Wezwanie do zapłaty pożyczki, której nie było
W związku z przesłanym wezwaniem do zapłaty kluczowe jest ustalenie, czy została faktycznie zawarta umowa pożyczki i jakie były jej warunki. Wspomina Pan, że podpisywał dokument. Istotne jest także, jakie były jej postanowienia. Jeśli w treści potwierdził Pan, że otrzymał środki przed zawarciem umowy, zaś wypłata pożyczki mogła być dokonana do ręki, co do zasady może być Pan zobowiązany do zwrotu.
Nieważność umowy pożyczki sprzecznej z zasadami współżycia społecznego
W mojej ocenie może Pan jednak spróbować powołać się na okoliczność, że umowa była nieważna. W Kodeksie cywilnym (K.c.) w art. 58 znajduje się definicja nieważności czynności prawnej, a kolejne artykuły opisują szczegółowo jej przyczyny i skutki. W Pana przypadku potencjalnie mógłby znaleźć zastosowanie § 2 przywołanego przepisu:
§ 2. Nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.
Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›
Nieważność umowy podpisanej pod wpływem groźby
Potencjalnie mógłby się Pan także powołać na fakt, że Pańska partnerka groziła Panu wyrzuceniem z mieszkania, natomiast w takiej sytuacji oświadczenie powinno być złożone w ciągu roku od chwili, gdy stan obawy ustał (art. 87-88 K.c.):
Kto złożył oświadczenie woli pod wpływem bezprawnej groźby drugiej strony lub osoby trzeciej, ten może uchylić się od skutków prawnych swego oświadczenia, jeżeli z okoliczności wynika, że mógł się obawiać, iż jemu samemu lub innej osobie grozi poważne niebezpieczeństwo osobiste lub majątkowe.
Uchylenie się od skutków prawnych następuje przez oświadczenie złożone tej osobie na piśmie.
Reasumując, na Pana miejscu na groźbę powołałbym się uzupełniająco, natomiast podstawowa argumentacja powinna się skupiać na tym, że umowa pożyczki była sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Treścią uzasadnienia powinno być to, że partnerką kierowała chęć zemsty, że był Pan pozostawiony „na lodzie”, że nie była zawierana pożyczka itd. Dokładna treść pisma powinna być ustalona po zapoznaniu się z „umową pożyczki”.
Podatek PCC od rzekomej pożyczki
Proszę też zwrócić uwagę na okoliczność, że o ile została rzeczywiście zawarta umowa pożyczki, był Pan zobowiązany do zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych. Od umowy pożyczki pieniędzy trzeba na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych zapłacić podatek w wysokości 0,5% podstawy opodatkowania, czyli od kwoty pożyczonych pieniędzy. Dobrze by było więc także pod tym kątem obalić fakt, że była zawarta umowa pożyczki.
Potrzebujesz pomocy prawnika? Kliknij tutaj i opisz swój problem ›
Przykłady
Pożyczka za miłość
Po kilku latach związku Adam i Klaudia rozstali się w napiętej atmosferze. Miesiąc po wyprowadzce Adam dostał pismo od prawnika Klaudii – wezwanie do zapłaty 25 tys. zł z tytułu „pożyczki”. Dokument miał jego podpis, ale pieniędzy nigdy nie dostał. Klaudia zagroziła mu wcześniej, że jeśli nie podpisze, nie wpuści go więcej do wspólnego mieszkania, gdzie zostawił wszystkie rzeczy.
Cena za rozstanie
Julia i Marek mieszkali razem przez dwa lata w mieszkaniu Julii. Po rozstaniu Julia wystąpiła z roszczeniem o zapłatę „czynszu za minione miesiące” w formie rzekomej pożyczki. Marek podpisał dokument pod presją – Julia groziła, że zawiadomi jego pracodawcę o "zaległościach". Pieniądze nie zostały nigdy wypłacone, a sprawa trafiła do sądu.
Umowa z zemsty
Po zakończeniu wieloletniego związku Dominika zażądała od Piotra spłaty 15 tys. zł – twierdząc, że to pożyczka, którą kiedyś mu rzekomo dała. Piotr nigdy nie otrzymał tych pieniędzy, ale podpisał dokument, bo bał się awantury i wyrzucenia z mieszkania przed weekendem, kiedy nie miał gdzie się podziać. Gdy dostał wezwanie od kancelarii, zrozumiał, że to była pułapka.
Podsumowanie
Fikcyjne umowy pożyczki zawierane po rozstaniu to coraz częstsze narzędzie nacisku i formy odwetu emocjonalnego. W takich przypadkach kluczowe jest badanie intencji stron oraz zgodności umowy z zasadami współżycia społecznego. Prawo nie może służyć do wyrównywania osobistych porachunków.
Oferta porad prawnych
Oferujemy pomoc prawną online w sprawach dotyczących fikcyjnych pożyczek, nacisków po rozstaniu oraz przygotowania pism procesowych i odpowiedzi na wezwania. Aby skorzystać z naszych usług, opisz swój problem w formularzu pod artykułem.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych - Dz.U. 2000 nr 86 poz. 959