Spłata przez męża wspólnego kredytu na mieszkanie a podział majątku

Przynależność poszczególnych przedmiotów do majątku wspólnego lub majątków osobistych małżonków

Kwestie związane z przynależnością poszczególnych przedmiotów do majątku wspólnego lub majątków osobistych regulują przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.o.), które mają charakter norm bezwzględnie obowiązujących (nie można ich zmienić postanowieniami stron). Zgodnie z art. 31 K.r.o.:

„§ 1. Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

§ 2. Do majątku wspólnego należą w szczególności:

1) pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków;

2) dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków;

3) środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków;

4) kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 121, z późn. zm.).”

Zobacz również: Dopisanie do kredytu hipotecznego

Zakup mieszkania na kredyt i spisanie umowy o rozdzielności majątkowej w czasie spłacania kredytu

Jeżeli więc nabycie zostało dokonane przez oboje małżonków w trakcie trwania wspólności, to wchodzi do majątku wspólnego i będzie podlegało podziałowi, niezależnie od tego, kto obecnie spłaca kredyt na jego zakup.

Sama umowa o rozdzielności majątkowej wywiera skutki jedynie na przyszłość, co oznacza, że nie ma znaczenia dla mieszkania nabytego wcześniej, jednak ma ona znaczenie dla wzajemnych rozliczeń małżonków.

Kredyt był zaciągnięty przez oboje małżonków, a to oznacza, że są oni dłużnikami solidarnymi. Spłacanie takiego kredytu w czasie trwania wspólności, nawet gdy był on spłacany z wynagrodzenia męża, i tak spłatę zalicza się do z majątku wspólnego. Po ustanowieniu rozdzielności majątkowej wspólne zadłużenie spłacał z majątku osobistego jedynie jeden kredytobiorca, mimo że dłużnikami są oboje, po połowie.

Zgodnie z art. 376 Kodeksu cywilnego:

„§ 1. Jeżeli jeden z dłużników solidarnych spełnił świadczenie, treść istniejącego między współdłużnikami stosunku prawnego rozstrzyga o tym, czy i w jakich częściach może on żądać zwrotu od współdłużników. Jeżeli z treści tego stosunku nie wynika nic innego, dłużnik, który świadczenie spełnił, może żądać zwrotu w częściach równych.

§ 2. Część przypadająca na dłużnika niewypłacalnego rozkłada się między współdłużników.”

Zobacz również: Rozdzielność majątkowa a kredyt

Podział majątku a nakłady poczynione przez małżonków z majątku osobistego na majątek wspólny

Wobec powyższego, po ustanowieniu rozdzielności majątkowej, mąż może żądać zwrotu połowy zapłaconych przez niego rat kredytu. Takie też roszczenie może podnieść w sprawie o podział majątku wspólnego.

Jeżeli otrzyma kredyt tylko na siebie, bank zwolni żonę z kredytu, jednocześnie ona nadal będzie właścicielem mieszkania i może żądać jego podziału w sprawie o podział majątku wspólnego.

Oczywiście biegły wyceni lokal z uwzględnieniem kredytu oraz mąż będzie mógł żądać zwrotu zapłaconych rat za żonę, na wspólne mieszkanie, na podstawie art. 45 K.r.o., zgodnie z którym:

„§ 1. Każdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty, z wyjątkiem wydatków i nakładów koniecznych na przedmioty majątkowe przynoszące dochód. Może żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny. Nie można żądać zwrotu wydatków i nakładów zużytych w celu zaspokojenia potrzeb rodziny, chyba że zwiększyły wartość majątku w chwili ustania wspólności.

§ 2. Zwrotu dokonuje się przy podziale majątku wspólnego, jednakże sąd może nakazać wcześniejszy zwrot, jeżeli wymaga tego dobro rodziny.

§ 3. Przepisy powyższe stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy dług jednego z małżonków został zaspokojony z majątku wspólnego.”

Moim zdaniem, zanim dojdzie do przepisania kredytu, mąż powinien zawrzeć porozumienie z żoną (umowę przedwstępną podziału majątku u notariusza), na podstawie której, w razie przepisania kredytu na siebie, żona nieodpłatnie zrzeka się na niego własności domu. Wspominam tu o zrzeczeniu a nie o spłatach, bowiem często się zdarza, że po tak krótkim spłacaniu kredytu, jego wartość pozostała do spłaty przewyższa wartość nieruchomości.

Zobacz również: Kredyt przed ślubem a podział majątku

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59