Co zrobić, gdy sąsiedzi uporczywie nękają i zakłócają spokój?

Czy w takiej sytuacji można skorzystać z drogi cywilnej?

Tak. Opisane zachowania mogą stanowić naruszenie dóbr osobistych, takich jak spokój, prywatność, godność czy dobre imię. W takich przypadkach możliwe jest dochodzenie ochrony na drodze cywilnej.

Podstawą prawną jest art. 24 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego. Przepis ten pozwala żądać zaprzestania działań naruszających dobra osobiste, a jeżeli naruszenie już nastąpiło – także usunięcia jego skutków.

W praktyce oznacza to, że osoba dotknięta nękaniem może domagać się:

• zaniechania dalszych naruszeń,

• podjęcia działań naprawczych, np. złożenia przeprosin w określonej formie,

• zapłaty zadośćuczynienia pieniężnego lub odpowiedniej kwoty na cel społeczny.

Od czego zacząć działania cywilne przeciwko sąsiadom?

Pierwszym krokiem jest zwykle pisemne wezwanie sąsiadów do zaprzestania naruszeń w określonym terminie. Takie wezwanie ma znaczenie dowodowe i pokazuje, że próbowano rozwiązać sprawę polubownie.

Jeżeli to nie przyniesie skutku, kolejnym etapem jest złożenie pozwu o ochronę dóbr osobistych do sądu cywilnego. W pozwie należy wskazać konkretne zachowania, ich powtarzalność oraz skutki, jakie wywołują – w tym stres i poczucie zagrożenia u domowników, także dzieci.

Czy zachowanie sąsiadów może być przestępstwem?

W opisanej sytuacji możliwe jest również skorzystanie z drogi karnej. Zachowania sąsiadek mogą wypełniać znamiona kilku przestępstw, w zależności od ich charakteru i intensywności.

Kiedy mamy do czynienia z nękaniem (stalkingiem)?

Zgodnie z art. 190a § 1 Kodeksu karnego, nękaniem jest uporczywe działanie, które wzbudza u pokrzywdzonego uzasadnione poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia albo istotnie narusza jego prywatność. Przestępstwo to jest ścigane na wniosek osoby pokrzywdzonej.

W opisanym stanie faktycznym powtarzalne wzywanie policji bez podstaw, zaczepianie dzieci, stukanie w ściany i ciągłe skargi mogą zostać uznane za uporczywe nękanie, zwłaszcza jeżeli powodują trwały lęk i dezorganizują życie rodzinne.

Czym jest zniewaga i kiedy może mieć zastosowanie?

Zniewaga, o której mowa w art. 216 Kodeksu karnego, polega na obraźliwym zachowaniu lub wypowiedziach, które godzą w godność drugiej osoby. Może do niej dojść zarówno w bezpośrednim kontakcie, jak i publicznie lub w sposób, który ma dotrzeć do osoby znieważanej.

Wyzywanie domowników, w tym dzieci, może stanowić podstawę do odpowiedzialności karnej za zniewagę.

Kiedy dochodzi do zniesławienia?

Zniesławienie, uregulowane w art. 212 Kodeksu karnego, polega na pomawianiu kogoś o takie postępowanie lub cechy, które mogą poniżyć go w opinii innych osób lub narazić na utratę zaufania. Chodzi tu o naruszenie reputacji i dobrego imienia na zewnątrz, np. wśród sąsiadów czy instytucji.

Bezpodstawne oskarżenia kierowane do policji lub rozpowszechniane w otoczeniu mogą spełniać te przesłanki.

Co zrobić w przypadku gróźb lub zastraszania?

Jeżeli pojawiają się groźby popełnienia przestępstwa, które wzbudzają realną obawę ich spełnienia, może mieć zastosowanie art. 190 Kodeksu karnego dotyczący groźby karalnej. W takich przypadkach możliwe jest złożenie zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa na policji lub w prokuraturze.