Spłata wspólnego kredytu małżonków w trakcie faktycznej separacji, konsekwencje prawne i możliwe rozwiązania

Rozwiązanie poprzez rozwód lub separację

Najlepszym rozwiązaniem byłoby, gdyby Pana syn złożył pozew o rozwód lub chociażby o separację. Dopiero wtedy będzie można prawnie rozwiązać kwestie majątkowe.
Jeżeli obecnie dokonają Państwo darowizny na rzecz syna, a on z tych pieniędzy spłaci kredyt, to mimo wszystko jego żona będzie miała z tego korzyść. Małżonkowie wciąż pozostają bowiem we wspólności majątkowej. Dopiero przy podziale majątku syn mógłby wystąpić z roszczeniem o rozliczenie nakładów poczynionych na dom w postaci spłaty kredytu z darowizny.

Darowizna i majątek osobisty

Zgodnie z art. 33 pkt 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego z dnia 25 lutego 1964 roku (Dz. U. Nr 9, poz. 59 z późn. zm.), dalej „krio”:
„Do majątku osobistego każdego z małżonków należą przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił.”

Oznacza to, że jeśli syn spłaci kredyt z pieniędzy pochodzących z darowizny od Państwa, to uczyni to ze swojego majątku osobistego. Wówczas będzie mógł żądać od żony zwrotu połowy wydatków, które poczynił na wspólny majątek.

Zwrot nakładów na majątek wspólny

Zgodnie z art. 45 krio:
„Każdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty (...). Może żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny. Nie można żądać zwrotu wydatków i nakładów zużytych w celu zaspokojenia potrzeb rodziny, chyba że zwiększyły wartość majątku w chwili ustania wspólności.”

W praktyce oznacza to, że po ustaniu wspólności (np. po rozwodzie) syn będzie mógł dochodzić od żony zwrotu części spłaconych rat kredytu.

Możliwość zabezpieczenia nieruchomości

Jeśli chodzi o zabezpieczenie domu, można rozważyć przekazanie nieruchomości wnukowi w drodze darowizny. Do czasu osiągnięcia pełnoletności majątkiem dziecka zarządzają rodzice. Jednak, aby sprzedać nieruchomość należącą do dziecka, potrzebna jest zgoda sądu opiekuńczego.
Zgodnie z art. 101 § 3 krio:
„Rodzice nie mogą bez zezwolenia sądu opiekuńczego dokonywać czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu ani wyrażać zgody na dokonywanie takich czynności przez dziecko.”

Brak takiej zgody sądu stanowi skuteczną ochronę przed sprzedażą majątku przez jednego z rodziców.

Odkupienie nieruchomości

Jeśli chcieliby Państwo zostać właścicielami domu, można rozważyć odkupienie go od syna i jego żony. Należy jednak pamiętać, że do takiej transakcji wymagana jest zgoda obojga właścicieli, a więc również synowej.