Pojęcie winy przy rozwodzie
Na wstępie, chociaż nie tego dotyczy Pańskie pytanie, pragnę stwierdzić, że w mojej ocenia Pana odmienna orientacja seksualna nie powinna być powodem orzeczenia Pańskiej winy w rozkładzie pożycia.
Pojęcie winy w prawie cywilnym w ogólności, w tym także winy przy rozwodzie, obejmuje element obiektywny i subiektywny. Element obiektywny zachodzi wtedy, gdy zachowanie małżonka narusza jego obowiązki ustawowe lub wypływające z zasad współżycia społecznego. W ocenie zachowań mówimy tu o bezprawności zachowań małżonka. Element subiektywny polega na naganności zachowań, inaczej mówiąc, na zarzucalności czynów czy zaniechań. W ocenie sięgamy po określenia: zachowanie naganne, niegodziwe, niemoralne, złe.
Uznaje się, że bezpłodność lub niedobór pożycia seksualnego związane są bezpośrednio z pożyciem seksualnym małżonków i mają istotny wpływ na zachowanie więzi pomiędzy małżonkami. Brak lub istotne ograniczenia w pożyciu seksualnym małżonków mogą wynikać z wielu przyczyn, np. choroby (impotencja) lub z okoliczności natury psychicznej, np. homoseksualizm, i mogą stanowić podstawę do orzeczenia rozpadu małżeństwa. Znane są przypadki, że małżonkowie głęboko odczuwają brak potomstwa, a jednak nie powoduje to rozkładu. Bezpłodność może także doprowadzić do rozkładu pożycia, ale należy ją potraktować jako przyczynę niezawinioną, gdyż możliwe jest rozwiązanie małżeństwa z przyczyn niezawinionych istniejących po stronie małżonka dotkniętego bezpłodnością.
Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›
Treść pozwu rozwodowego
Odnosząc się natomiast do meritum Pańskiego problemu, należy zauważyć, że żona nie ma obowiązku poinformować Pana o treści pozwu rozwodowego. Zgodnie z treścią art. 128 Kodeksu postępowania cywilnego „do pisma procesowego należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich uczestniczącym w sprawie osobom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych”.
Co do zasady sąd po skutecznym wniesieniu pozwu powinien Panu doręczyć odpis pozwu o rozwód wraz z załącznikami, jednakże Sąd Najwyższy uznał, że fakt niedoręczenia przez sąd odwoławczy pełnomocnikowi wnioskodawczyni odpisów pism uczestnika postępowania nie prowadzi do nieważności postępowania z powodu pozbawienia wnioskodawczyni możliwości obrony jej praw (art. 379 pkt 5 Kodeksu postępowania cywilnego). Pozbawienie takie następuje bowiem wówczas, gdy z winy sądu albo strony przeciwnej strona w ogóle nie mogła działać i nie miała możliwości podjęcia przed sądem obrony swoich praw. Niedoręczenie stronie odpisu pisma procesowego przeciwnika z reguły nie może wywołać takiego skutku (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23.10.2002 r., sygn. akt II CK 463/01, niepubl.).
Jeśli chce Pan poznać wcześniej treść pozwu oraz dowiedzieć się, czy faktycznie sprawa została wniesiona, powinien Pan udać się do sądu okręgowego właściwego dla Państwa ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania i ustalić, czy pozew wpłynął do sądu oraz jaka sygnatura została nadana sprawie.
Pańska żona nie może jednak od Pana zadąć odszkodowania czy też zadośćuczynienia.
Obowiązek alimentacyjny
Jeśli zaś chodzi o obowiązek alimentacyjny, to uzależniony jest od tego, czyja winna zostanie orzeczona w rozwodzie.
Małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i który znajduje się w niedostatku, może żądać od drugiego małżonka rozwiedzionego dostarczania środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego.
Jeżeli jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, sąd na żądanie małżonka niewinnego może orzec, że małżonek wyłącznie winny obowiązany jest przyczyniać się w odpowiednim zakresie do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego, chociażby ten nie znajdował się w niedostatku.
Obowiązek dostarczania środków utrzymania małżonkowi rozwiedzionemu wygasa w razie zawarcia przez tego małżonka nowego małżeństwa. Gdy jednak zobowiązanym jest małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za winnego rozkładu pożycia, obowiązek ten wygasa także z upływem pięciu lat od orzeczenia rozwodu, chyba że ze względu na wyjątkowe okoliczności sąd, na żądanie uprawnionego, przedłuży wymieniony termin pięcioletni.