Przywrócenie wspólności małżeńskiej
Przede wszystkim wskażmy, że nie może Pan anulować dokonanej rozdzielności, ale jedynie przywrócić wspólność małżeńską. Jeżeli intercyza została zawarta za zgodną wolą stron, to jest czynnością prawnie skuteczną i jako pozbawiona wad prawnych nie może zostać anulowana. Taka rozdzielność od chwili jej ustanowienia do chwili jej zakończenia wywołuje wszelkie przewidziane prawem skutki prawne. W rezultacie możliwe jest przywrócenie ustroju wspólności małżeńskiej. Takie przywrócenie wspólności w żaden sposób nie przekreśla ważności uprzednio zawartej umowy o rozdzielność majątkową. Intercyza w świetle prawa była ważna i prawnie skuteczna w czasie jej obowiązywania.
Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›
Wspólne rozliczenie podatku
Przechodząc na grunt prawa podatkowego, wskażmy, że zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy PIT „małżonkowie podlegający obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, pozostający w związku małżeńskim i we wspólności majątkowej:
1) przez cały rok podatkowy albo
2) od dnia zawarcia związku małżeńskiego do ostatniego dnia roku podatkowego – w przypadku gdy związek małżeński został zawarty w trakcie roku podatkowego
– mogą być, z zastrzeżeniem ust. 8, na wspólny wniosek wyrażony w zeznaniu podatkowym, opodatkowani łącznie od sumy swoich dochodów określonych zgodnie z art. 9 ust. 1 i 1a, po uprzednim odliczeniu, odrębnie przez każdego z małżonków, kwot pomniejszających dochód; w tym przypadku podatek określa się na imię obojga małżonków w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy łącznych dochodów małżonków”.
Zgodnie z art. 11 Ordynacji podatkowej rok podatkowy to rok kalendarzowy.
Jak zatem widać, warunkiem wspólnego rozliczenia małżonków jest pozostawanie przez cały rok podatkowy (tj. przez 365 dni) w ustroju wspólności majątkowej. Zawarcie umowy o rozdzielności majątkowej, która trwałaby nawet 1 dzień, wyklucza możliwość wspólnego rozliczenia. Z uwagi zatem na fakt, iż nie jest możliwe uchylenie intercyzy z datą wsteczną – zawarcie umowy o rozdzielność majątkową wyklucza możliwość wspólnego rozliczenia małżonków w tym przypadku.
Potrzebujesz pomocy prawnika? Kliknij tutaj i opisz swój problem ›
Przykłady
W październiku Anna i Michał zdecydowali się na intercyzę, by zwiększyć zdolność kredytową Michała. Gdy nadszedł czas składania zeznań podatkowych, okazało się, że nie mogą rozliczyć się wspólnie, mimo że przywrócili wspólność majątkową w grudniu – przez jeden miesiąc obowiązywała rozdzielność, co wykluczyło wspólne rozliczenie za cały rok.
Karolina prowadzi własną działalność, a jej mąż nie osiąga żadnych dochodów. Zdecydowali się na rozdzielność majątkową ze względów biznesowych w marcu, ale już po kilku tygodniach zmienili zdanie. Niestety, mimo że szybko przywrócili wspólność, utracili możliwość wspólnego rozliczenia za ten rok – fiskus nie uznaje nawet jednodniowej przerwy.
Tomasz i Ewa podpisali intercyzę w styczniu, bo Ewa miała zaciągnąć duży kredyt jako osoba prywatna. W grudniu, po spłacie kredytu, uznali, że wracają do wspólności majątkowej. W kolejnym roku nie było problemu ze wspólnym rozliczeniem, ale za rok, w którym przez kilka miesięcy obowiązywała rozdzielność, musieli złożyć odrębne zeznania.
Podsumowanie
Wspólne rozliczenie podatkowe małżonków jest możliwe tylko wtedy, gdy przez cały rok podatkowy pozostawali w ustroju wspólności majątkowej. Nawet krótkotrwała rozdzielność majątkowa – choćby jednodniowa – wyklucza taką możliwość. Przywrócenie wspólności nie działa wstecz i nie niweluje skutków wcześniej zawartej intercyzy. Dlatego decyzje majątkowe podejmowane w ciągu roku warto wcześniej skonsultować pod kątem ich skutków podatkowych.
Oferta porad prawnych
Potrzebujesz indywidualnej porady w sprawach majątkowych lub podatkowych? Skorzystaj z naszych porad prawnych online – szybko, wygodnie i bez wychodzenia z domu. Nasi prawnicy pomogą Ci podjąć najlepszą decyzję, uwzględniając Twoją sytuację i aktualne przepisy.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350