Sprzedaż bez kasy fiskalnej w ramach działalności nieewidencjonowanej, czy odbiór osobisty zmienia zasady?

Zwolnienie z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących

Na wstępie wskazuję, że kwestie obowiązku rejestracji sprzedaży na kasie fiskalnej i zwolnień w tym zakresie reguluje Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 24 listopada 2023 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących (dalej „rozporządzenie”). Nadto obowiązek rejestrowania sprzedaży na kasie fiskalnej na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych wynika z art. 111 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług.

Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia zwalnia się z obowiązku prowadzenia ewidencji w danym roku podatkowym, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2024 r. podatników, u których wartość sprzedaży dokonanej na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym kwoty 20 000 zł, a w przypadku podatników rozpoczynających w poprzednim roku podatkowym dostawę towarów lub świadczenie usług na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych, jeżeli wartość sprzedaży z tego tytułu nie przekroczyła, w proporcji do okresu wykonywania tych czynności w poprzednim roku podatkowym, kwoty 20 000 zł.

Odbiór osobisty a zwolnienie z ewidencji na kasie fiskalnej

Natomiast, aby przysługiwało prawo do skorzystania ze zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania sprzedaży przy zastosowaniu kasy rejestrującej na podstawie § 2 ust. 1 rozporządzenia w powiązaniu z poz. 36 załącznika do rozporządzenia, muszą łącznie zostać spełnione następujące warunki:

1. dostawa towaru nastąpi w systemie wysyłkowym (pocztą lub przesyłkami kurierskimi),
2. dostawca towaru otrzyma w całości zapłatę za wykonaną czynność za pośrednictwem poczty, banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej (odpowiednio na rachunek bankowy podatnika lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem),
3. z ewidencji i dowodów dokumentujących zapłatę jednoznacznie wynika, jakiej konkretnie czynności dotyczyła i na czyją rzecz została dokonana (dane nabywcy, w tym jego adres),
4. przedmiotem dostawy nie są towary, jak również usługi wymienione w § 4 rozporządzenia.

Niespełnienie jednego z powyższych warunków oznacza brak możliwości zastosowania zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania obrotu przy zastosowaniu kasy rejestrującej.

Analogiczne stanowisko zostało przedstawione w Interpretacji indywidualnej z 9 października 2023 r. Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0112-KDIL3.4012.468.2023.1.MBN.

Zwolnienie podmiotowe a limit obrotów – co trzeba wiedzieć?

Zaznaczam również, że zwolnienie podmiotowe jest odrębnym obok zwolnienia przedmiotowego zwolnieniem z kasy fiskalnej. W przypadku zwolnienia podmiotowego nie jest istotne, jakiego rodzaju czynności wykonuje podatnik, lecz kluczowe staje się ustalenie wielkości obrotu. Jeżeli wartość ta nie przekroczy 20 000 zł, to przedsiębiorca korzysta ze zwolnienia od obowiązku ewidencjonowania obrotu na kasie rejestrującej.

Zatem do momentu osiągnięcia obrotu powyżej 20 000 zł nie jest ważne, jaki rodzaj sprzedaży ma miejsce. Kiedy zostanie przekroczona taka kwota, jest Pan zobowiązany do rejestracji sprzedaży stacjonarnej na kasie fiskalnej. Dodam, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia zwolnieniem podmiotowym objęto również podatników, którzy dokonują dostawy towarów lub świadczenia usług zwolnionych z obowiązku prowadzenia ewidencji, wymienionych w części I załącznika do rozporządzenia, w przypadku gdy udział sprzedaży z tytułu czynności zwolnionych z obowiązku prowadzenia ewidencji, wymienionych w części I załącznika do rozporządzenia, w całkowitej sprzedaży podatnika dokonanej na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych, zwany dalej „udziałem procentowym sprzedaży”, był w poprzednim roku podatkowym wyższy niż 80%. Zwolnienie to obejmuje czynności opisane w części I rozporządzenia.

Zaznaczam, że w świetle tak skonstruowanych przepisów zwolnienie ze względu na proporcjonalny udział w obrocie nie znajdzie zastosowania, jeżeli przedsiębiorca korzysta ze zwolnienia z kasy fiskalnej dotyczącego czynności opisanych w części II załącznika.

Podobnie w zakresie zwolnienia podmiotowego niedopuszczalne jest stosowanie limitu obrotu (20 000 zł) wyłącznie do pozostałych czynności, które nie są objęte zwolnieniem przedmiotowym. Jak wskazał Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji z 14 marca 2016 r., nr ILPP2/4512-1-882/15-6/AD, kwoty uprawniającej do korzystania ze zwolnienia z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kasy rejestrującej nie można ustalać na podstawie obrotów osiąganych z pewnej tylko części wykonywanych świadczeń w oderwaniu od innych, obowiązek w tym zakresie należy bowiem ustalać na podstawie całego (łącznego) obrotu osiąganego przez podatnika. W konsekwencji do kwoty limitu obrotów wlicza się całą sprzedaż.

Wobec powyższego limit podmiotowego zwolnienia z kasy fiskalnej należy odnosić do całego obrotu dokonywanego przez podatnika na rzecz konsumentów. Jeżeli cała wartość sprzedaży przekracza 20 000 zł, to wykluczone jest połączenie zwolnienia podmiotowego i przedmiotowego.

Niemniej jednak należy pamiętać, że stanowiska wyrażone w literaturze przedmiotu nie są wiążące dla organów podatkowych. Nadto zgodnie z obowiązującymi przepisami indywidualne interpretacje podatkowe są wiążące względem organów podatkowych tylko i wyłącznie dla wnioskodawców, gdyż w Polsce, jak wskazałam, nie ma prawa precedensu.

Dlaczego warto uzyskać indywidualną interpretację podatkową?

Zalecam zatem stanowczo wystąpić z wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej do Krajowej Izby Skarbowej. Opłata od wydania takiej interpretacji dla organu to 40 zł od opisanego jednego zdarzenia, i uiszczana jest ona na rzecz organu wydającego interpretację (jeśli pytań jest kilka, za każde płaci się 40 zł). Tylko taka interpretacja ma moc wiążącą dla wnioskodawcy i to nawet, jeśli organ zmieni podejście, ale nie zmieni się stan faktyczny i prawny. W przypadku jakichkolwiek zarzutów ze strony organu podatkowego interpretacja jest jedynym dokumentem, na który można się powoływać, aby wykazać swoją rację i słuszność stanowiska.

Natomiast moja opinia, opinia biur podatkowych, księgowych, interpretacje podatkowe wydane dla innych podatników, orzecznictwa sądowe są tylko i wyłącznie swego rodzaju zobrazowaniem wykładni przepisów prawa, ale nie posiadają mocy wiążącej jak indywidualna interpretacja podatkowa.

Źródła:

1. Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2024 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących - Dz.U. 2024 poz. 1902
2. Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. 2004 nr 54 poz. 535