Organizacja turnieju sportowego – wpisowe, darowizny i podatek od nagród

Czy osoby prywatne mogą organizować turniej sportowy z nagrodami?

Tak. Sam fakt, że turniej organizuje grupa znajomych, a nie stowarzyszenie, klub sportowy albo firma, nie wyklucza legalnej organizacji zawodów. Z punktu widzenia prawa cywilnego przyrzeczenie nagrody za określony wynik albo najlepszą czynność można oprzeć na konstrukcji przyrzeczenia publicznego z art. 919–921 Kodeksu cywilnego. Oznacza to, że organizator, który publicznie zapowiada nagrodę za zwycięstwo albo zajęcie określonego miejsca, powinien tej obietnicy dotrzymać.

W praktyce najważniejsze jest przygotowanie krótkiego regulaminu. Powinien on określać co najmniej: nazwę i termin turnieju, organizatora, warunki udziału, wysokość wpisowego, sposób przeznaczenia wpisowego, zasady rywalizacji, sposób ustalenia zwycięzców, rodzaj nagród, procedurę reklamacji oraz zasady bezpieczeństwa. Regulamin jest istotny nie tylko organizacyjnie, lecz także podatkowo, bo pomaga wykazać, że nagrody są przyznawane za wynik sportowy, a nie za sam udział. Jeżeli w zawodach uczestniczą osoby małoletnie, regulamin nie zastępuje obowiązków związanych z ich bezpieczeństwem; odrębnym zagadnieniem jest odpowiedzialność za wypadek nieletniego na zawodach sportowych.

Należy też pilnować, aby turniej nie przybrał formy gry losowej. Jeżeli nagroda zależy od wyniku sportowego, umiejętności i rywalizacji, mamy inną sytuację niż przy losowaniu nagród. Losowania, loterie promocyjne i inne gry oparte na przypadku mogą podlegać przepisom o grach hazardowych i wymagają odrębnej analizy.

Wpisowe na turniej sportowy — czy można je traktować jako darowiznę?

Wpisowe nie powinno być traktowane jako darowizna, jeżeli uczestnik w zamian za wpłatę uzyskuje możliwość udziału w zawodach, korzysta z wynajętego boiska, otrzymuje napoje, posiłek, obsługę organizacyjną albo inne świadczenia związane z turniejem. Darowizna zakłada nieodpłatność, a przy wpisowym występuje świadczenie wzajemne.

Jeżeli turniej jest okazjonalny, organizowany prywatnie, wpisowe jest ustalone tylko w wysokości potrzebnej do pokrycia kosztów, a całość środków jest przeznaczana na boisko, wodę, jedzenie, puchary i inne wydatki organizacyjne, zasadniczo nie powstaje dochód do opodatkowania. Warto jednak prowadzić prostą ewidencję: lista wpłat, faktura albo rachunek za boisko, paragony za zakupy, zestawienie kosztów i niewykorzystanych środków.

Ryzyko podatkowe rośnie, gdy turnieje są organizowane regularnie, publicznie reklamowane, wpisowe przewyższa koszty, organizator uzyskuje zysk albo pojawiają się świadczenia reklamowe na rzecz firm. W takim modelu urząd skarbowy może analizować, czy nie powstała działalność zarobkowa, działalność nierejestrowana albo działalność gospodarcza. Ocena zależy od skali, częstotliwości i sposobu organizacji.

Nagrody od firm — darowizna czy sponsoring?

Przekazanie nagród przez firmę trzeba ocenić według rzeczywistego celu i wzajemnych ustaleń. Jeżeli firma przekazuje rzeczy bez oczekiwania świadczenia zwrotnego, bez obowiązku reklamy, oznaczania sponsora, publikowania logo albo promowania produktów, można mówić o darowiźnie. Jeżeli natomiast organizator zobowiązuje się do promocji firmy, oznaczania jej w mediach społecznościowych, eksponowania banerów, logotypu, produktów albo informacji handlowych, mamy do czynienia raczej ze sponsoringiem lub świadczeniem reklamowym.

Różnica jest istotna podatkowo. Przy darowiźnie na rzecz osoby fizycznej stosuje się ustawę o podatku od spadków i darowizn. Jeżeli darczyńcą jest firma, a obdarowanym osoba fizyczna niespokrewniona z darczyńcą, stosuje się limit dla III grupy podatkowej. Aktualnie opodatkowaniu podlega nabycie od jednego zbywcy rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej 5733 zł. Limit obejmuje łączną wartość darowizn od tego samego darczyńcy w roku ostatniego nabycia i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok.

Jeżeli wartość darowizn od jednej firmy przekroczy limit, obowiązek podatkowy ciąży na obdarowanym. W typowej darowiźnie rzeczy bez aktu notarialnego obowiązek podatkowy powstaje z chwilą spełnienia świadczenia, czyli faktycznego przekazania rzeczy. Zeznanie SD-3 składa się zasadniczo w terminie miesiąca od powstania obowiązku podatkowego, chyba że podatek pobiera płatnik.

