Jak odrzucić spadek w Polsce, przebywając w USA bez aktualnego dowodu osobistego i paszportu?• Data publikacji: 15-02-2022 • Autor: Radca prawny Wioletta Dyl |
|
Mój dorosły syn, będący obywatelem polskim zamieszkałym w USA, musi złożyć przed polskim sądem oświadczenie w przedmiocie odrzucenia spadku po zmarłym. Chce złożyć je przed Notary Public w USA i załączyć poświadczenie Apostille, bo nie może przyjechać w najbliższym czasie do Polski. Tak się złożyło, że nie posiada aktualnego polskiego paszportu ani dowodu osobistego. Posiada adres stałego zameldowania w Polsce oraz nr PESEL. Czy oświadczenie będzie skuteczne, gdy wpiszemy w nim tylko nr PESEL, adres zamieszkania w Polsce i USA oraz nr amerykańskiego prawa jazdy jako dowód stwierdzający tożsamość? Jeśli te dane byłyby niewystarczające, to w jaki inny sposób można takie oświadczenie złożyć, dysponując tylko wymienionymi dokumentami? |
|
Konsularne poświadczenie podpisu na oświadczeniu o odrzuceniu spadkuZarówno Polska, jak i USA są stronami Konwencji haskiej o zniesieniu wymogu legalizacji zagranicznych dokumentów urzędowych sporządzonej 5 października 1961 r. To oznacza, że aby móc posłużyć się dokumentem pochodzącym z USA w Polsce (tutaj: akt notarialny) wystarczy Apostille.
Warto pamiętać, że jedną z możliwości odrzucenia spadku po osobie bliskiej w Polsce, gdy samemu mieszka się za granicą, jest udanie się do konsula Rzeczypospolitej Polskiej we właściwym terytorialnie urzędzie i złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku. Sposób ten zakłada samodzielne sporządzenie przez spadkobiercę oświadczenia o odrzuceniu spadku i udanie się z nim do placówki konsularnej w celu konsularnego poświadczenia podpisu na piśmie odrzucającym spadek. Oświadczenie takie należy złożyć osobiście, przedkładając odpowiednie dokumenty:
Następnie konsul na podstawie art. 28 ustawy – Prawo konsularne potwierdzi własnoręczność podpisu spadkobiercy pod oświadczeniem o odrzuceniu lub o przyjęciu spadku. Poświadczenie podpisu pod oświadczeniem nie wiążę się z dodatkowym czekaniem, uzyska się je niezwłocznie w trakcie umówionej wizyty z konsulem.
Jednakże okoliczność, że Pana syn nie posiada polskiego paszportu, bo dokument utracił ważność, ani dowodu osobistego, jest znacznym utrudnieniem w przypadku chęci sporządzenie aktu notarialnego czy poświadczenia podpisu przez konsula.
Dla nas, obywateli polskich, podstawowymi dokumentami stwierdzającymi tożsamość są: dowód osobisty oraz paszport. Według polskiego prawa prawo jazdy nie jest dokumentem potwierdzającym tożsamość. Potwierdza ono jedynie zdolność prawną do prowadzenie samochodu. Zatem z całą pewnością konsul, działając według prawa polskiego, nie przyjmie dokumentu prawa jazdy jako poświadczającego tożsamość Pana syna. Apostille w amerykańskim notariacieZ kolei wobec tego, że w USA nie ma odrębnych dowodów tożsamości, rolę tę pełnią najczęściej prawa jazdy oraz inne dokumenty, np. książeczki wojskowe, wydaje się możliwe sporządzenie aktu notarialnego w amerykańskim notariacie. Art. 1138 Kodeksu postępowania cywilnego zrównuje zagraniczne dokumenty urzędowe z polskimi dokumentami urzędowymi pod względem ich mocy dowodowej, co do zasady nie wymagając ich legalizacji. Według doktryny zagranicznym dokumentem urzędowym jest dokument sporządzony przez organ państwa obcego, w ramach powierzonych mu kompetencji, we właściwej formie.
