Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych dzieli przychody na źródła – określony przychód winien kwalifikować się tylko do jednego źródła; kwalifikacja do źródła determinuje sposób opodatkowania, i tak „źródłami przychodów są:
- stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta;
- działalność wykonywana osobiście;
- pozarolnicza działalność gospodarcza;
- działy specjalne produkcji rolnej;
- (uchylony);
- najem, podnajem, dzierżawa, poddzierżawa oraz inne umowy o podobnym charakterze, w tym również dzierżawa, poddzierżawa działów specjalnych produkcji rolnej oraz gospodarstwa rolnego lub jego składników na cele nierolnicze albo na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej, z wyjątkiem składników majątku związanych z działalnością gospodarczą;
- kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a-c;
- odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:
- nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
- spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
- prawa wieczystego użytkowania gruntów,
- innych rzeczy,
– jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c – przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy – przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany;
- inne źródła”.
Zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych za przychody z tzw. innych źródeł uważa się w szczególności: stypendia, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12, 13, 14 i 17.
Art. 13 pkt 2 ustawy „wyjmuje” jednak niektóre stypendia i nagrody z „innych źródeł” i stanowi, że „za przychody z działalności wykonywanej osobiście uważa się m.in. przychody z osobiście wykonywanej działalności artystycznej, literackiej, naukowej, trenerskiej, oświatowej i publicystycznej, w tym z tytułu udziału w konkursach z dziedziny nauki, kultury i sztuki oraz dziennikarstwa, jak również przychody z uprawiania sportu, stypendia sportowe przyznawane na podstawie odrębnych przepisów oraz przychody sędziów z tytułu prowadzenia zawodów sportowych”.
Nagrody i stypendia związane ze sportem stanowią więc przychody z działalności wykonywanej osobiście.
Analogicznie kwalifikują nagrody i stypendia organy podatkowe, m.in. w piśmie z dnia 20.08.2004 r., Izba Skarbowa w Gdańsku, (sygn. akt BI/005/0452/04) czytamy, że „zarówno nagrody, jak i stypendia sportowe otrzymywane przez zawodników za osiągnięcia sportowe, stanowią dla nich przychody z działalności wykonywanej osobiście”.
Nie oznacza to jednak, że zawsze należny będzie od nich podatek, bowiem ustawodawca przewiduje tu kilka zwolnień, w tym m.in. wolne od podatku są:
- „stypendia dla uczniów i studentów, których wysokość i zasady udzielania zostały określone w uchwale organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego, oraz stypendia dla uczniów i studentów przyznane przez organizacje, o których mowa w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o działalności pożytku publicznego [w tym kluby sportowe niedziałające w celu osiągnięcia zysku], na podstawie regulaminów zatwierdzonych przez organy statutowe udostępnianych do publicznej wiadomości za pomocą Internetu, środków masowego przekazu lub wykładanych (wywieszanych) dla zainteresowanych w pomieszczeniach ogólnie dostępnych – do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 3.800 zł” (art. 21 ust. 1 pkt 40b),
- „wartość wygranych w konkursach i grach organizowanych i emitowanych (ogłaszanych) przez środki masowego przekazu (prasa, radio i telewizja) oraz konkursach z dziedziny nauki, kultury, sztuki, dziennikarstwa i sportu, a także nagród związanych ze sprzedażą premiową – jeżeli jednorazowa wartość tych wygranych lub nagród nie przekracza kwoty 760 zł; zwolnienie od podatku nagród związanych ze sprzedażą premiową nie dotyczy nagród otrzymanych przez podatnika w związku z prowadzoną przez niego pozarolniczą działalnością gospodarczą, stanowiących przychód z tej działalności” (art. 21 ust. 1 pkt 68).
Jak wskazuje pismo z dnia 07.04.2009 r., Izba Skarbowa w Katowicach, (sygn. akt IBPBII/1/415-237/09/TK) „nagrody wypłacane zawodnikom i trenerom drużyny piłkarskiej należy zakwalifikować jako nagrody w konkursie sportowym i są objęte zwolnieniem z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, o ile wartość tych nagród nie przekroczy kwoty 760,00 zł; w przypadku nagród o wyższej wartości, płatnik zobowiązany jest do poboru podatku od całości wartości nagrody”.
Konkludując: gdy nagroda lub stypendium nie mogą korzystać z wyżej wymienionego zwolnienia, tj. np. gdy nagroda ma wartość wyższą niż 760 zł lub stypendium otrzymuje osoba niebędąca uczniem lub studentem – przychód podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a klub będzie pełnił funkcję płatnika.
Zgodnie z art. 35 ust. 10 „płatnicy stypendiów, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 40b, są obowiązani w terminie do końca lutego roku następującego po roku podatkowym sporządzić informację o wysokości wypłaconego stypendium, według ustalonego wzoru, i przekazać ją podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika, z zastrzeżeniem art. 37”.
Płatnicy tacy jak klub czy uczelnia, wypłacający podatnikom wyłącznie stypendia zwolnione od podatku (tj. te, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 40b), sporządzają jedynie informację, o której mowa w art. 35 ust. 10 – pozostali muszą zgodnie z art. 39 przekazać podatnikowi i urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika, imienne informacje.
W piśmie z dnia 23.11.2010 r. Izba Skarbowa w Warszawie (sygn. akt IPPB4/415-669/10-4/JS) wskazuje w odniesieniu do procedury obowiązującej płatnika, że w odniesieniu do stypendiów sportowych wypłacanych dla osób, które nie posiadają statusu ucznia lub studenta, tj. takich, które podlegają opodatkowaniu:
„W myśl art. 41 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują świadczeń z tytułu działalności, o której mowa w art. 13 pkt 2 i 4-9 oraz art. 18, osobom określonym w art. 3 ust. 1, są obowiązane jako płatnicy pobierać, z zastrzeżeniem ust. 4, zaliczki na podatek dochodowy, stosując do dokonywanego świadczenia, pomniejszonego o miesięczne koszty uzyskania przychodów w wysokości określonej w art. 22 ust. 9 oraz o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b), najniższą stawkę podatkową określoną w skali, o której mowa w art. 27 ust. 1.
Zgodnie z art. 22 ust. 9 pkt 4 ww. ustawy koszty uzyskania przychodów z tytułów określonych m.in. w art. 13 pkt 2 określa się w wysokości 20% uzyskanego przychodu, z tym że koszty te oblicza się od przychodu pomniejszonego o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b), których podstawę wymiaru stanowi ten przychód.
Stosownie do art. 42 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy w terminie do końca lutego roku następującego po roku podatkowym płatnicy, o których mowa w ust. 1, są obowiązani przesłać podatnikom, o których mowa w art. 3 ust. 1, oraz urzędom skarbowym, którymi kierują naczelnicy urzędów skarbowych właściwi według miejsca zamieszkania podatnika – imienne informacje o wysokości dochodu, o którym mowa w art. 41 ust. 1, sporządzone według ustalonego wzoru (PIT-11)”.
Nota obciążeniowa
