Wykorzystanie urlopu szkoleniowego przez pracownika–studenta• Stan prawny na: 2026-07-13 |
|||||||||||||||
|
Pracownik–student ma ustawowe prawo do 21 dni urlopu szkoleniowego tylko na ostatnim roku studiów, na przygotowanie pracy dyplomowej oraz przygotowanie się i przystąpienie do egzaminu dyplomowego. Przepisy nie dają automatycznego płatnego urlopu na każdą sesję. Wyjaśniamy, kiedy urlop szkoleniowy przysługuje, czy można go podzielić na części, co oznacza zgoda pracodawcy oraz kiedy trzeba zwrócić koszty nauki. |
|||||||||||||||
|
|
|||||||||||||||
|
Masz podobny problem prawny? Opisz sprawę i otrzymaj wycenę porady od prawnika. Samo zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje. Opisz sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 1 godziny • Pracujemy 7 dni w tygodniu |
|||||||||||||||
|
Najważniejsze:
Podnoszenie kwalifikacji zawodowych przez pracownika–studentaAktualne zasady dotyczące urlopu szkoleniowego wynikają z art. 1031–1036 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy. Kluczowe jest art. 1031 § 1 Kodeksu pracy, zgodnie z którym podnoszeniem kwalifikacji zawodowych jest zdobywanie lub uzupełnianie wiedzy i umiejętności przez pracownika z inicjatywy pracodawcy albo za jego zgodą. Oznacza to, że samo studiowanie nie wystarcza do nabycia prawa do płatnego urlopu szkoleniowego. Potrzebna jest inicjatywa pracodawcy albo jego zgoda. Zgoda może wynikać wprost z pisemnej umowy szkoleniowej, pisma, wiadomości e-mail, skierowania na studia albo z innego jednoznacznego zachowania pracodawcy. W razie sporu znaczenie ma konkretny stan faktyczny i dowody. Jeżeli pracownik podnosi kwalifikacje w rozumieniu art. 1031 § 1 Kodeksu pracy, przysługują mu dwa podstawowe uprawnienia wymienione w art. 1031 § 2 Kodeksu pracy:
Za czas urlopu szkoleniowego i zwolnienia od pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia. Wynika to wprost z art. 1031 § 3 Kodeksu pracy. Masz problem prawny podobny do opisanego w artykule? Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 1 godziny • Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje Warunki udzielenia urlopu szkoleniowegoUrlopu szkoleniowego udziela się w dni, które są dla pracownika dniami pracy zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy. Tak stanowi art. 1032 § 2 Kodeksu pracy. Jeżeli więc pracownik ma w danym dniu wolne zgodnie z grafikiem, ten dzień nie powinien być rozliczany jako dzień urlopu szkoleniowego. W praktyce najpierw trzeba ustalić, czy nauka odbywa się za zgodą pracodawcy, a następnie czy mieści się w jednym z przypadków wskazanych w art. 1032 § 1 Kodeksu pracy. Przy okazji warto odróżnić dobrowolne podnoszenie kwalifikacji od obowiązkowych szkoleń organizowanych przez pracodawcę.
Czy urlop szkoleniowy przysługuje na każdą sesję egzaminacyjną?Nie. Art. 1032 § 1 Kodeksu pracy nie przewiduje ustawowego urlopu szkoleniowego na zwykłe egzaminy zaliczeniowe i sesje kończące poszczególne semestry lub lata studiów. Pracownik–student nie może więc żądać od pracodawcy płatnego urlopu szkoleniowego na każdą sesję tylko dlatego, że studiuje za zgodą pracodawcy. Pracodawca może jednak przyznać korzystniejsze uprawnienia niż minimum ustawowe. Pozwala na to art. 1033 Kodeksu pracy, zgodnie z którym pracodawca może przyznać pracownikowi podnoszącemu kwalifikacje zawodowe dodatkowe świadczenia, w szczególności pokryć opłaty za kształcenie, przejazd, podręczniki i zakwaterowanie. W praktyce strony mogą także uzgodnić dodatkowe dni wolne na sesję, jeżeli nie narusza to przepisów prawa pracy i regulacji zakładowych. 