Sprzedaż nieruchomości na raty
Jak najbardziej może Pan dowolnie rozporządzać nieruchomością, która jest Pana własnością – może Pan także ją sprzedać i rozłożyć płatność na raty. Nie polecam jednak rozkładania płatności na tak odległy czas, zazwyczaj raty rozkłada się na kilka lat. Jak wskazuje ustawodawca – najczęściej na maksymalnie 10 lat (tak jak np. przy zniesieniu współwłasności).
Zgodnie bowiem z art. 212 Kodeksu cywilnego (w skrócie K.c.):
„§ 1. Jeżeli zniesienie współwłasności następuje na mocy orzeczenia sądu, wartość poszczególnych udziałów może być wyrównana przez dopłaty pieniężne. Przy podziale gruntu sąd może obciążyć poszczególne części potrzebnymi służebnościami gruntowymi.
§ 2. Rzecz, która nie daje się podzielić, może być przyznana stosownie do okoliczności jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych albo sprzedana stosownie do przepisów kodeksu postępowania cywilnego.
§ 3. Jeżeli ustalone zostały dopłaty lub spłaty, sąd oznaczy termin i sposób ich uiszczenia, wysokość i termin uiszczenia odsetek, a w razie potrzeby także sposób ich zabezpieczenia. W razie rozłożenia dopłat i spłat na raty terminy ich uiszczenia nie mogą łącznie przekraczać lat dziesięciu. W wypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie sąd na wniosek dłużnika może odroczyć termin zapłaty rat już wymagalnych”.
Wobec tego, jak najbardziej notarialnie może Pan sprzedać nieruchomość i wskazać tam rozłożenie płatności na raty – jednak polecam, aby spłata zmieściła się maksymalnie w kilku latach. Jeżeli chodzi o przeniesienie własności, to zależy to już od Państwa – czy nastąpi od razu w chwili zakupu, czy po dokonaniu płatności wszystkich rat.
Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›
Niespłacenie rat w wyznaczonym terminie
Jeżeli dłużnik nie zakończy spłaty rat we wskazanym terminie, a nastąpi Pana śmierć, spadkobiercy wejdą w Pana uprawnienie do pobrania zaległości. Zgodnie z treścią art. 922 K.c.:
„§ 1. Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.
§ 2. Nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami”.
Spadek jest definiowany jako ogół praw i obowiązków majątkowych przechodzących ze zmarłej osoby fizycznej na jego spadkobiercę lub spadkobierców (art. 922 § 1 K.c.). Do spadku należą prawa i obowiązki mające cztery cechy: dwie „pozytywne” (cywilnoprawny i majątkowy charakter) oraz dwie „negatywne” (brak ścisłego związku z osobą zmarłego oraz niewskazanie przez ustawodawcę, że prawo takie lub obowiązek przechodzi na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami) – por. Piątowski, Kordasiewicz, Prawo spadkowe, 2011, Nb 44.
Potrzebujesz pomocy prawnika? Kliknij tutaj i opisz swój problem ›
Przykłady
Sprzedaż mieszkania na raty
Pan Jan postanowił sprzedać swoje mieszkanie, ale ze względu na sytuację finansową kupującego zgodził się na rozłożenie płatności na 5 lat. W umowie notarialnej określono wysokość rat oraz terminy ich spłat. Pan Jan podjął decyzję, że przeniesienie własności nastąpi dopiero po uregulowaniu wszystkich rat. Po trzech latach kupujący napotkał trudności finansowe i przestał płacić raty. Zgodnie z umową pan Jan mógł zażądać zwrotu mieszkania, jednak postanowił rozwiązać sprawę polubownie, aby uniknąć postępowania sądowego.
Niespłacone raty po śmierci dłużnika
Pani Maria sprzedała swoją działkę na raty z terminem spłat rozłożonym na 10 lat. Po trzech latach pani Maria zmarła, a kupujący, pan Kowalski, nie był w stanie kontynuować spłat. Zgodnie z przepisami prawa majątkowe pani Marii, w tym prawo do pobierania rat, przeszły na jej spadkobierców. Spadkobiercy pani Marii dowiedziawszy się o długach związanych z działką, postanowili skontaktować się z panem Kowalskim i ustalić nowy harmonogram spłat. Zgodnie z prawem byli zobowiązani do kontynuowania egzekucji umowy oraz do przyjęcia odpowiedzialności za zobowiązania finansowe związane z tą transakcją.
Sprzedaż działki na raty
Pan Tomasz postanowił sprzedać swoją działkę rolną młodej parze na raty. W umowie określono, że płatności będą odbywać się co miesiąc. Po roku młoda para napotkała trudności finansowe i nie mogła opłacić jednej z rat. Pan Tomasz postanowił dać im dodatkowy czas na uregulowanie płatności. Dzięki temu młoda para mogła ustabilizować swoją sytuację finansową i kontynuować spłatę.
Podsumowanie
Artykuł przedstawia zasady dotyczące sprzedaży nieruchomości na raty. W przypadku, gdy kupujący nie wywiązuje się ze spłat, prawa do pobierania zaległości przechodzą na spadkobierców sprzedającego po jego śmierci. To ważne, aby w umowie notarialnej zawrzeć szczegóły dotyczące harmonogramu spłat oraz terminy ich uiszczenia. Takie podejście pozwala uniknąć problemów prawnych i umożliwia sprawne zakończenie transakcji.
Oferta porad prawnych
Planujesz sprzedać nieruchomość na raty, ale nie wiesz, jak zabezpieczyć swoje interesy? Skorzystaj z naszych porad prawnych online! Nasi prawnicy pomogą Ci zrozumieć wszystkie zasady związane z taką transakcją – nie tylko udzielą Ci cennych wskazówek, ale także przygotują niezbędne pisma i dokumenty. Skontaktuj się z nami już dziś, aby uzyskać fachową pomoc!
Źródła:
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
Przekazanie gospodarstwa rolnego w zamian za emeryturę
