapewnić prawidłowe funkcjonowanie placówki. Jeżeli organ prowadzący ustalił przerwę w pracy oddziału przedszkolnego, plan urlopów może przewidywać wykorzystanie części urlopu właśnie w tym czasie. Nie oznacza to jednak, że każde ferie szkolne są automatycznie przerwą w pracy oddziału przedszkolnego.

Jeżeli oddział przedszkolny działa w wakacje albo w czasie ferii, dyrektor musi zapewnić obsadę kadrową. Może więc odmówić urlopu w konkretnym terminie, jeżeli zagrażałoby to organizacji pracy. Odmowa powinna jednak wynikać z rzeczywistych potrzeb placówki, a nie z założenia, że nauczyciel oddziału przedszkolnego ma identyczny urlop jak nauczyciel szkoły feryjnej.

Praca jednocześnie w szkole i w oddziale przedszkolnym

Osobnej analizy wymaga sytuacja, w której nauczyciel w ramach jednego stosunku pracy realizuje obowiązki zarówno w szkole feryjnej, jak i w oddziale przedszkolnym. Zgodnie z art. 64 ust. 3a Karty Nauczyciela urlop ustala się wtedy według szkoły, w której nauczyciel realizuje większą liczbę godzin zajęć. Jeżeli liczba godzin w obu częściach jest równa, stosuje się zasady właściwe dla szkoły feryjnej.

Przykładowo, jeżeli nauczyciel ma większość godzin w oddziale przedszkolnym, powinien korzystać z urlopu właściwego dla placówki nieferyjnej. Jeżeli jednak większość godzin realizuje w klasach szkoły podstawowej, może mieć zastosowanie urlop feryjny. Przy odrębnych umowach albo wyraźnie odrębnych zakresach obowiązków trzeba oceniać każdy stosunek pracy osobno.

Przerwa w pracy oddziału przedszkolnego a urlop

Oddział przedszkolny może mieć przerwę w funkcjonowaniu, ale powinna ona wynikać z zasad określonych w przepisach o organizacji przedszkoli. Przerwy ustala organ prowadzący na wspólny wniosek dyrektora i odpowiednich organów rodziców albo rady przedszkola, jeżeli taka działa. W przypadku oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej zadania dyrektora przedszkola wykonuje dyrektor szkoły.

Jeżeli taka przerwa została prawidłowo ustalona, jest naturalnym okresem, w którym można planować urlopy nauczycieli. Jeżeli jednak placówka prowadzi zajęcia opiekuńczo-wychowawcze także w czasie ferii szkolnych, nie można przyjmować, że nauczyciel ma wtedy obowiązkowo urlop tylko dlatego, że uczniowie szkoły podstawowej mają wolne od zajęć.

Co może zrobić nauczyciel, gdy ma wątpliwości?

W pierwszej kolejności warto poprosić dyrektora o wskazanie podstawy, z której wynika obowiązek wykorzystania urlopu w określonym terminie. Znaczenie mogą mieć: plan urlopów, arkusz organizacji, zakres czynności, liczba godzin realizowanych w części szkolnej i przedszkolnej, a także decyzja organu prowadzącego o przerwie w pracy oddziału.

Jeżeli nauczyciel jest zatrudniony wyłącznie w oddziale przedszkolnym, a dyrektor traktuje go jak nauczyciela feryjnego, warto zwrócić uwagę na art. 64 ust. 3 Karty Nauczyciela oraz na przepisy organizacyjne dotyczące oddziałów przedszkolnych. W piśmie do dyrektora można poprosić o korektę planu urlopów albo o pisemne uzasadnienie odmowy udzielenia urlopu w innym terminie.

Gdy spór dotyczy większej grupy nauczycieli albo powtarza się co roku, pomocne może być uporządkowanie regulacji wewnętrznych placówki. Plan urlopów powinien być czytelny, zgodny z organizacją pracy i nie powinien pozbawiać nauczyciela prawa do urlopu w wymiarze wynikającym z Karty Nauczyciela.

FAQ

Czy nauczyciel oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej ma 35 dni urlopu?

Co do zasady tak, jeżeli jest zatrudniony wyłącznie w oddziale przedszkolnym. Wtedy stosuje się zasady właściwe dla placówki nieferyjnej, czyli 35 dni roboczych urlopu w czasie ustalonym w planie urlopów.

Czy dyrektor może nakazać nauczycielowi przedszkola urlop tylko w wakacje?

Nie powinno się przyjmować takiej zasady automatycznie. Dyrektor może planować urlopy w okresach, w których oddział nie funkcjonuje albo gdy pozwala na to organizacja pracy, ale nauczyciel oddziału przedszkolnego nie jest z tego powodu typowym nauczycielem feryjnym.

Czy ferie szkolne są przerwą w pracy oddziału przedszkolnego?

Nie zawsze. Oddział przedszkolny funkcjonuje według zasad właściwych dla przedszkola. Przerwa w jego pracy powinna wynikać z decyzji organu prowadzącego, a nie wyłącznie z kalendarza ferii szkolnych dla uczniów szkoły podstawowej.

Co, jeśli nauczyciel pracuje częściowo w szkole, a częściowo w oddziale przedszkolnym?

Jeżeli odbywa się to w ramach jednego stosunku pracy, decyduje większa liczba godzin zajęć. Przy przewadze godzin w szkole feryjnej stosuje się urlop feryjny, a przy przewadze godzin w oddziale przedszkolnym - urlop właściwy dla placówki nieferyjnej. Przy równej liczbie godzin stosuje się zasady szkoły feryjnej.

Czy plan urlopów ma znaczenie?

Tak. W placówce nieferyjnej urlop nauczyciela powinien być wykorzystywany w czasie ustalonym w planie urlopów. Plan powinien uwzględniać zarówno prawo nauczyciela do wypoczynku, jak i konieczność zapewnienia prawidłowej pracy oddziału.

Co się dzieje, gdy nauczyciel zachoruje w czasie zaplanowanego urlopu?

W przypadku nauczyciela placówki nieferyjnej urlop może ulec przesunięciu albo niewykorzystana część urlopu powinna zostać udzielona później, jeżeli przyczyną była m.in. czasowa niezdolność do pracy, urlop macierzyński, uzupełniający urlop macierzyński albo urlop dla poratowania zdrowia. Każdą sytuację trzeba jednak rozliczyć według dokumentów i przyczyny nieobecności.

Podsumowanie

Nauczyciel zatrudniony wyłącznie w oddziale przedszkolnym szkoły podstawowej nie powinien być automatycznie traktowany jak nauczyciel szkoły feryjnej. Podstawową zasadą jest 35 dni roboczych urlopu w czasie ustalonym w planie urlopów. Ferie szkolne mogą mieć znaczenie organizacyjne, ale nie przesądzają same w sobie o terminie całego urlopu nauczyciela oddziału przedszkolnego.

Najwięcej wątpliwości powstaje wtedy, gdy nauczyciel łączy obowiązki w szkole i w oddziale przedszkolnym albo gdy organ prowadzący ustala przerwy w pracy oddziału. W takich sprawach trzeba sprawdzić liczbę godzin, treść umowy, zakres obowiązków, arkusz organizacji i plan urlopów. Jeżeli problem dotyczy choroby podczas ferii lub urlopu, pomocne może być także omówienie zasad dotyczących L4 w ferie.

Źródła

• Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 515), w szczególności art. 64, art. 66 i art. 66a.
• Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 lutego 2019 r. w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 2736), w szczególności § 12 i § 18.
• Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 28 stycznia 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli (Dz. U. z 2026 r. poz. 130).