21-dniowy urlop szkoleniowy na ostatnim roku studiówUrlop w wymiarze 21 dni, o którym mowa w art. 1032 § 1 pkt 4 Kodeksu pracy, przysługuje w ostatnim roku studiów. Jest przeznaczony na przygotowanie pracy dyplomowej oraz przygotowanie się i przystąpienie do egzaminu dyplomowego. Nie jest to dodatkowy urlop wypoczynkowy ani pula dni do dowolnego wykorzystania w trakcie roku akademickiego. Przepis nie zakazuje wykorzystania tego urlopu w częściach. Jeżeli więc pracownik potrzebuje kilku dni na oddanie pracy, kilku dni na konsultacje i kolejnych dni bezpośrednio przed obroną, taki podział jest dopuszczalny, o ile nadal służy celowi wskazanemu w art. 1032 § 1 pkt 4 Kodeksu pracy i zostanie uzgodniony z pracodawcą w ramach organizacji pracy. Podobne praktyczne wątpliwości pojawiają się przy zagadnieniu takim jak urlop na obronę. Jeżeli program danych studiów nie przewiduje pracy dyplomowej ani egzaminu dyplomowego, trzeba ostrożnie ocenić, czy art. 1032 § 1 pkt 4 Kodeksu pracy w ogóle znajdzie zastosowanie. Decydujące znaczenie ma program kształcenia i dokumenty uczelni. Nauka bez zgody pracodawcy a art. 1036 Kodeksu pracyJeżeli pracownik zdobywa lub uzupełnia wiedzę i umiejętności z własnej inicjatywy, bez zgody pracodawcy, nie korzysta z płatnego urlopu szkoleniowego przewidzianego w art. 1031–1032 Kodeksu pracy. W takiej sytuacji zastosowanie może mieć art. 1036 Kodeksu pracy. Na podstawie art. 1036 Kodeksu pracy pracodawca i pracownik mogą uzgodnić zwolnienie z całości lub części dnia pracy bez zachowania prawa do wynagrodzenia albo urlop bezpłatny. Wymiar i zasady takiego zwolnienia lub urlopu zależą od porozumienia stron, a nie od ustawowego limitu 21 dni. Umowa szkoleniowa i zwrot kosztów naukiJeżeli pracodawca chce zobowiązać pracownika do pozostawania w zatrudnieniu po zakończeniu podnoszenia kwalifikacji zawodowych, powinien zawrzeć z nim umowę określającą wzajemne prawa i obowiązki. Wynika to z art. 1034 § 1 Kodeksu pracy. Umowa nie może zawierać postanowień mniej korzystnych dla pracownika niż przepisy art. 1031–1036 Kodeksu pracy, co wynika z art. 1034 § 2 Kodeksu pracy. Zgodnie z art. 1034 § 3 Kodeksu pracy nie ma obowiązku zawierania umowy szkoleniowej, jeżeli pracodawca nie zamierza zobowiązać pracownika do pozostawania w zatrudnieniu po ukończeniu nauki. Samo udzielenie urlopu szkoleniowego nie zawsze oznacza więc istnienie takiego zobowiązania. Zwrot kosztów jest możliwy tylko w przypadkach wskazanych w art. 1035 Kodeksu pracy i dotyczy kosztów dodatkowych świadczeń poniesionych przez pracodawcę, proporcjonalnie do okresu zatrudnienia po ukończeniu podnoszenia kwalifikacji albo w czasie jego trwania. Co do zasady nie chodzi o zwrot wynagrodzenia za ustawowy urlop szkoleniowy lub zwolnienie z pracy, lecz o dodatkowe świadczenia, np. opłaty za studia, podręczniki, przejazdy lub zakwaterowanie. Szerzej ten problem omawia zagadnienie: zwrot kosztów szkolenia. Ważne: jeżeli pracodawca finansuje studia albo uzależnia zgodę na naukę od pozostania w firmie przez określony czas, warto sprawdzić treść umowy przed jej podpisaniem. Szczególne znaczenie mają zapisy o czasie odpracowania, kosztach objętych zwrotem i wyjątkach od obowiązku zwrotu. Jak złożyć wniosek o urlop szkoleniowy?Kodeks pracy nie narzuca jednego urzędowego wzoru wniosku o urlop szkoleniowy. Dla celów dowodowych najlepiej złożyć wniosek pisemnie lub e-mailem, wskazując podstawę prawną, termin, liczbę dni oraz cel urlopu. Przy 21-dniowym urlopie warto dołączyć dokument z uczelni potwierdzający ostatni rok studiów, termin obrony albo etap przygotowania pracy dyplomowej. Przykładowy wniosek może zawierać: dane pracownika, datę, wskazanie art. 1032 § 1 pkt 4 Kodeksu pracy, planowane dni urlopu, informację o pracy dyplomowej i egzaminie dyplomowym oraz prośbę o potwierdzenie akceptacji terminu. Jeżeli urlop ma być wykorzystany w częściach, należy rozpisać konkretne daty. PodsumowaniePracownik–student nie ma ustawowego prawa do płatnego urlopu szkoleniowego na każdą sesję egzaminacyjną. Ustawowe 21 dni przysługuje na ostatnim roku studiów, wyłącznie na przygotowanie pracy dyplomowej oraz przygotowanie się i przystąpienie do egzaminu dyplomowego. Podstawą jest art. 1032 § 1 pkt 4 Kodeksu pracy. Jeżeli nauka odbywa się za zgodą pracodawcy, pracownik korzysta także z płatnych zwolnień na obowiązkowe zajęcia na podstawie art. 1031 § 2 pkt 2 i § 3 Kodeksu pracy. Jeżeli pracodawca finansuje naukę, w grę może wchodzić umowa lojalnościowa, ale jej treść musi mieścić się w granicach art. 1034–1035 Kodeksu pracy. PrzykładyPoniższe przykłady pokazują, jak