Aktualizacja danych w US przy wyjeździe za granicę
Co do zasady podatnicy zmieniający miejsce zamieszkania powinny zgłosić aktualizacje danych, składając w polskim urzędzie skarbowym informację ZAP-3. Zgodnie z Kodeksem karnym skarbowym art. 81 § 1 pkt 1 m.in. każdy, który wbrew obowiązkowi nie dokonuje w terminie zgłoszenia identyfikacyjnego albo aktualizacji objętych nim danych albo też podaje w nim dane niezgodne ze stanem rzeczywistym lub niepełne, podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe. Szczęśliwie na mocy art. 51 § 1 i § 2 karalność wykroczenia skarbowego ustaje co do zasady, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynął rok; a jeżeli w tym rocznym okresie wszczęto postępowanie przeciwko Panu jako sprawcy, karalność popełnionego wykroczenia skarbowego ustaje z upływem 2 lat od zakończenia tego okresu. Wszczęcie takiego postępowania w przypadku osoby fizycznej nie zdarza się jednak często, ale jednak warto zgłosić taki fakt do US.
Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›
Rezydencja podatkowa
Teraz kwestia rezydencji. Zgodnie z art. 3 ust. 1-1a ustawy PIT osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).
Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która:
1)posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub
2)przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.
Wystarczające jest spełnienie jednej z powyższych przesłanek, aby zostać uznanym za polskiego rezydenta podatkowego. O ile przesłanka przebywania na terenie RP dłużej niż 183 dni w roku jest oczywista, o tyle problemy mogą być z interpretacją warunku posiadania w Polsce ośrodka interesów życiowych. Jak czytamy w wyroku WSA w Łodzi z 5.10.2017 (sygn. akt I SA/Łd 493/17):
„Oceniając, w którym z państw znajduje się centrum życiowych i zawodowych interesów osoby fizycznej, należy wziąć pod uwagę przede wszystkim związki osobiste i ekonomiczne osoby fizycznej z danym państwem, wśród których istotne są więzi rodzinne, towarzyskie, zatrudnienie, działalność polityczna, kulturalna i wszelka inna działalność, miejsce wykonywania działalności gospodarczej i miejsce, z którego osoba zarządza swoim mieniem”.
Wobec tego osoba, która przeprowadza się na terytorium Polski, może zostać uznana za polskiego rezydenta podatkowego w dwóch sytuacjach:
- W momencie, gdy przebywa w Polsce dłużej niż 183 dni w roku (nawet jeżeli jej ośrodek interesów życiowych znajduje się w innym kraju).
- W momencie, gdy na stałe przeniesie swój ośrodek interesów życiowych do Polski (wtedy nie ma znaczenia, jak długo mieszka w kraju, już od dnia przeprowadzki staje się Polskim rezydentem podatkowym).
Jak Pan widzi, dopuszczalna jest sytuacja, w której osoba przebywa w Polsce krócej niż 183 dni w roku, a i tak będzie uznana za polskie rezydenta podatkowego, jeżeli w RP będzie znajdował się jej ośrodek interesów życiowych. Jeśli więc w owym roku przebywał Pan na terenie Polski krócej niż 183 dni, to należy wskazać, że nie był Pan wtedy polskim rezydentem podatkowym, a co za tym idzie – w żaden sposób działalność nie powinna być wykazywana przed polskim urzędem skarbowym.
Potrzebujesz pomocy prawnika? Kliknij tutaj i opisz swój problem ›
Podatki płacone w jednym kraju
W związku z tym należy wskazać, że na pewno nie trzeba płacić podatków w obu krajach. Tylko w jednym. Co do zasady dochód podlega opodatkowaniu tam gdzie jest osiągany, w tym przypadku w kraju, w którym będzie Pan przebywał. Jednak z uwagi na fakt osiągania dochodu z wynagrodzenia za pracę warto jednak aby rozliczyć rok 2021 w Polsce częściowo- bowiem dochód z pracy najemnej a tym jest wynagrodzenie za pracę powinien Pan rozliczyć w kraju, w którym go Pan osiągnął. A drugą część rozliczy Pan, w tym kraju, w którym Pan będzie mieszkał już docelowo. Tak samo będzie Pan rozliczał kolejny rok, czyli rok 2022. Nie wiem, o jakich inwestycjach Pan mówi? Chodzi o giełdę?
