Ile urlopu wypoczynkowego przysługuje na 1/4 etatu?

Jak oblicza się urlop wypoczynkowy na 1/4 etatu?

Zgodnie z art. 154 § 1 Kodeksu pracy podstawowy wymiar urlopu wypoczynkowego wynosi 20 dni, jeżeli pracownik jest zatrudniony krócej niż 10 lat, albo 26 dni, jeżeli jest zatrudniony co najmniej 10 lat. Przy zatrudnieniu w niepełnym wymiarze czasu pracy stosuje się art. 154 § 2 Kodeksu pracy: wymiar urlopu ustala się proporcjonalnie do wymiaru etatu, a niepełny dzień urlopu zaokrągla się w górę do pełnego dnia.

Przy 1/4 etatu obliczenie wygląda więc następująco:

• 20 dni × 1/4 etatu = 5 dni urlopu, czyli przy standardowej 8-godzinnej normie 40 godzin,
• 26 dni × 1/4 etatu = 6,5 dnia, po zaokrągleniu 7 dni urlopu, czyli przy standardowej 8-godzinnej normie 56 godzin.

Jeżeli pracownik ma staż urlopowy uprawniający do 26 dni urlopu przy pełnym etacie, to przy zatrudnieniu na 1/4 etatu jego roczny wymiar wynosi zatem 7 dni, czyli 56 godzin. Podobnie proporcjonalnie liczy się urlop na 1/2 etatu, z tą różnicą, że stosuje się inny ułamek etatu.

Jeżeli pracownika obowiązuje z mocy odrębnych przepisów niższa niż 8-godzinna dobowa norma czasu pracy, przeliczenie dni urlopu na godziny trzeba dostosować do tej normy.

Dlaczego urlop przelicza się na godziny?

Liczba dni służy do ustalenia rocznego wymiaru urlopu, natomiast samo udzielanie urlopu odbywa się godzinowo. Zgodnie z art. 154² § 1 Kodeksu pracy urlopu udziela się w dni, które są dla pracownika dniami pracy zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, w liczbie godzin odpowiadającej dobowemu wymiarowi czasu pracy w danym dniu.

Przy puli 56 godzin dzień pracy zaplanowany na 8 godzin pomniejsza urlop o 8 godzin, a dzień zaplanowany na 12 godzin – o 12 godzin. Dzień wolny wynikający z grafiku nie powinien pomniejszać puli urlopu.

Jak ustalić, czy podstawą jest 20 czy 26 dni urlopu?

Próg 10 lat nadal decyduje o tym, czy podstawą jest 20 czy 26 dni urlopu, ale od 2026 r. inaczej ustala się okres zatrudnienia brany pod uwagę przy wielu uprawnieniach pracowniczych, w tym przy wymiarze urlopu. Ustawa z 26 września 2025 r. dodała do Kodeksu pracy art. 302¹ i 302².

Do stażu mogą być obecnie wliczane nie tylko okresy zatrudnienia na umowę o pracę oraz okresy nauki wskazane w Kodeksie pracy, lecz także m.in. odpowiednio udokumentowane okresy:

• wykonywania umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu,
• prowadzenia pozarolniczej działalności oraz niektóre okresy współpracy przy tej działalności,
• prowadzenia działalności w okresie tzw. ulgi na start, jeżeli spełnione są ustawowe warunki,
• członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej albo spółdzielni kółek rolniczych,
• wykonywania za granicą udokumentowanej pracy zarobkowej na innej podstawie niż stosunek pracy.

Nowe zasady stosuje się od 1 stycznia 2026 r. wobec pracowników zatrudnionych u pracodawców będących jednostkami sektora finansów publicznych oraz od 1 maja 2026 r. wobec pracowników zatrudnionych u pozostałych pracodawców. Uprawnienia wynikające z doliczenia nowych okresów nie powstają za czas sprzed odpowiedniej daty rozpoczęcia stosowania tych przepisów.

W wielu przypadkach okresy potwierdza zaświadczenie ZUS. Wniosek o zaświadczenie składa się elektronicznie przez eZUS. Jeżeli dany okres nie jest objęty właściwym zaświadczeniem ZUS, przepisy przewidują jego udokumentowanie innymi dowodami, zależnie od rodzaju aktywności.

Pracownik, który był zatrudniony u danego pracodawcy w dniu rozpoczęcia stosowania nowych zasad, ma 24 miesiące od tej daty na udokumentowanie wcześniejszych okresów objętych przepisami przejściowymi. Dla sektora finansów publicznych termin biegnie od 1 stycznia 2026 r., a dla pozostałych pracodawców od 1 maja 2026 r. Jeżeli okresy się nakładają, nie sumuje się ich podwójnie – do stażu wlicza się okres najkorzystniejszy dla pracownika.

Okresy nauki nadal uwzględnia się według art. 155 Kodeksu pracy. Przykładowo ukończenie szkoły wyższej daje 8 lat do stażu urlopowego, przy czym okres nauki i zatrudnienia przypadające jednocześnie rozlicza się według zasad przewidzianych w Kodeksie pracy, a nie przez proste podwójne sumowanie.

Jeżeli pracownik w trakcie roku osiąga 10-letni staż i nabywa prawo do wyższego wymiaru urlopu, a wcześniej wykorzystał urlop za ten rok w niższym wymiarze, zastosowanie może mieć urlop uzupełniający. Przy 1/4 etatu i pełnym rocznym prawie różnica między podstawą 20 i 26 dni wynosi 16 godzin.

Urlop przy pracy po 8 albo 12 godzin dziennie

Jeżeli w grafiku przewidziano pracę w dniach 8- lub 12-godzinnych, nie oznacza to, że każdy dzień nieobecności kosztuje tyle samo godzin urlopu. Decyduje harmonogram pracy na konkretny dzień, na który pracownik ma otrzymać urlop.

Udzielenie urlopu na część dnia jest co do zasady wyjątkiem. Jest dopuszczalne wtedy, gdy część urlopu pozostała do wykorzystania jest niższa niż pełny dobowy wymiar czasu pracy w dniu, na który urlop ma być udzielony.

Co, jeśli pracownik pracuje u obecnego pracodawcy tylko część roku?

Jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy tylko przez część roku kalendarzowego, urlop może być ustalany proporcjonalnie także do okresu zatrudnienia u tego pracodawcy. Ma to znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy pracownik rozpoczął pracę w trakcie roku, kończy zatrudnienie w trakcie roku albo wykorzystał już część urlopu u poprzedniego pracodawcy.

Dla osoby zatrudnionej na 1/4 etatu i uprawnionej do 26 dni urlopu przy pełnym etacie roczny wymiar wynosi 7 dni. Jeżeli jednak w danym roku pracownik ma prawo do urlopu tylko za 10 miesięcy pracy u obecnego pracodawcy, obliczenie może wyglądać tak: 7 dni × 10/12 = 5,83 dnia, po zaokrągleniu 6 dni, czyli 48 godzin urlopu.

Osobno trzeba ocenić pierwszy kalendarzowy rok pierwszej pracy w życiu. W takim przypadku pracownik nabywa prawo do urlopu z upływem każdego miesiąca pracy w wymiarze 1/12 urlopu przysługującego po przepracowaniu roku. Od kolejnego roku kalendarzowego nabywa prawo do urlopu na zasadach ogólnych.

Planowanie i udzielanie urlopu

Urlop powinien być udzielany w terminie uzgodnionym z pracodawcą albo zgodnie z planem urlopów, jeżeli taki plan funkcjonuje w zakładzie pracy. Pracownik nie powinien samowolnie rozpoczynać urlopu bez zgody pracodawcy, nawet jeśli ma niewykorzystaną pulę godzin urlopowych.

Pracodawca, ustalając termin urlopu, powinien brać pod uwagę wnioski pracowników i konieczność zapewnienia normalnego toku pracy. W niektórych zakładach nie tworzy się planu urlopów, a terminy są uzgadniane indywidualnie. Więcej o tych zasadach wyjaśniamy w materiale: plan urlopów.

FAQ

Ile urlopu przysługuje na 1/4 etatu przy podstawie 26 dni?

Przy podstawie 26 dni rocznie urlop na 1/4 etatu wynosi 6,5 dnia, po zaokrągleniu 7 dni. Przy standardowej 8-godzinnej normie dobowej jest to 56 godzin urlopu.

Ile urlopu przysługuje na 1/4 etatu przy podstawie 20 dni?

Przy podstawie 20 dni rocznie urlop na 1/4 etatu wynosi 5 dni, czyli przy standardowej 8-godzinnej normie 40 godzin. Podstawa 20 dni dotyczy pracownika, którego staż uwzględniający wszystkie okresy zaliczane na podstawie obowiązujących przepisów jest krótszy niż 10 lat.

Czy umowa zlecenia może zwiększyć wymiar urlopu z 20 do 26 dni?

Tak, od 2026 r. odpowiednio udokumentowany okres zlecenia może być wliczony do okresu zatrudnienia wpływającego na wymiar urlopu. Jeżeli po jego doliczeniu pracownik osiągnie co najmniej 10 lat stażu, podstawą staje się 26 dni, nie wcześniej jednak niż od daty, od której nowe przepisy stosuje się do danego pracodawcy.

Czy każdy pracownik ma 24 miesiące na dostarczenie dokumentów o dawnym zleceniu lub działalności?

Termin 24 miesięcy wynika z przepisów przejściowych i dotyczy pracowników zatrudnionych u danego pracodawcy w dniu rozpoczęcia stosowania nowych zasad: 1 stycznia 2026 r. w sektorze finansów publicznych albo 1 maja 2026 r. u pozostałych pracodawców.

Czy dzień urlopu przy 12-godzinnym dyżurze zabiera 12 godzin?

Tak. Jeżeli zgodnie z grafikiem pracownik miał w danym dniu pracować 12 godzin, udzielenie urlopu na ten dzień pomniejsza jego pulę urlopową o 12 godzin.

Źródła

• Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, w szczególności art. 154, 154², 155, 158 oraz 302¹–302², ELI – Kodeks pracy.
• Ustawa z dnia 26 września 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2025 poz. 1423, w szczególności art. 5–10, tekst ustawy w ELI.
• Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej – Staż pracy na nowych zasadach – pytania i odpowiedzi.
• Zakład Ubezpieczeń Społecznych – Staż pracy na nowych zasadach – informacje o zaświadczeniach i eZUS.
• Państwowa Inspekcja Pracy – Doliczony okres pracy zwiększy urlop, nagrody i dodatki.