stosować przepisy o urlopie szkoleniowym w typowych sytuacjach pracownika–studenta. PRZYKŁAD 1 Pracownik studiuje za zgodą pracodawcy na studiach magisterskich. W czerwcu ma zwykłą sesję po pierwszym roku i chce 5 dni płatnego urlopu szkoleniowego. Art. 1032 § 1 Kodeksu pracy nie przewiduje urlopu na taką sesję, więc pracodawca nie musi go udzielić. Może jednak dobrowolnie zgodzić się na urlop wypoczynkowy, dodatkowe płatne dni wolne albo inne rozwiązanie wynikające z umowy szkoleniowej. PRZYKŁAD 2 Pracownica jest na ostatnim roku studiów licencjackich. Pracodawca wcześniej wyraził zgodę na studia. Pracownica chce wykorzystać 10 dni na dokończenie pracy dyplomowej, 3 dni na konsultacje i 8 dni przed obroną. Taki podział 21 dni jest dopuszczalny, jeżeli dni przypadają na jej dni pracy i służą celowi z art. 1032 § 1 pkt 4 Kodeksu pracy. PRZYKŁAD 3 Pracownik rozpoczął studia podyplomowe bez informowania pracodawcy. Dopiero przed egzaminem poprosił o płatny urlop szkoleniowy. Jeżeli pracodawca nie wyraził zgody na podnoszenie kwalifikacji w rozumieniu art. 1031 § 1 Kodeksu pracy, pracownik nie ma roszczenia o płatny urlop szkoleniowy. Strony mogą natomiast uzgodnić urlop bezpłatny lub bezpłatne zwolnienie z pracy na podstawie art. 1036 Kodeksu pracy. FAQCzy 21 dni urlopu szkoleniowego można wykorzystać na sesję?Nie, jeżeli chodzi o zwykłą sesję semestralną lub roczną. Art. 1032 § 1 pkt 4 Kodeksu pracy wiąże 21 dni z ostatnim rokiem studiów, pracą dyplomową i egzaminem dyplomowym. Czy urlop szkoleniowy jest płatny?Tak, jeżeli przysługuje na podstawie art. 1031–1032 Kodeksu pracy. Wynagrodzenie za czas urlopu szkoleniowego i zwolnienia z pracy gwarantuje art. 1031 § 3 Kodeksu pracy. Czy pracodawca musi zgodzić się na studia pracownika?Nie ma ogólnego obowiązku wyrażenia zgody na każde studia wybrane przez pracownika. Jeżeli jednak pracodawca wyrazi zgodę albo sam zainicjuje naukę, uruchamia to uprawnienia z art. 1031–1036 Kodeksu pracy. Czy można podzielić 21 dni urlopu szkoleniowego?Tak, przepisy nie wymagają wykorzystania całych 21 dni jednorazowo. Podział powinien jednak służyć przygotowaniu pracy dyplomowej oraz przygotowaniu się i przystąpieniu do egzaminu dyplomowego, a terminy trzeba uzgodnić z pracodawcą. Czy trzeba zwrócić wynagrodzenie za urlop szkoleniowy po odejściu z pracy?Co do zasady art. 1035 Kodeksu pracy dotyczy zwrotu kosztów dodatkowych świadczeń poniesionych przez pracodawcę, np. opłat za naukę, a nie wynagrodzenia za ustawowy urlop szkoleniowy. Obowiązek zwrotu zależy od przyczyny zakończenia zatrudnienia, treści umowy i momentu odejścia. Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie? Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 1 godziny Źródła
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę, wypełniając formularz poniżej ▼▼▼. Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online 
Opracowanie redakcyjne na podstawie porady prawnej. Ekspert merytoryczny: Kamilla Stefaniuk-Borówka Magister prawa, absolwentka Wydziału Prawa Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskej w Lublinie. Od 2004 r. zatrudniona w jednostce pomocy społecznej na stanowisku prawnika i inspektora ds. poradnictwa specjalistycznego i obsługi osób niepełnosprawnych. Zajmuje się udzielaniem porad w... >> więcej informacji |
|
Potrzebujesz pomocy prawnika?
Opisz sprawę i otrzymaj wycenę porady. Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika ›Wycena zwykle w ciągu 1 godziny
Pracujemy 7 dni w tygodniu
prawnicy z dużym doświadczeniem.
Zapytaj prawnika
Najnowsze pytania w dziale
Uprawnienia ojca małego dziecka, gdy matka jest bezrobotna
9 tygodni urlopu rodzicielskiego dla ojca dziecka
Zmiana warunków pracy po urlopie macierzyńskim
Zmiana pracodawcy a urlop wypoczynkowy nauczyciela
Płatny urlop wychowawczy – ile trzeba pracować?
Czy pracodawca może odmówić urlopu z powodu pracy?
Urlop wychowawczy nauczyciela – długość, wniosek i powrót
Brak odpowiedzi pracodawcy na urlop na żądanie
Wykorzystanie urlopu szkoleniowego przez pracownika–studenta
Urlop wychowawczy a przedszkole dziecka