Warto zadbać o dokumentację: kto przekazał rzeczy, komu je przekazał, jaka była ich wartość rynkowa, czy przekazanie było darowizną, czy sponsoringiem, oraz co później stało się z rzeczami. Jeżeli nagrody trafiają najpierw do jednej osoby fizycznej jako organizatora, a dopiero potem do zwycięzców, to dla podatku od darowizn liczy się nabycie przez tę osobę od firmy.

Nagrody przekazywane w zawodach sportowych a PIT

Nagrody w turnieju sportowym należy oceniać na gruncie ustawy o PIT. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 68 ustawy o PIT zwolniona z podatku jest wartość wygranych m.in. w konkursach z dziedziny sportu, jeżeli jednorazowa wartość wygranej lub nagrody nie przekracza 2000 zł. Warto odróżnić nagrody przekazywane w zawodach sportowych od innych sytuacji podatkowych, takich jak wygrane i nagrody w grach lub kasynach.

Limit 2000 zł dotyczy jednorazowej wartości nagrody. Jeżeli zwycięzca otrzymuje zestaw rzeczy za zajęcie pierwszego miejsca, na przykład koszulkę, piłkę, blender i puchar, to dla limitu należy zsumować wartość całego zestawu. Nie można rozbijać jednej nagrody na pojedyncze przedmioty tylko po to, aby każdy z nich mieścił się osobno w limicie.

Kiedy wygrana w konkursie korzysta ze zwolnienia?

Zwolnienie z PIT nie obejmuje każdej rzeczy przekazanej uczestnikowi. Aby mówić o konkursie sportowym, powinien występować element realnej rywalizacji, ustalone kryteria oceny i wyłonienie zwycięzcy lub zwycięzców. Organy podatkowe i sądy administracyjne podkreślają, że konkurs powinien mieć regulamin, określać uczestników, nagrody oraz sposób ustalenia wyników. Więcej o praktycznych wątpliwościach przy podobnych świadczeniach można przeczytać w materiale o tym, jak rozliczać nagrody w konkursach.

Jeżeli nagroda jest przyznawana za zajęcie miejsca, osiągnięcie najlepszego wyniku, zwycięstwo w meczu finałowym albo inną mierzalną rywalizację sportową, można co do zasady rozważać zwolnienie do 2000 zł. Jeżeli natomiast każdy uczestnik dostaje upominek wyłącznie za udział, bez związku z wynikiem, taki upominek nie jest wygraną w konkursie sportowym w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 68 ustawy o PIT.

W wyroku NSA z 9 kwietnia 2014 r., sygn. II FSK 911/12, wskazano, że konkurs wymaga ogłoszenia wraz z regulaminem, działań uczestników zawierających element rywalizacji oraz ogłoszenia wyników. W wyroku NSA z 15 grudnia 2015 r., sygn. II FSK 2615/13, zaakcentowano, że samo ubieganie się o nagrodę bez współzawodnictwa nie mieści się w pojęciu konkursu.

Co zrobić, gdy nagroda przekracza 2000 zł?

Jeżeli jednorazowa wartość nagrody w konkursie sportowym przekracza 2000 zł, zwolnienie z art. 21 ust. 1 pkt 68 ustawy o PIT nie ma zastosowania. W takiej sytuacji nie opodatkowuje się wyłącznie nadwyżki ponad 2000 zł. Co do zasady 10% zryczałtowany PIT obejmuje całą wartość nagrody.

Przy nagrodzie pieniężnej rozliczenie podatku jest prostsze, bo podatek można potrącić z wypłacanej kwoty. Przy nagrodzie rzeczowej organizator powinien zadbać o mechanizm pobrania podatku przed wydaniem nagrody albo przyznać dodatkową kwotę pieniężną przeznaczoną na podatek. Obowiązki płatnika wynikające z ustawy o PIT dotyczą przede wszystkim podmiotów wskazanych w art. 41 ustawy o PIT, m.in. osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, osób prawnych i jednostek organizacyjnych. Jeżeli turniej organizują wyłącznie osoby prywatne poza działalnością, sposób rozliczenia nagrody ponad limit warto zweryfikować indywidualnie, bo sytuacja może zależeć od modelu organizacji i tego, kto faktycznie wydaje nagrodę.

Najbezpieczniej tak ułożyć zasady turnieju, aby nagrody dla zwycięzców miały znaną wartość rynkową, były opisane w regulaminie, a ich wartość nie przekraczała 2000 zł, jeżeli organizator chce korzystać ze zwolnienia podatkowego.

