Działalność w UK a praca na etat w Polsce – podatki i ZUS

Czy można mieć działalność w UK i pracować na etacie w Polsce?

Tak, samo podjęcie pracy na etacie w Polsce nie zakazuje prowadzenia działalności gospodarczej za granicą. Problem polega jednak na tym, że trzeba oddzielić trzy kwestie: rezydencję podatkową, faktyczne miejsce prowadzenia działalności oraz podleganie ubezpieczeniom społecznym.

Jeżeli dana osoba mieszka już w Polsce, pracuje tu na etacie, z Polski obsługuje sprzedaż, kontaktuje się z klientami, kupuje lub magazynuje towar i podejmuje decyzje biznesowe, polskie organy mogą uznać, że istotna część działalności jest wykonywana w Polsce. W takiej sytuacji sama brytyjska rejestracja jako self-employed nie rozwiązuje obowiązków wobec polskiego urzędu skarbowego, ZUS ani ewentualnie CEIDG.

Nie oznacza to automatycznie, że trzeba zamknąć działalność w UK. Oznacza natomiast, że należy sprawdzić, czy działalność nadal ma realny związek z Wielką Brytanią, czy przychody są osiągane przez brytyjski zakład lub brytyjskie źródło, a także czy po stronie polskiej powstał obowiązek rejestracji i rozliczania działalności.

Rezydencja podatkowa po powrocie do Polski

Podstawowe znaczenie ma art. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Za osobę mającą miejsce zamieszkania w Polsce uważa się osobę fizyczną, która posiada w Polsce centrum interesów osobistych lub gospodarczych, czyli ośrodek interesów życiowych, albo przebywa w Polsce dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

Centrum interesów osobistych to przede wszystkim rodzina, miejsce zamieszkania, aktywność życiowa, edukacja dzieci, relacje społeczne i codzienne funkcjonowanie. Centrum interesów gospodarczych obejmuje między innymi miejsce pracy, źródła dochodów, miejsce prowadzenia działalności, majątek, rachunki bankowe, inwestycje i zobowiązania.

Jeżeli po wyjeździe z UK dana osoba przenosi do Polski centrum życia i podejmuje tu pracę na etacie, w wielu przypadkach będzie polskim rezydentem podatkowym. Polski rezydent podatkowy podlega w Polsce co do zasady nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, czyli rozlicza w Polsce całość dochodów, także zagranicznych, z uwzględnieniem właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania z Wielką Brytanią

Jeżeli okoliczności wskazują na związki zarówno z Polską, jak i z UK, trzeba zastosować zasady z konwencji między Polską a Zjednoczonym Królestwem. W razie podwójnej rezydencji bierze się pod uwagę kolejno między innymi stałe miejsce zamieszkania, ściślejsze powiązania osobiste i gospodarcze, zwykłe przebywanie oraz obywatelstwo. Jeżeli trzeba rozstrzygnąć samą rezydencję przy powiązaniach z oboma państwami, szerzej omawiamy rezydencję podatkową w UK i obowiązki podatkowe w Polsce.

Praktyczny wniosek jest taki: nie wystarczy ustalić, gdzie działalność jest formalnie zarejestrowana. Trzeba sprawdzić, gdzie dana osoba mieszka, skąd rzeczywiście zarządza sprzedażą, gdzie wykonuje pracę, gdzie znajdują się jej klienci, magazyn, rachunki, umowy i główne źródła przychodów.

Jeżeli po powrocie do Polski dochody z działalności nadal są wykazywane w UK, trzeba sprawdzić, czy powinny być również wykazane w polskim zeznaniu podatkowym oraz jak zastosować metodę unikania podwójnego opodatkowania. Błędne założenie, że podatek zapłacony lub zgłoszony w UK zamyka sprawę w Polsce, może prowadzić do zaległości podatkowej.

Czy można pozostać tylko przy brytyjskim self-employed?

