Urlop radcy prawnego na etacie – ile dni odliczyć?

Radca prawny na etacie a zasady urlopu

Jeżeli radca prawny jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę, to w zakresie urlopu wypoczynkowego stosuje się do niego ogólne przepisy prawa pracy. Podstawą jest art. 152 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, zgodnie z którym pracownik ma prawo do corocznego, nieprzerwanego i płatnego urlopu wypoczynkowego.

Oznacza to, że sam status radcy prawnego nie tworzy odrębnych zasad liczenia urlopu. Szczególne regulacje dotyczą natomiast organizacji jego czasu pracy.

Czas pracy radcy prawnego

Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, do czasu pracy radcy prawnego zalicza się także czas niezbędny do załatwiania spraw poza lokalem jednostki organizacyjnej, w szczególności w sądach i innych organach, oraz czas przygotowania się do tych czynności. Z kolei art. 18 ust. 2 tej ustawy stanowi, że czas pracy radcy prawnego w lokalu jednostki organizacyjnej nie może być krótszy niż dwie piąte czasu pracy ustalonego w umowie.

Przy pełnym etacie oznacza to co do zasady 40 godzin pracy tygodniowo, z czego co najmniej 16 godzin powinno przypadać w lokalu pracodawcy, a pozostała część może być wykonywana poza nim. Nie zmienia to jednak faktu, że nadal trzeba ustalić rozkład czasu pracy pracownika.

Jeżeli chcesz porównać te zasady z ogólnymi regułami planowania urlopu, zobacz również: kto decyduje o terminie urlopu.

Jak liczy się urlop wypoczynkowy radcy prawnego?

Kluczowy jest art. 154² § 1 Kodeksu pracy. Przepis ten stanowi, że urlopu udziela się w dni, które są dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, w wymiarze godzinowym odpowiadającym dobowemu wymiarowi czasu pracy pracownika w danym dniu.

Z kolei art. 154² § 2 Kodeksu pracy przewiduje, że jeden dzień urlopu odpowiada 8 godzinom pracy. Przepis ten służy do przeliczania puli urlopowej, ale samo udzielenie urlopu następuje według godzin zaplanowanych na konkretny dzień.

W praktyce oznacza to, że:

• jeżeli w poniedziałek radca prawny miał zaplanowane 8 godzin pracy – odlicza się 8 godzin urlopu,
• jeżeli w innym dniu miał zaplanowane mniej lub więcej godzin w dopuszczalnym systemie czasu pracy – odlicza się dokładnie tyle godzin, ile wynika z harmonogramu,
• nie odlicza się „z góry” większej liczby dni tylko dlatego, że część obowiązków wykonuje poza zakładem pracy.

Czy za jeden poniedziałek można odliczyć więcej niż jeden dzień urlopu?

Co do zasady – nie. Jeżeli poniedziałek jest dla radcy prawnego dniem pracy zaplanowanym na 8 godzin, to udzielenie urlopu na ten dzień powoduje odliczenie 8 godzin z puli urlopowej, czyli 1 dnia urlopu w rozumieniu art. 154² § 2 Kodeksu pracy.

Nie ma podstawy prawnej, aby z tego powodu odliczać 2 dni albo większą liczbę godzin tylko dlatego, że radca poza pracą w siedzibie wykonuje też czynności przygotowawcze lub pracuje w innych miejscach. Takie czynności są elementem czasu pracy, ale nie zmieniają zasad udzielania urlopu określonych w art. 154² § 1 Kodeksu pracy.

Znaczenie rozkładu czasu pracy

Najczęstszy problem praktyczny nie dotyczy samej zasady, ale ustalenia, ile godzin radca rzeczywiście miał pracować w dniu, na który składa wniosek urlopowy. Dlatego pracodawca powinien mieć możliwość wykazania rozkładu czasu pracy pracownika.

Wynika to z art. 129 § 3 Kodeksu pracy, zgodnie z którym rozkład czasu pracy może być sporządzony w formie harmonogramu, jeżeli jest to potrzebne, a także z obowiązku prawidłowego prowadzenia ewidencji czasu pracy z art. 149 § 1 Kodeksu pracy. W przypadku radcy prawnego wykonującego część zadań poza siedzibą pracodawcy dokumentowanie rozkładu ma szczególne znaczenie dowodowe.