Kliknij tutaj i zapytaj prawnika online ›
Zgłoszenie wyjazdu do urzędu gminy
Jeśli chodzi o książkę wojskową, to należy wskazać, że nie musi Pan nic zgłaszać, pod warunkiem, że zgłosi Pan ten fakt do urzędu gminy, w której Pan mieszka. Oni zrobią to za Pana. Jest to istotne, bowiem dzięki temu nawet jakieś przesyłki sądowe będą przychodziły do Pana i o to w tym wszystkim chodzi. Banki wedle uznania, natomiast w mojej ocenie warto to zrobić, jeśli będzie z nich Pan korzystał za granicą, aby uniknąć np. zablokowania karty czy dostępu do konta, co jest możliwe ze względów bezpieczeństwa.
Przykłady
Marcin od kilku lat pracował w Polsce jako informatyk na etacie. Gdy dostał ofertę pracy w Londynie, zdecydował się na wyjazd na co najmniej kilka lat. Przed wyjazdem złożył w urzędzie skarbowym formularz ZAP-3, aby zaktualizować dane adresowe. Zgłosił także wyjazd do urzędu gminy, dzięki czemu w razie potrzeby urząd mógł się z nim kontaktować. W banku poinformował o planowanym wyjeździe, aby uniknąć blokad kart w związku z płatnościami zagranicznymi. W nowym miejscu zamieszkania po kilku miesiącach uzyskał brytyjską rezydencję podatkową i przestał rozliczać się w Polsce, ponieważ spełniał warunki zmiany rezydencji – przebywał ponad 183 dni w Wielkiej Brytanii i przeniósł tam swoje centrum interesów życiowych.
Agnieszka prowadziła w Polsce jednoosobową działalność gospodarczą i inwestowała na giełdzie. Kiedy przeprowadziła się do Niemiec, najpierw zlikwidowała działalność w CEIDG oraz zamknęła VAT-R w urzędzie skarbowym. Dla celów podatkowych złożyła ZAP-3 i poinformowała urząd o zmianie miejsca zamieszkania. Ze względu na inwestycje giełdowe musiała jeszcze po wyjeździe rozliczyć się w Polsce z dochodów osiągniętych do momentu wyjazdu – zarówno z działalności, jak i z giełdy. W kolejnym roku już całość dochodów wykazywała w niemieckim urzędzie podatkowym. Dzięki wcześniejszym konsultacjom uniknęła podwójnego opodatkowania i sankcji za brak zgłoszeń.
Paweł otrzymał propozycję pracy w Kanadzie. Ponieważ wiedział, że będzie to pobyt kilkuletni, zadbał o formalności przed wyjazdem. Poza zgłoszeniem wyjazdu w gminie i urzędzie skarbowym skontaktował się z ZUS, aby wyjaśnić kwestię składek – w jego przypadku nie podlegał już polskiemu ubezpieczeniu społecznemu po nawiązaniu stosunku pracy za granicą. Paweł zgłosił także w bankach zmianę adresu korespondencyjnego na kanadyjski, co ułatwiło późniejszy kontakt i obsługę rachunków. W Kanadzie po roku stał się tamtejszym rezydentem podatkowym i od tego czasu rozlicza wszystkie dochody tylko w Kanadzie.
Podsumowanie
Przy wyjeździe za granicę na dłuższy czas warto zadbać o dopełnienie formalności w polskich urzędach. Kluczowe jest zgłoszenie zmiany miejsca zamieszkania w urzędzie skarbowym i gminie, co ułatwia kontakt i zabezpiecza interesy podatnika. W przypadku działalności gospodarczej lub inwestycji konieczne może być dodatkowe rozliczenie dochodów osiągniętych przed wyjazdem. Istotne jest również uregulowanie kwestii ubezpieczenia w ZUS oraz poinformowanie banków o zmianie adresu, aby uniknąć problemów z obsługą rachunków i kart płatniczych. Przemyślane i terminowe działania pozwolą uniknąć problemów podatkowych i administracyjnych w Polsce i za granicą.
Oferta porad prawnych
Jeśli planujesz wyjazd za granicę i chcesz mieć pewność, że wszystkie formalności podatkowe, administracyjne i ubezpieczeniowe zostały prawidłowo załatwione, skorzystaj z naszych porad prawnych online. Doświadczeni prawnicy pomogą Ci przeanalizować Twoją sytuację, wyjaśnią obowiązki wobec polskich urzędów oraz doradzą, jak uniknąć błędów i ewentualnych sankcji. Dzięki konsultacji online szybko i wygodnie uzyskasz fachową pomoc dostosowaną do Twoich potrzeb.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350
2. Wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 5.10.2017 sygn. akt I SA/Łd 493/17
Nota obciążeniowa