Nie należy automatycznie przyjmować, że osoba mieszkająca w Polsce nie może być zarejestrowana jako self-employed w UK. Brytyjskie przepisy dopuszczają prowadzenie określonych form działalności przez osoby, które nie są stale obecne w Wielkiej Brytanii, ale konieczne jest spełnienie wymogów HMRC, prowadzenie ewidencji i rozliczanie właściwych podatków.

Z polskiej perspektywy ważniejsze jest jednak to, gdzie działalność jest faktycznie wykonywana. Jeżeli osoba mieszka w Polsce i z Polski prowadzi regularną sprzedaż przez portale aukcyjne, polskie organy mogą oczekiwać rozliczenia tej aktywności w Polsce. Dlatego kontynuowanie brytyjskiego self-employed trzeba oceniać łącznie z polską rezydencją podatkową, miejscem wykonywania czynności i zasadami wynikającymi z umowy międzynarodowej.

Założenie spółki LTD w UK może być rozwiązaniem biznesowym, ale nie jest uniwersalną odpowiedzią na każdy przypadek. Spółka LTD ma odrębną osobowość prawną i inne zasady podatkowe, księgowe oraz korporacyjne. Jeżeli faktyczny zarząd spółki albo istotna część działalności znajduje się w Polsce, mogą pojawić się także polskie konsekwencje podatkowe. Przed założeniem LTD warto więc przeanalizować nie tylko koszt rejestracji, ale też miejsce zarządu, rozliczenia dyrektora, dywidendy, VAT, księgowość i obowiązki w Companies House oraz HMRC.

Kiedy trzeba zarejestrować działalność w Polsce?

Polskie Prawo przedsiębiorców uznaje za działalność gospodarczą działalność zorganizowaną, zarobkową, wykonywaną we własnym imieniu i w sposób ciągły. Regularna sprzedaż towarów przez portale aukcyjne lub sklep internetowy najczęściej spełnia te cechy, zwłaszcza gdy towary są kupowane z zamiarem dalszej odsprzedaży, występują powtarzalne transakcje, reklama, magazynowanie albo obsługa klientów.

Jeżeli sprzedaż ma charakter rzeczywiście okazjonalny, można sprawdzić warunki działalności nierejestrowej. Od 2026 r. limit działalności nierejestrowej jest liczony kwartalnie i wynosi 225% minimalnego wynagrodzenia, czyli przy minimalnym wynagrodzeniu 4806 zł daje limit 10 813,50 zł przychodu kwartalnie. Warunkiem jest także między innymi niewykonywanie działalności gospodarczej w ostatnich 60 miesiącach. Przy wcześniejszej lub równoległej działalności w UK ocena może być bardziej złożona, dlatego nie należy automatycznie zakładać prawa do działalności nierejestrowej.

Jeżeli warunki działalności nierejestrowej nie są spełnione, co do zasady należy zarejestrować jednoosobową działalność gospodarczą w CEIDG albo wybrać inną formę, np. spółkę. Wniosek CEIDG może jednocześnie przekazać dane do urzędu skarbowego, GUS i ZUS, a przy rejestracji można wybrać formę opodatkowania oraz zgłosić ubezpieczenia.

Co zgłosić w urzędzie skarbowym?

Przy rejestracji działalności w CEIDG przedsiębiorca wskazuje między innymi dane identyfikacyjne, adresy, kody PKD, formę opodatkowania oraz rachunek bankowy. W zależności od sytuacji trzeba także rozważyć rejestrację VAT-R, VAT-UE, kasę fiskalną, OSS albo obowiązki importowe.

W podatku dochodowym najczęściej do wyboru są: skala podatkowa, podatek liniowy 19% albo ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Skala podatkowa jest podstawową formą opodatkowania. Przy skali dochód z działalności rozlicza się w PIT-36. Przy podatku liniowym składa się PIT-36L, a dochody z etatu rozlicza się odrębnie w PIT-37. Przy ryczałcie właściwe jest zeznanie PIT-28, a etat rozlicza się osobno.