Jeżeli pracownik stale wykonuje obowiązki od poniedziałku do piątku po 8 godzin dziennie, sprawa jest prosta. Jeżeli jednak pracodawca ustala inny rozkład albo występuje ruchomy czas pracy, trzeba patrzeć na konkretny dzień i konkretną liczbę godzin.

Urlop przy pracy w siedzibie i poza nią

W opisanej sytuacji radca prawny wykonuje pracę częściowo w siedzibie pracodawcy, a częściowo poza nią. To rozwiązanie jest zgodne z art. 18 ustawy o radcach prawnych, ale nie tworzy odrębnego „podwójnego” obciążenia urlopowego.

Jeżeli z rozkładu wynika, że:

• w poniedziałek pracuje 8 godzin,
• we wtorek 8 godzin poza zakładem,
• w środę 8 godzin w zakładzie,
• w czwartek i piątek po 8 godzin poza zakładem,

to każdy taki dzień pracy jest rozliczany oddzielnie. Urlop w poniedziałek oznacza odjęcie tylko 8 godzin. Analogicznie urlop we wtorek także oznacza odjęcie 8 godzin, mimo że praca miała być wykonywana poza siedzibą pracodawcy.

W podsumowaniu zasad urlopowych pomocny może być także materiał o tym, jaki jest wymiar urlopu oraz jak liczyć soboty a urlop.

Kiedy sprawa może wyglądać inaczej?

Inny wynik może wystąpić tylko wtedy, gdy stan faktyczny jest odmienny, na przykład:

• pracownik nie ma stałego rozkładu 8-godzinnego,
• obowiązuje go równoważny system czasu pracy, o którym mowa w art. 135 § 1 Kodeksu pracy,
• wniosek dotyczy części dnia, a nie całego dnia pracy,
• między stronami istnieje spór, czy określone czynności poza siedzibą miały być wykonywane w konkretnych godzinach danego dnia.

W takich przypadkach nie wystarczy ogólne stwierdzenie, że radca pracuje „poza zakładem”. Trzeba zbadać dokumenty pracownicze, przyjęty system czasu pracy, harmonogram i ewidencję czasu pracy.

Jakie ryzyko wiąże się z błędnym rozliczeniem?

Jeżeli pracodawca odliczy zbyt dużą liczbę godzin urlopu, może dojść do zaniżenia pozostałej puli urlopowej pracownika. To może prowadzić do sporu o prawidłowy wymiar urlopu oraz o naruszenie prawa do urlopu wypoczynkowego z art. 152 § 1 Kodeksu pracy.

Jeżeli z kolei pracodawca nieprawidłowo prowadzi ewidencję czasu pracy, naraża się również na zarzut naruszenia obowiązków z art. 149 § 1 Kodeksu pracy. W razie kontroli Państwowej Inspekcji Pracy lub sporu sądowego brak spójnej dokumentacji działa zwykle na niekorzyść pracodawcy.

FAQ

Czy radca prawny ma szczególny, odrębny urlop wypoczynkowy?

Nie. Jeżeli jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę, jego urlop wypoczynkowy reguluje Kodeks pracy, przede wszystkim art. 152 i art. 154² Kodeksu pracy. Ustawa o radcach prawnych wpływa na organizację czasu pracy, ale nie zmienia zasad liczenia urlopu.

Czy praca poza siedzibą pracodawcy powoduje odliczenie większej liczby dni urlopu?

Nie. O liczbie odliczanych godzin decyduje rozkład czasu pracy w danym dniu, zgodnie z art. 154² § 1 Kodeksu pracy. Miejsce wykonywania pracy nie uzasadnia samo w sobie większego potrącenia urlopu.

Czy można udzielić urlopu na część dnia?

Tak. Urlop rozlicza się godzinowo. Wynika to z art. 154² § 1 i § 4 Kodeksu pracy. W praktyce oznacza to możliwość odliczenia mniejszej liczby godzin niż pełne 8, jeżeli pracownik korzysta z urlopu tylko przez część dnia pracy.

Co jeśli pracodawca nie ma jasnego harmonogramu pracy radcy prawnego?

Wtedy rośnie ryzyko sporu co do liczby godzin urlopu. Pracodawca powinien prawidłowo prowadzić ewidencję czasu pracy zgodnie z art. 149 § 1 Kodeksu pracy i móc wykazać, ile godzin pracy przypadało na konkretny dzień.

Źródła

• art. 18 ust. 1–2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych
• art. 129 § 3, art. 135 § 1, art. 149 § 1, art. 152 § 1, art. 154² § 1, § 2 i § 4 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy