Usługa wykonana w Danii dla polskiej firmy a podatek dochodowy

Czy polski przedsiębiorca zapłaci podatek dochodowy w Danii?

Jeżeli prowadzi Pan jednoosobową działalność gospodarczą w Polsce, ma miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w Polsce i wykonuje usługę w Danii na rzecz polskiej firmy, podstawową zasadą jest opodatkowanie dochodu w Polsce. Wynika to z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym osoby fizyczne mające miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej podlegają w Polsce obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów.

Za osobę mającą miejsce zamieszkania w Polsce uważa się osobę, która spełnia co najmniej jeden z warunków z art. 3 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: posiada w Polsce ośrodek interesów osobistych lub gospodarczych albo przebywa w Polsce dłużej niż 183 dni w roku podatkowym. Jeżeli te warunki wskazują na polską rezydencję podatkową, punktem wyjścia jest rozliczenie dochodu z działalności w Polsce.

Nie oznacza to jednak, że przepisy krajowe można analizować w oderwaniu od umowy międzynarodowej. Art. 4a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nakazuje stosować polskie przepisy z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania. W relacji Polska-Dania kluczowe znaczenie ma Konwencja między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Danii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, sporządzona w Warszawie dnia 6 grudnia 2001 r.

Przy analizie, czy usługa w Danii może być opodatkowana poza Polską, najważniejsza jest umowa PL-DK, a dokładnie jej przepisy o zyskach przedsiębiorstw i zakładzie.

Zyski przedsiębiorstwa według umowy Polska-Dania

Zgodnie z art. 7 ust. 1 Konwencji między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Danii z dnia 6 grudnia 2001 r. zyski przedsiębiorstwa umawiającego się państwa podlegają opodatkowaniu tylko w tym państwie, chyba że przedsiębiorstwo prowadzi działalność w drugim państwie przez położony tam zakład. Jeżeli działalność jest wykonywana przez taki zakład, drugie państwo może opodatkować tylko tę część zysków, którą można przypisać temu zakładowi.

W praktyce oznacza to, że polski przedsiębiorca wykonujący usługę w Danii nie płaci tam podatku dochodowego wyłącznie z tego powodu, że fizycznie pracował na terytorium Danii. Dania może uzyskać prawo do opodatkowania dopiero wtedy, gdy sposób wykonywania działalności spełnia przesłanki powstania zakładu w rozumieniu art. 5 Konwencji między Polską a Danią.

Znaczenie ma więc nie tylko kraj wykonania usługi, ale przede wszystkim to, czy przedsiębiorca posiada w Danii stałą placówkę, zaplecze, miejsce prowadzenia działalności pozostające do jego dyspozycji, długotrwały projekt budowlany lub instalacyjny albo osobę działającą tam w jego imieniu w sposób zależny.

Kiedy w Danii może powstać zakład?

Art. 5 ust. 1 Konwencji między Polską a Danią definiuje zakład jako stałą placówkę, przez którą całkowicie lub częściowo prowadzona jest działalność przedsiębiorstwa. Zgodnie z art. 5 ust. 2 tej Konwencji zakładem może być w szczególności siedziba zarządu, filia, biuro, fabryka, warsztat, kopalnia, źródło ropy lub gazu, kamieniołom albo inne miejsce wydobywania zasobów naturalnych.

Art. 5 ust. 3 Konwencji między Polską a Danią przewiduje szczególne zasady dla projektów budowlanych, prac budowlanych lub instalacyjnych. Tego rodzaju plac budowy, prace budowlane lub instalacyjne stanowią zakład tylko wtedy, gdy trwają dłużej niż 12 miesięcy. W przypadku instalacji lub urządzenia wiertniczego albo statku wykorzystywanego do wydobywania zasobów naturalnych istotny jest natomiast próg 90 dni, jeżeli taka działalność jest prowadzona w Danii.

Zakład może powstać również wtedy, gdy przedsiębiorca formalnie nie zakłada oddziału w Danii. Wystarczy, że w Danii ma do swojej dyspozycji stałe miejsce prowadzenia działalności, np. wydzielone pomieszczenie, warsztat albo zaplecze, z którego regularnie korzysta przy realizacji zleceń. Ocena zależy od konkretnego stanu faktycznego: czasu trwania prac, rodzaju usług, organizacji zaplecza, zakresu samodzielności oraz tego, czy miejsce w Danii jest rzeczywiście do dyspozycji polskiego przedsiębiorcy.

Czego zwykle nie uważa się za zakład?

Art. 5 ust. 4 Konwencji między Polską a Danią wskazuje sytuacje, które co do zasady nie tworzą zakładu, jeżeli mają charakter przygotowawczy lub pomocniczy. Dotyczy to m.in. utrzymywania placówek wyłącznie do składowania, wystawiania lub wydawania towarów, utrzymywania zapasów towarów wyłącznie w tych celach, utrzymywania zapasów wyłącznie do przerobu przez inne przedsiębiorstwo, utrzymywania stałej placówki wyłącznie w celu zakupu towarów albo zbierania informacji, a także prowadzenia innej działalności przygotowawczej lub pomocniczej.

Trzeba jednak uważać na uproszczenia. Jeżeli placówka w Danii nie jest jedynie pomocnicza, lecz służy faktycznemu wykonywaniu głównej usługi zarobkowej, może zostać uznana za zakład. Przykładowo samo przechowywanie narzędzi przez kilka dni może być pomocnicze, ale stały warsztat wykorzystywany do świadczenia usług dla klientów może już wskazywać na zakład.

Czy wystawienie faktury polskiej firmie przesądza o podatku?

Nie. To, że faktura jest wystawiana na polskiego zleceniodawcę, jest ważnym elementem rozliczenia gospodarczego, ale samo w sobie nie przesądza o miejscu opodatkowania dochodu. Dla podatku dochodowego decydują przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 7 i art. 5 Konwencji między Polską a Danią.

Jeżeli polski zleceniobiorca działa jako niezależny przedsiębiorca, nie posiada w Danii zakładu i wykonuje usługę czasowo, dochód powinien być opodatkowany w Polsce zgodnie z wybraną formą opodatkowania działalności gospodarczej. Podobne zagadnienia dotyczące sytuacji, w której przedsiębiorca lub zleceniobiorca wykonuje usługę w innym państwie UE, omawia tekst DG i usługi w UE.

Co jeśli zakład w Danii jednak powstanie?

Jeżeli w Danii powstanie zakład w rozumieniu art. 5 Konwencji między Polską a Danią, Dania może opodatkować zyski przypisane temu zakładowi na podstawie art. 7 ust. 1 tej Konwencji. Nie oznacza to opodatkowania całego dochodu polskiej firmy w Danii, lecz tylko tej części zysków, którą można przypisać działalności duńskiego zakładu.

Art. 7 ust. 2 Konwencji między Polską a Danią nakazuje przypisywać zakładowi takie zyski, jakie mógłby osiągnąć, gdyby wykonywał taką samą lub podobną działalność w takich samych lub podobnych warunkach jako samodzielne i niezależne przedsiębiorstwo. Art. 7 ust. 3 tej Konwencji pozwala przy ustalaniu zysków zakładu odliczać nakłady ponoszone na jego rzecz, w tym koszty zarządzania i ogólne koszty administracyjne, niezależnie od tego, czy powstały w Danii, czy w innym państwie.

W Polsce dochód opodatkowany w Danii trzeba wykazać zgodnie z zasadami właściwymi dla wybranej formy opodatkowania oraz metodą unikania podwójnego opodatkowania przewidzianą w art. 22 Konwencji między Polską a Danią. W praktyce rozliczenie zależy od tego, czy przedsiębiorca rozlicza się według skali podatkowej, podatkiem liniowym, ryczałtem albo inną dopuszczalną formą, a także od rodzaju dochodu i dokumentów otrzymanych z Danii.

Podatek dochodowy, VAT i ZUS to trzy różne sprawy

Opisane zasady dotyczą podatku dochodowego. Nie należy ich automatycznie przenosić na VAT ani ubezpieczenia społeczne. W VAT miejsce świadczenia usług ustala się według ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Dla usług świadczonych na rzecz podatnika zasadą jest art. 28b ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym miejscem świadczenia jest miejsce, w którym usługobiorca posiada siedzibę działalności gospodarczej. Istnieją jednak wyjątki, np. dla usług związanych z nieruchomościami zgodnie z art. 28e ustawy o VAT.

Osobno trzeba ocenić ubezpieczenia społeczne. Przy czasowym wykonywaniu działalności w innym państwie Unii Europejskiej może mieć znaczenie zaświadczenie A1 wydawane przez ZUS, wynikające z przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, w szczególności z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004. Brak A1 może rodzić praktyczne problemy przy kontroli za granicą, nawet jeżeli w podatku dochodowym nie powstał zakład.

Jeżeli wątpliwość dotyczy tego, gdzie zapłacić podatek przy wykonywaniu pracy lub usług z zagranicy na rzecz polskiego kontrahenta, pomocne może być omówienie praca dla PL z zagranicy.

Praktyczna checklista przed wykonaniem usługi w Danii

Jakie dokumenty warto zabezpieczyć?

W razie pytań ze strony kontrahenta lub organów warto posiadać dokumenty potwierdzające polską rezydencję i sposób organizacji działalności. W praktyce przydatne są: certyfikat rezydencji podatkowej wydany przez polski urząd skarbowy, umowa ze zleceniodawcą, faktury, harmonogram prac, opis miejsca wykonywania usług, dokumenty potwierdzające brak stałej placówki w Danii oraz korespondencja wskazująca, że przedsiębiorca nie działa przez duński zakład.

Jeżeli projekt jest dłuższy, powtarzalny albo wymaga korzystania z duńskiego zaplecza, warto sporządzić krótką analizę podatkową jeszcze przed rozpoczęciem prac. Pozwala to ograniczyć ryzyko sporu o to, czy zyski powinny być częściowo przypisane do zakładu w Danii.

FAQ

Podsumowanie

Jeżeli prowadzi Pan działalność gospodarczą w Polsce, jest polskim rezydentem podatkowym i wykonuje usługę w Danii dla polskiej firmy bez tworzenia zakładu w Danii, dochód z tej usługi powinien być opodatkowany w Polsce. Stanowisko zleceniodawcy, że sam fakt wykonania usługi w Danii automatycznie powoduje obowiązek zapłaty podatku dochodowego w Danii, jest zbyt daleko idące.

Inaczej będzie, jeżeli sposób realizacji zlecenia doprowadzi do powstania zakładu w Danii w rozumieniu art. 5 Konwencji Polska-Dania. Wtedy Dania może opodatkować zyski przypisane temu zakładowi, a polski przedsiębiorca musi uwzględnić to w polskim rozliczeniu podatkowym zgodnie z właściwą metodą unikania podwójnego opodatkowania.

Źródła

• Art. 3 ust. 1, art. 3 ust. 1a oraz art. 4a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych: tekst aktu w ISAP.
• Art. 5, art. 7 oraz art. 22 Konwencji między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Danii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, sporządzonej w Warszawie dnia 6 grudnia 2001 r.: tekst aktu w ISAP.
• Art. 28b ust. 1 oraz art. 28e ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług: tekst aktu w ISAP.
• Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.