Czy soboty wlicza się do urlopu wypoczynkowego?

Problem wliczania sobót do urlopu wypoczynkowego pojawia się najczęściej u pracowników, którzy nie pracują w klasycznym układzie od poniedziałku do piątku. Dotyczy to m.in. handlu, usług, gastronomii, transportu, ochrony, placówek medycznych oraz firm stosujących pracę zmianową albo nierównomierne grafiki.

Nie można więc odpowiedzieć automatycznie, że sobota zawsze „liczy się” albo zawsze „nie liczy się” do urlopu. Decydujące znaczenie ma to, czy w konkretnym harmonogramie pracownika sobota była dniem pracy, a jeśli tak – ile godzin pracy zaplanowano na ten dzień.

Czy soboty są wliczane przy obliczaniu wymiaru urlopu wypoczynkowego?

Zgodnie z art. 154² Kodeksu pracy urlopu udziela się w dni, które są dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, w wymiarze godzinowym odpowiadającym dobowemu wymiarowi czasu pracy pracownika w danym dniu. Przy udzielaniu urlopu jeden dzień urlopu odpowiada co do zasady 8 godzinom pracy. Jeżeli jednak dobowa norma czasu pracy pracownika wynikająca z odrębnych przepisów jest niższa niż 8 godzin, przy przeliczaniu urlopu stosuje się tę niższą normę.

W praktyce oznacza to, że jeśli sobota jest dla pracownika normalnym dniem pracy wynikającym z grafiku, urlop obejmuje także tę sobotę. Z puli urlopowej odejmuje się jednak godziny, a nie „sobotę” jako abstrakcyjny dzień kalendarzowy. Jeżeli pracownik miał w sobotę zaplanowane 5 godzin pracy, z puli urlopu powinno zostać odjęte 5 godzin.

Jeżeli natomiast sobota jest dla pracownika dniem wolnym wynikającym z rozkładu czasu pracy, nie udziela się na nią urlopu. Pracownik nie musi składać wniosku urlopowego na dzień, w którym i tak nie miał obowiązku pracy.

Przy pracy kierowcy, gdzie grafik i powrót z trasy mogą przypadać na różne dni tygodnia, osobno warto przeanalizować ustalenie, od kiedy liczyć urlop kierowcy.

Jak liczyć urlop, gdy pracownik pracuje w soboty?

Urlop wypoczynkowy rozlicza się w godzinach. Dla pracownika pełnoetatowego roczny wymiar urlopu wynosi co do zasady 20 albo 26 dni, zależnie od stażu urlopowego. Dla pracownika, którego dobowa norma czasu pracy wynosi 8 godzin, po przeliczeniu jest to odpowiednio 160 albo 208 godzin urlopu. Przy niepełnym etacie wymiar ustala się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy, a niepełny dzień urlopu zaokrągla się w górę do pełnego dnia.

Jeżeli w grafiku pracownika występują różne długości dniówek, pracodawca powinien odjąć z puli urlopu liczbę godzin przypadających do przepracowania w konkretnych dniach objętych urlopem. Przykładowo, gdy w poniedziałek zaplanowano 8 godzin, a w sobotę 5 godzin, urlop obejmujący te dni obniży pulę urlopu łącznie o 13 godzin.

Nieprawidłowe jest uproszczenie, że każdy dzień nieobecności zawsze „kosztuje” 8 godzin urlopu. Osiem godzin służy co do zasady do przeliczenia ustawowego dnia urlopu na pulę godzinową, ale przy udzielaniu urlopu liczy się rzeczywisty dobowy wymiar pracy zaplanowany w danym dniu.

Urlop w niedzielę lub święto

Ta sama zasada dotyczy niedziel i świąt. Urlop może zostać udzielony na niedzielę lub święto tylko wtedy, gdy zgodnie z obowiązującym pracownika rozkładem czasu pracy jest to dla niego dzień pracy. Dotyczy to oczywiście sytuacji, w której praca w niedzielę lub święto jest w danym przypadku prawnie dopuszczalna. Jeżeli pracownik w niedzielę albo święto nie miał zaplanowanej pracy, nie składa na ten dzień wniosku urlopowego.

Ma to znaczenie zwłaszcza przy pracy zmianowej, w handlu, ochronie, transporcie, gastronomii, hotelarstwie czy w zakładach pracujących w ruchu ciągłym. W takich przypadkach weekend nie zawsze jest czasem wolnym, a dni wolne mogą wypadać w środku tygodnia.

Kiedy sobota jest dniem pracy, a kiedy dniem wolnym?

Dla rozliczenia urlopu najważniejszy jest harmonogram. Jeżeli sobota jest zgodnie z grafikiem normalnym dniem pracy, urlop może objąć zaplanowane na ten dzień godziny. Inaczej wygląda praca wykonywana wyjątkowo w dniu wolnym wynikającym z przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy — wtedy wchodzą w grę reguły rekompensaty czasu pracy.