Apostille jest poświadczeniem dokumentu sporządzonego w innym kraju, które umożliwia jego skuteczne, legalne użycie w innym kraju będącym stroną konwencji haskiej. W tym przypadku uwierzytelnienie aktu notarialnego polega na dołączeniu do niego Apostille wydanego przez właściwy organ państwa, z którego akt ten pochodzi. Proszę pamiętać, że wszystkie zagraniczne dokumenty muszą być przetłumaczone na język polski przez przysięgłego tłumacza języka polskiego. PrzykładyMarta z Nowego Jorku i Apostille na amerykańskim akcie notarialnymMarta, obywatelka Polski mieszkająca od lat w Nowym Jorku, dowiedziała się o śmierci ojca i chciała jak najszybciej odrzucić spadek, ponieważ spadkodawca pozostawił długi. Nie miała jednak ważnego paszportu ani dowodu osobistego, a czas gonił. Sporządziła oświadczenie o odrzuceniu spadku przed lokalnym notariuszem, który potwierdził jej podpis. Następnie uzyskała Apostille w stanowym biurze sekretarza (Secretary of State), a dokument przesłała do Polski wraz z tłumaczeniem przysięgłym. Sąd w Polsce przyjął oświadczenie i uznał je za skuteczne. Tomasz w Chicago i problem z konsulemTomasz, który mieszka w Chicago i od kilku lat nie odwiedzał Polski, chciał odrzucić spadek po siostrze. Umówił się na wizytę w Konsulacie RP, ale nie został przyjęty, ponieważ nie miał ważnego dowodu osobistego ani paszportu – jedynie amerykańskie prawo jazdy. Konsul poinformował go, że nie może poświadczyć podpisu, ponieważ nie ma możliwości potwierdzenia jego tożsamości na podstawie dokumentów amerykańskich. Tomasz musiał złożyć wniosek o nowy paszport, co wydłużyło cały proces i postawiło go na krawędzi przekroczenia terminu na odrzucenie spadku. Anna z Florydy z pomocą pełnomocnikaAnna, mieszkająca na Florydzie, nie miała ważnych polskich dokumentów tożsamości i nie mogła osobiście udać się ani do konsula, ani do notariusza. Skorzystała więc z pomocy prawnika w Polsce i udzieliła mu pełnomocnictwa notarialnego sporządzonego w USA i opatrzonego Apostille. Prawnik – działając jako pełnomocnik – złożył w jej imieniu oświadczenie o odrzuceniu spadku w sądzie w Polsce. Cała procedura zakończyła się powodzeniem, mimo że Anna fizycznie nie podpisała dokumentu przed polskim notariuszem ani konsulem. PodsumowanieOdrzucenie spadku przez osobę mieszkającą za granicą, a zwłaszcza bez ważnych polskich dokumentów tożsamości, może stanowić poważne wyzwanie formalne. Choć Konwencja haska umożliwia posługiwanie się zagranicznymi dokumentami z Apostille, kluczowym wymogiem pozostaje potwierdzenie tożsamości spadkobiercy zgodnie z polskim prawem. Brak ważnego dowodu osobistego lub paszportu uniemożliwia złożenie oświadczenia przed konsulem, a amerykańskie prawo jazdy nie jest akceptowane jako dokument tożsamości. W takiej sytuacji warto rozważyć sporządzenie oświadczenia przed amerykańskim notariuszem i opatrzenie go klauzulą Apostille lub udzielenie pełnomocnictwa do działania w Polsce. Każdy przypadek wymaga indywidualnej analizy, a kluczowe znaczenie ma dochowanie sześciomiesięcznego terminu na odrzucenie spadku. Oferta porad prawnychPotrzebujesz pomocy w sprawach spadkowych z zagranicy? Skontaktuj się z nami – oferujemy profesjonalne porady prawne online, dzięki którym szybko i bezpiecznie przeprowadzisz procedurę odrzucenia spadku, nawet jeśli przebywasz poza Polską i nie posiadasz aktualnych dokumentów. Analizujemy każdy przypadek indywidualnie, pomagamy w sporządzeniu wymaganych oświadczeń oraz udzielamy wskazówek, jak skutecznie działać w granicach prawa – bez wychodzenia z domu. Źródła:1. Ustawa z dnia 25 czerwca 2015 r. Prawo konsularne - Dz.U. 2015 poz. 1274
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę, wypełniając formularz poniżej ▼▼▼. Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online 
O autorze: Radca prawny Wioletta Dyl Radca prawny, absolwentka prawa na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Wrocławskiego. Udziela porad prawnych z zakresu prawa autorskiego, nowych technologii, ochrony danych osobowych, a także prawa konkurencji, podatkowego i pracy. Zajmuje się również sporządzaniem regulaminów oraz umów, szczególnie z zakresu e-biznesu i prawa informatycznego, które jest jej pasją. Posiada kilkudziesięcioletnie doświadczenie prawne, obecnie prowadzi własną kancelarię prawną. |
|