Odpowiedzi na najważniejsze pytania organizatorów

1. Czy można zgodnie z prawem organizować turniej sportowy dla znajomych?
Tak, co do zasady można. Warto jednak przygotować regulamin, zawrzeć lub posiadać zgodę na korzystanie z boiska, zadbać o bezpieczeństwo uczestników i unikać elementów losowych przy przyznawaniu nagród.

2. Czy wpisowe można uznać za darowiznę?
Nie, jeśli uczestnik otrzymuje w zamian udział w turnieju i świadczenia organizacyjne. Wpisowe jest raczej partycypacją w kosztach. Przy braku zysku i okazjonalnym charakterze turnieju zwykle nie powstaje dochód do opodatkowania, ale warto dokumentować wpływy i wydatki.

3. Czy darowizny rzeczowe od firm trzeba zgłaszać do urzędu skarbowego?
Jeżeli rzeczy są rzeczywistą darowizną dla osoby fizycznej, a łączna wartość darowizn od tej samej firmy nie przekracza 5733 zł w wymaganym okresie, podatek od spadków i darowizn nie wystąpi. Po przekroczeniu limitu trzeba złożyć SD-3 i liczyć się z podatkiem według zasad dla III grupy podatkowej.

4. Czy limit 2000 zł dotyczy pojedynczego przedmiotu czy całego zestawu nagród?
Dotyczy całej jednorazowej nagrody. Jeżeli nagrodą jest zestaw rzeczy za zajęcie miejsca w turnieju, liczy się wartość całego zestawu, a nie wartość każdej rzeczy osobno.

5. Czy przy nagrodzie powyżej 2000 zł podatek płaci się tylko od nadwyżki?
Nie. Jeżeli wartość nagrody przekracza 2000 zł, zwolnienie nie ma zastosowania do tej nagrody. Zasadniczo 10% PIT liczy się od całej wartości nagrody.

6. Czy samo podziękowanie firmie za przekazanie nagrody oznacza sponsoring?
Nie zawsze. Neutralne podziękowanie może być tylko informacją. Jeżeli jednak wcześniej ustalono obowiązek promocji, eksponowania logo, oznaczania firmy lub publikowania materiałów reklamowych, urząd może uznać, że nie była to darowizna, lecz świadczenie wzajemne.

FAQ

Czy turniej sportowy musi mieć regulamin?

Przepisy nie przewidują jednego urzędowego wzoru regulaminu dla prywatnego turnieju, ale regulamin jest bardzo zalecany. Pomaga ustalić zasady odpowiedzialności, sposób wyłonienia zwycięzców i podatkową kwalifikację nagród jako nagród konkursowych.

Czy każda nagroda sportowa do 2000 zł jest zwolniona z PIT?

Nie. Zwolnienie dotyczy nagród w konkursach z dziedziny sportu, a więc takich, które wynikają z rywalizacji i są przyznane zwycięzcom albo osobom zajmującym określone miejsca. Upominek za sam udział może nie spełniać tych warunków.

Czy limit 5733 zł przy darowiznach od firm jest limitem na jedną imprezę?

Nie. Limit odnosi się do darowizn od tego samego darczyńcy na rzecz tego samego obdarowanego i obejmuje rok ostatniego nabycia oraz 5 lat poprzedzających ten rok. Nie jest to limit jednorazowy dla jednego turnieju.

Czy firma może przekazać nagrody bez umowy?

Może, ale brak dokumentu zwiększa ryzyko sporu o to, czy była to darowizna, sponsoring, barter czy inna forma współpracy. Nawet prosty protokół przekazania z opisem rzeczy, ich wartością i wskazaniem, że firma nie oczekuje świadczenia wzajemnego, znacząco porządkuje sytuację.

Czy wpisowe trzeba zwrócić, jeżeli uczestnik nie przyjdzie?

To powinien określać regulamin. Można przewidzieć, że wpisowe nie podlega zwrotowi po określonym terminie, jeżeli organizator poniósł już koszty. Zasada powinna być jasna dla uczestnika przed zapłatą.

Czy organizator może sam zapłacić podatek od nagrody rzeczowej?

Przy nagrodach rzeczowych najczęściej stosuje się pobranie od zwycięzcy kwoty podatku przed wydaniem rzeczy albo przyznanie dodatkowej nagrody pieniężnej przeznaczonej na podatek. Dokładny mechanizm zależy od tego, kto jest organizatorem i czy pełni obowiązki płatnika.

Źródła

• Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. — Kodeks cywilny, w szczególności art. 919–921 dotyczące przyrzeczenia publicznego.
• Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, w szczególności art. 21 ust. 1 pkt 68, art. 30 ust. 1 pkt 2 oraz art. 41.
• Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn, w szczególności art. 1, art. 5, art. 6, art. 9 i art. 17a.
• Wyrok NSA z 9 kwietnia 2014 r., sygn. II FSK 911/12.
• Wyrok NSA z 15 grudnia 2015 r., sygn. II FSK 2615/13.