Czy urząd gminy ma obowiązek odpowiadać na wnioski obywateli?

Czy urząd ma obowiązek udzielić informacji publicznej na wniosek obywatela?

Tak. Zgodnie z art. 1 i następnymi ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej każda informacja o sprawach publicznych jest informacją publiczną i podlega udostępnieniu na zasadach określonych w tej ustawie.

Ustawa wyraźnie wskazuje, że prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, a organ administracji publicznej ma obowiązek ustosunkować się do złożonego wniosku. Oznacza to, że urząd nie może pozostawić wniosku bez odpowiedzi – nawet wtedy, gdy uzna, że nie ma podstaw do jego uwzględnienia.

Jaki jest zakres prawa do informacji publicznej?

Zakres prawa do informacji publicznej został określony w art. 3 ustawy i obejmuje w szczególności:

• uzyskanie informacji publicznej, w tym informacji przetworzonej, jeżeli jest to istotne dla interesu publicznego,

• wgląd do dokumentów urzędowych,

• dostęp do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów.

Prawo to obejmuje także niezwłoczne uzyskanie informacji zawierającej aktualną wiedzę o sprawach publicznych, np. o sposobie działania urzędu, podejmowanych decyzjach czy wydatkowaniu środków publicznych.

W jakim terminie urząd powinien odpowiedzieć na wniosek?

Zgodnie z art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej, udostępnienie informacji na wniosek powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.

Jeżeli urząd nie jest w stanie udzielić informacji w tym terminie, ma obowiązek poinformować wnioskodawcę o przyczynach opóźnienia oraz wskazać nowy termin. Nowy termin nie może być dłuższy niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Samo milczenie urzędu nie spełnia tych wymogów.

Kiedy brak odpowiedzi urzędu jest bezczynnością organu?

Bezczynność organu występuje m.in. wtedy, gdy urząd:

• nie udziela żadnej odpowiedzi na wniosek,

• nie wydaje decyzji odmownej, mimo że uznaje, iż informacja nie podlega udostępnieniu,

• bezzasadnie przedłuża termin załatwienia sprawy,

• udziela odpowiedzi, która nie odnosi się do treści wniosku.

Przykładowo: jeżeli obywatel pyta o treść umowy zawartej przez gminę, a urząd odpowiada ogólnie o „braku możliwości udzielenia informacji”, bez wydania formalnej decyzji, takie działanie może zostać uznane za bezczynność.

Gdzie złożyć skargę na bezczynność urzędu?

Na bezczynność organu przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, który nie udzielił informacji.

W przypadku spraw z zakresu dostępu do informacji publicznej nie jest wymagane wcześniejsze ponaglenie na podstawie art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd może zobowiązać urząd do rozpoznania wniosku, a w razie rażącego naruszenia prawa – także nałożyć na organ grzywnę.

Czy urząd ma obowiązek rozpatrywać wnioski także na podstawie KPA?

Tak. Niezależnie od ustawy o dostępie do informacji publicznej, obowiązek rozpatrywania wniosków wynika również z Kodeksu postępowania administracyjnego.

Art. 241 KPA stanowi, że przedmiotem wniosku mogą być m.in. sprawy dotyczące usprawnienia pracy organów, ochrony praw obywateli czy lepszego zaspokajania potrzeb ludności. Z kolei art. 35 KPA zobowiązuje organy administracji do załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki i określa maksymalne terminy rozpoznania spraw w zależności od ich stopnia skomplikowania.