Wybór formy opodatkowania powinien uwzględniać marżę, koszty zakupu towarów, wysokość dochodów z etatu, możliwość wspólnego rozliczenia z małżonkiem, ulgi podatkowe i składkę zdrowotną. Przy handlu towarami ryczałt bywa korzystny, ale wymaga prawidłowego ustalenia stawki i nie pozwala rozliczać kosztów zakupu towarów.

VAT, sprzedaż do UE i import towarów z UK

W Polsce można korzystać ze zwolnienia podmiotowego z VAT, jeżeli wartość sprzedaży nie przekracza obowiązującego limitu i sprzedaż nie obejmuje czynności wyłączonych ze zwolnienia. Trzeba jednak sprawdzić art. 113 ustawy o VAT, ponieważ niektóre towary i usługi nie pozwalają korzystać ze zwolnienia. Zwolnienie traci moc od czynności, którą przekroczono limit.

Sprzedaż internetowa do konsumentów w innych państwach UE może powodować obowiązki w ramach VAT OSS albo rejestracji VAT w państwie konsumpcji. Z kolei sprowadzanie towarów z Wielkiej Brytanii po Brexicie jest importem spoza UE, co może oznaczać odprawę celną, należności celne, importowy VAT, dokumenty celne oraz obowiązki związane z pochodzeniem i klasyfikacją towarów.

Przy kosmetykach, odzieży używanej oraz częściach samochodowych mogą dojść dodatkowe wymogi: bezpieczeństwo produktu, oznaczenia, przepisy konsumenckie, regulaminy sprzedaży internetowej, prawo odstąpienia od umowy, reklamacje, a w niektórych modelach także obowiązki środowiskowe lub BDO. Te kwestie zależą od rodzaju towarów, sposobu ich pozyskania i tego, czy są sprowadzane z UE, czy z UK.

Etat w Polsce i działalność gospodarcza a ZUS

Jeżeli osoba pracuje w Polsce na podstawie umowy o pracę i ma zagwarantowane co najmniej minimalne wynagrodzenie, to przy jednoczesnym prowadzeniu działalności gospodarczej obowiązkowe ubezpieczenia społeczne są zasadniczo tylko ze stosunku pracy. Z działalności można wtedy przystąpić do ubezpieczeń społecznych dobrowolnie.

Jeżeli wynagrodzenie z etatu jest niższe niż minimalne wynagrodzenie, ubezpieczenia społeczne mogą być obowiązkowe także z działalności. W 2026 r. minimalne wynagrodzenie wynosi 4806 zł brutto. Trzeba więc porównać nie tylko sam fakt zatrudnienia, ale także podstawę wymiaru składek z umowy o pracę.

Niezależnie od zbiegu tytułów do ubezpieczeń społecznych pozostaje składka zdrowotna z działalności. Jej wysokość zależy od formy opodatkowania i aktualnych zasad. W 2026 r. przy skali podatkowej i podatku liniowym podstawa składki zdrowotnej jest powiązana z dochodem, ale za miesiące od lutego 2026 r. do stycznia 2027 r. składka nie może być niższa niż 432,54 zł. Przy ryczałcie składka zależy od progów przychodowych.

Jeżeli przedsiębiorca przy etacie podlega z działalności tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu, składa zgłoszenie ZUS ZZA. Jeżeli podlega także ubezpieczeniom społecznym, właściwy jest ZUS ZUA. Zgłoszenia dokonuje się przy rejestracji w CEIDG albo w terminie 7 dni od powstania obowiązku ubezpieczeń.

Co zrobić krok po kroku?

