Zniesławienie w miejscu pracy, czy korespondencja na Messengerze może być dowodem?

Zniewagi i zniesławienie w pracy – czy to już przestępstwo?

Pani sytuacja dotyka kilku istotnych zagadnień prawnych, w tym prywatności komunikacji, ochrony dóbr osobistych (znieważenia i zniesławienia), a także legalności pozyskania i przetwarzania treści konwersacji. Oto analiza prawna tej przykrej sytuacji.

Co do zasady, osoby uczestniczące w tej grupie mogą ponosić odpowiedzialność cywilną, a w określonych przypadkach także karną, w zależności od treści i kontekstu wypowiedzi.

Co grozi autorom obraźliwych wiadomości?

Odpowiedzialność karna – art. 212 i 216 Kodeksu karnego:

• Art. 212 K.k. – zniesławienie: jeśli padają tam określenia, które mogą poniżyć daną osobę w opinii publicznej lub narazić ją na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania zawodu (np. „wariat”, „zj*b”, „banda debili”) – może to wypełniać znamiona tego przestępstwa.
• Art. 216 K.k. – znieważenie: jeśli wypowiedzi są wyłącznie obraźliwe, ale nie mają na celu naruszenia reputacji, również mogą być karalne.

Oba te przestępstwa ścigane są z oskarżenia prywatnego – co oznacza, że pokrzywdzeni muszą samodzielnie złożyć akt oskarżenia do sądu rejonowego. W praktyce bardzo przydatne są screeny, które Pani posiada.

Odpowiedzialność cywilna – art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego

Zgodnie z Kodeksem cywilnym dobra osobiste, takie jak godność, dobre imię i prywatność, podlegają ochronie. Osoby pokrzywdzone mogą:

• żądać przeprosin (w określonej formie),
• domagać się zadośćuczynienia pieniężnego (art. 448 K.c.), ale trzeba udowodnić szkodę niemajątkową (wpływ na psychikę itd. najlepiej dokumentacją psychologa),
• żądać usunięcia skutków naruszenia (np. usunięcia postów, wiadomości, zaprzestania obraźliwego zachowania). Potrzebujesz pomocy prawnika? Kliknij tutaj i opisz swój problem ›
  

Czytelnik czy włamywacz? Gdzie leży granica odpowiedzialności?

Zasadniczo nie, o ile nie doszło do włamania na konto ani obchodzenia zabezpieczeń. Jeśli Pani działanie polegało na:

• korzystaniu z służbowego laptopa, do którego dostęp ma wiele osób,
• przypadkowym otwarciu wiadomości wyświetlających się automatycznie (np. w przeglądarce lub przez aktywną sesję),
• dokumentowaniu czynności, które same pojawiły się na ekranie, bez ingerencji w cudze hasła czy ustawienia prywatności, poruszania suwakiem, otwierania okna z wiadomościami
  – to nie sposób przypisać Pani winy z art. 267 § 1 K.k. (bezprawne uzyskanie informacji) ani z przepisów o naruszeniu korespondencji.

Gdyby jednak pojawiły się wątpliwości, warto:

• unikać dalszego gromadzenia danych po tym, jak zyskała Pani świadomość ich prywatnego charakteru,
• nie rozpowszechniać treści rozmów poza ewentualnym postępowaniem sądowym gdyby chciała Pani zaryzykować. Niestety jest duże ryzyko, że zostanie Pani posądzona o czytanie cudzej korespondencji, a wtedy to Pani będzie musiała się bronić i wykazywać, że wiadomości były otwarte i nie czyniła Pani nic, by je czytać, bo zwyczajnie „patrzyły na Panią”. Nie wiem, jak zareaguje sąd, wszak są wyroki, że powinno się zamknąć takie przekładki i nie czytać tego, co nie jest do nas adresowane. Nie ryzykowałabym więc z informowaniem innych czy organów (policja, sąd), jeśli nie chce Pani mieć stresu z procesem przeciwko Pani, a nie ma Pani dowodów, że te okna z wiadomościami były otwarte i nie zdążyła ich Pani zamknąć, a już zapoznała się z ich treścią (gdzie nadal jest ryzyko uznania, że nie powinna Pani tego czynić).

Źródła:

1. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz.U. 1997 nr 88 poz. 553
2. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93