Nieodpłatne użyczenie lokalu
Co do zasady, nie ma przeszkód, by własność swoją użyczać i wynajmować. Oczywiście strony mogą swobodnie określać zasady realizacji danych umów. Jeśli w umowie bezpłatnego użyczenia dopuszczona będzie możliwość dalszego oddania lokalu w najem (za zgodą użyczającego) i to odpłatnie, to nie widzę przeszkód. Strona użyczająca jest tu wprawdzie w niekorzystnej sytuacji, jednak skoro chce taką umowę podpisać i jest tego świadoma, to dlaczego nie. Niemniej jednak sama umowa nieodpłatnego użyczenia może rodzić konsekwencje podatkowe.
Podatek dochodowy od użyczenia lokalu
Zagadnienie podatku dochodowego z tytułu użyczenia lokalu jest skomplikowane. Wszystko zależy od tego, kto komu użycza i na jakich warunkach. Z całą pewnością nie powstaje obowiązek podatkowy, jeśli użyczenie następuje na rzecz osoby najbliższej. Nie powstaje także, gdy biorący w użyczenie nie ponosi żadnych kosztów utrzymania takiego lokalu. Jeśli jednak koszty utrzymania lokalu przechodzą na biorącego w użyczenie, to dający w użyczenie ma oszczędności (sam tych kosztów nie ponosi) i powstaje u niego przychód w rozumieniu przepisów prawa podatkowego. Jeśli zaś chodzi o biorącego w używanie, to tu przychodem z działalności gospodarczej, stosownie do art. 14 ust. 2 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jest wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń, obliczonych zgodnie z art. 11 ust. 2–2b, z zastrzeżeniem art. 21 ust. 1 pkt 125. Zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 pkt 125 ww. ustawy – wolna od podatku dochodowego jest m.in. wartość świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń, obliczona zgodnie z art. 11 ust. 2-2b, otrzymanych od osób zaliczonych do I i II grupy podatkowej w rozumieniu przepisów o podatku od spadków i darowizn.
Czyli osoba najbliższa jest zwolniona z podatku, a prowadząca działalność osoba obca już nim zostaje obciążona.
Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›
Wynajem ze stawką podatku 8,5%
Dalej, kwestia wynajmu lokalu na działalność gospodarczą. Tutaj oczywiście powstanie przychód po stronie wynajmującego i jak najbardziej można zastosować tu stawkę ryczałtową 8,5%. Możliwość zastosowania ryczałtu nie jest zależna od charakteru wynajmowanego lokalu, ale od tego, czy mamy do czynienia z najmem prywatnym, czy prowadzonym w ramach działalności gospodarczej.
Podatek VAT
Jeszcze słów kilka o podatku VAT. Zasadniczo wykonywanie usług najmu traktowane jest przez organy skarbowe jako działalność gospodarcza podlegająca opodatkowaniu VAT. Zatem nawet w sytuacji, kiedy podatnik podnajmuje prywatne mieszkanie, nie zakładając firmy, staje się podatnikiem podlegającym przepisom ustawy o VAT. W przypadku, gdy mamy do czynienia z wynajmem lokalu mieszkalnego wynajmujący korzysta ze zwolnienia przedmiotowego – najem lokali mieszkalnych zwolniony jest z VAT. Inaczej w przypadku lokali użytkowych. Tutaj co do zasady podatek obowiązuje, chyba że zastosuje się zwolnienie podmiotowe. Zwolnienie podmiotowe przysługuje, gdy wynajmujący nie przekroczył w trakcie roku podatkowego przychodów podlegających opodatkowaniu w VAT w wysokości 200 000 zł.