1. Ustal, od kiedy centrum interesów życiowych i gospodarczych znajduje się w Polsce.
2. Sprawdź, czy działalność w UK ma realne brytyjskie źródło, czy w praktyce jest prowadzona z Polski.
3. Oceń, czy sprzedaż internetowa spełnia warunki działalności gospodarczej w Polsce albo działalności nierejestrowej.
4. Jeżeli działalność wymaga rejestracji, złóż wniosek CEIDG przed rozpoczęciem regularnej sprzedaży z Polski.
5. Wybierz formę opodatkowania: skalę, podatek liniowy albo ryczałt, po porównaniu kosztów i dochodów z etatu.
6. Sprawdź obowiązki VAT, VAT-UE, OSS, importowe i celne, szczególnie przy towarach z UK lub sprzedaży do innych państw UE.
7. Zgłoś właściwy formularz do ZUS: ZZA, gdy z działalności jest tylko składka zdrowotna, albo ZUA, gdy są także składki społeczne.
8. Ustal, czy brytyjska rejestracja self-employed ma być utrzymana, zamknięta albo przekształcona w inny model, np. spółkę LTD.

FAQ

Czy muszę zamknąć działalność self-employed w UK po podjęciu etatu w Polsce?

Nie zawsze. Sam etat w Polsce nie nakazuje zamknięcia brytyjskiej rejestracji, ale trzeba sprawdzić, czy po przeniesieniu życia do Polski działalność nie powinna być rozliczana również lub przede wszystkim w Polsce.

Czy praca na etacie w Polsce zwalnia ze składek ZUS z działalności?

Przy umowie o pracę z wynagrodzeniem co najmniej równym minimalnemu wynagrodzeniu obowiązkowe ubezpieczenia społeczne są zasadniczo tylko z etatu. Z działalności pozostaje jednak obowiązek rozliczenia składki zdrowotnej.

Czy przy sprzedaży internetowej zawsze trzeba mieć firmę w Polsce?

Nie zawsze, ale regularna, zorganizowana sprzedaż towarów z zamiarem zarobkowym zwykle spełnia cechy działalności gospodarczej. Działalność nierejestrowa jest możliwa tylko po spełnieniu ustawowych warunków, w tym limitu przychodów i warunku niewykonywania działalności w ostatnich 60 miesiącach.

Czy mogę rozliczać dochody z etatu i działalności w jednym PIT?

Przy skali podatkowej dochód z działalności rozlicza się w PIT-36 razem z dochodami z etatu. Przy podatku liniowym działalność rozlicza się w PIT-36L, a etat w PIT-37. Przy ryczałcie działalność rozlicza się w PIT-28, a etat osobno.

Czy muszę rejestrować się do VAT?

To zależy od wartości sprzedaży, rodzaju towarów i modelu sprzedaży. Zwolnienie podmiotowe z VAT nie obejmuje wszystkich czynności, a sprzedaż do innych państw UE lub import z UK może powodować dodatkowe obowiązki VAT albo celne.

Czy spółka LTD rozwiązuje problem podatków w Polsce?

Nie automatycznie. LTD może być przydatna w określonym modelu biznesowym, ale jeżeli zarząd, decyzje i działalność faktycznie odbywają się w Polsce, trzeba sprawdzić polskie skutki podatkowe i składkowe.

Co grozi za brak rejestracji albo błędne rozliczenia?

Skutkiem mogą być zaległości podatkowe, odsetki, korekty deklaracji, sankcje VAT, problemy z ZUS, a w poważniejszych przypadkach odpowiedzialność karnoskarbowa. Ryzyko rośnie przy sprzedaży regularnej, międzynarodowej albo obejmującej towary z importu.

Źródła i podstawa prawna

• Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, w szczególności art. 3 i art. 4a.
• Konwencja między Rzecząpospolitą Polską a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, Dz.U. 2006 nr 250 poz. 1840.
• Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, w szczególności przepisy o działalności gospodarczej i działalności nierejestrowej.
• Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, w szczególności art. 113 dotyczący zwolnienia podmiotowego z VAT.
• Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
• Oficjalne informacje ZUS, Biznes.gov.pl, podatki.gov.pl oraz GOV.UK dotyczące rejestracji działalności, składek, VAT i działalności self-employed.