Odpowiedzialność karna przy sfałszowanej fakturze za wykup samochodu, gdy sprawę załatwiał członek rodziny

Ocena odpowiedzialności taty

Z przedstawionych okoliczności wynika, że tata działał w pełnej dobrej wierze. Był przekonany, że faktura wykupowa jest autentyczna, a przelane środki trafią do firmy leasingowej. Sam opłacił dokument, zarejestrował pojazd i opłacił polisę OC, nie mając podstaw, by podejrzewać fałszerstwo.

W prawie karnym podstawą odpowiedzialności jest zamiar popełnienia czynu zabronionego. W przypadku taty brak jest:

• zamiaru przywłaszczenia pojazdu,

• udziału w fałszerstwie,

• wiedzy o nieprawidłowościach,

• motywacji majątkowej.

Tata nie powinien więc ponosić odpowiedzialności karnej. Organy ścigania mogą formalnie prowadzić działania wyjaśniające i dlatego przesłuchują go jako świadka. Teoretycznie prokuratura mogłaby próbować przypisać mu pomocnictwo, ale aby do tego doszło, musiano by wykazać jego winę – na co, na podstawie opisanego stanu faktycznego, nie ma przesłanek.

Odpowiedzialność brata

Sytuacja brata jest znacznie poważniejsza. Z opisu wynika, że może odpowiadać za kilka przestępstw z Kodeksu karnego:

1. Fałszerstwo dokumentu – art. 270 k.k.

2. Oszustwo – art. 286 k.k.

3. Przywłaszczenie mienia – art. 284 k.k.

Dodatkowo, jeżeli wyrządzona została szkoda majątkowa, może zostać zastosowany art. 46 k.k.:

„W razie skazania sąd może orzec, a na wniosek pokrzywdzonego lub innej osoby uprawnionej orzeka, stosując przepisy prawa cywilnego, obowiązek naprawienia, w całości albo w części, wyrządzonej przestępstwem szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę”.

Możliwe jest również dochodzenie roszczeń cywilnych przez firmę leasingową.

Czy kara może być łagodniejsza?

Pomimo powagi zarzutów, brat jest osobą dotychczas niekaraną i – jeżeli wyrazi skruchę oraz naprawi szkodę – ma szansę na łagodniejsze potraktowanie.

W praktyce, jeśli:

• przyzna się do winy,

• zwróci pieniądze,

• będzie współpracował z prokuratorem,

może liczyć na:

• karę grzywny,

• karę ograniczenia wolności (np. prace społeczne),

• albo karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem – jeśli ustawowe przesłanki na to pozwolą.

Ostateczny wymiar kary zależy od treści zarzutów i ustaleń prokuratora.

Zalecenia dla rodziny

Dla taty

Tata powinien złożyć szczegółowe i spójne wyjaśnienia, podkreślając, że działał uczciwie i nie miał świadomości fałszerstwa. Warto przedstawić dowody potwierdzające dobrą wiarę: przelew środków, polisę OC czy dokumenty związane z rejestracją pojazdu. Jeżeli czuje stres lub niepewność, może skorzystać z pomocy adwokata, aby nie zaszkodzić sobie ani synowi.

Dla brata

Brat powinien jak najszybciej skontaktować się z profesjonalnym pełnomocnikiem – adwokatem lub radcą prawnym. Jego obrońca będzie mógł negocjować warunki dobrowolnego poddania się karze lub walczyć o nadzwyczajne złagodzenie kary.

Dla rodziców

Jeżeli rodzice chcą pomóc synowi, mogą skierować do prokuratora pismo, w którym wyrażą brak sprzeciwu wobec zastosowania łagodnych środków. Mogą wskazać przesłanki rodzinne, resocjalizacyjne oraz prosić o możliwie najłagodniejsze potraktowanie.