Szczegółowe zasady rekompensaty opisujemy w materiale o pracy w sobotę i dniu wolnym.

Praca sześć dni w tygodniu i przekroczenie norm czasu pracy

W opisanej sprawie pracownica była zatrudniona na pełny etat i pracowała sześć dni w tygodniu: przez pięć dni po 9 godzin oraz w soboty po 5 godzin. Taki układ wymaga szczególnej weryfikacji. Zgodnie z art. 129 Kodeksu pracy czas pracy co do zasady nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym, z wyjątkami przewidzianymi w przepisach o systemach czasu pracy.

Jeżeli pracownik regularnie pracuje po 9 godzin dziennie i dodatkowo w soboty, należy ustalić, czy pracodawca stosuje dopuszczalny system czasu pracy, czy prawidłowo tworzy harmonogramy, czy zachowuje przeciętnie pięciodniowy tydzień pracy oraz czy ewentualna praca ponad normy jest rozliczana jako nadgodziny albo rekompensowana zgodnie z przepisami.

W konsekwencji odpowiedź dla pracownika zależy od dokumentów. Jeśli soboty są w harmonogramie dniami pracy, mogą być objęte urlopem. Jeśli soboty są dniami wolnymi, a praca w nie ma charakter dodatkowy albo wynika ze szczególnych potrzeb pracodawcy, pracownik powinien otrzymać prawidłową rekompensatę, a urlopu na dni wolne nie powinno się udzielać.

Co zrobić, gdy pracodawca źle rozlicza urlop?

W pierwszej kolejności warto poprosić pracodawcę o pokazanie rozliczenia urlopu w godzinach oraz o wskazanie, jakie dni w harmonogramie były dniami pracy. Pracownik może też sprawdzić, czy w ewidencji czasu pracy ujęto dni wolne, pracę w soboty oraz oddane dni wolne.

Jeżeli z dokumentów wynika, że pracodawca odjął urlop za dni, które nie były dniami pracy, pracownik może złożyć wniosek o skorygowanie ewidencji urlopowej. Przy bardziej złożonych sporach, zwłaszcza dotyczących nadgodzin, pracy w dni wolne i naruszenia przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy, warto zgromadzić grafiki, paski płacowe, ewidencję czasu pracy, wnioski urlopowe oraz korespondencję z pracodawcą.

Czy sobota liczy się do 14 dni nieprzerwanego wypoczynku?

Tak. To odrębna kwestia od pomniejszania puli urlopowej. Zgodnie z art. 162 Kodeksu pracy, jeżeli urlop jest dzielony na części na wniosek pracownika, co najmniej jedna część wypoczynku powinna trwać nie mniej niż 14 kolejnych dni kalendarzowych. Do tego okresu mogą więc wliczać się soboty, niedziele, święta oraz inne harmonogramowe dni wolne, jeżeli wraz z urlopem tworzą nieprzerwany okres wypoczynku.

Nie oznacza to, że każdy z tych 14 dni pomniejsza pulę urlopu. Z puli urlopowej odejmuje się tylko godziny przypadające na dni, które zgodnie z rozkładem czasu pracy były dla pracownika dniami pracy. Dlatego sobota wolna z grafiku może liczyć się do 14 kolejnych dni wypoczynku, a jednocześnie nie zużywać ani jednej godziny urlopu.

Podsumowanie

Sobota wlicza się do urlopu wypoczynkowego tylko wtedy, gdy jest dla pracownika dniem pracy zgodnie z harmonogramem. Tak samo należy oceniać niedziele i święta. Jeżeli dany dzień jest wolny, urlopu się na niego nie udziela.

Przy urlopie najbezpieczniej posługiwać się rozliczeniem godzinowym. Pozwala ono uniknąć błędu polegającego na mechanicznym odejmowaniu „dni urlopu” bez sprawdzenia, ile godzin pracownik miał w tych dniach faktycznie przepracować. Trzeba przy tym odróżnić zużycie puli urlopu od 14 kolejnych dni wypoczynku, do których mogą wliczać się również dni wolne. W większych zakładach znaczenie może mieć również plan urlopów, ale nawet on nie zmienia zasady, że urlopu udziela się na dni pracy pracownika.

FAQ

Źródła

1. Kodeks pracy – tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 277 z późn. zm.

2. Art. 154 i art. 154² Kodeksu pracy – wymiar urlopu, udzielanie urlopu w dni pracy i rozliczenie godzinowe.

3. Art. 129 Kodeksu pracy – podstawowe normy czasu pracy i przeciętnie pięciodniowy tydzień pracy.

4. Art. 151³ Kodeksu pracy – rekompensata pracy w dniu wolnym wynikającym z przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy.

5. Art. 162 Kodeksu pracy – podział urlopu i co najmniej 14 kolejnych dni kalendarzowych wypoczynku.

6. Państwowa Inspekcja Pracy – Czy do 14-dniowego urlopu wlicza się także dni wolne od pracy?