Odwołanie od wezwania do zapłaty abonamentu RTV – co zrobić?

Kiedy wezwanie do zapłaty abonamentu RTV może być zasadne?

Przed zapłatą warto ustalić, czy wezwanie do zapłaty abonamentu RTV jest zasadne, nieprzedawnione i czy egzekucja została wszczęta na prawidłowej podstawie. W sprawach abonamentu RTV kluczowe znaczenie ma to, czy odbiornik został zarejestrowany. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Z kolei zgodnie z art. 2 ust. 2 tej ustawy domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik, używa go w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Inaczej wygląda skala obowiązków, gdy odbiorniki są używane w działalności noclegowej; osobno omawiamy karę za brak abonamentu RTV w pensjonacie i możliwe sposoby obrony.

Najważniejsze jest jednak to, że praktycznie dochodzenie zaległości przez Pocztę Polską najczęściej wiąże się z wcześniej istniejącą rejestracją odbiornika. Jeżeli odbiornik został zarejestrowany, to sam fakt zmiany miejsca zamieszkania nie powoduje jeszcze automatycznego wygaśnięcia obowiązku. Trzeba sprawdzić, czy odbiornik został wyrejestrowany, a jeśli nie – od kiedy formalnie istniał wpis w ewidencji.

Jeżeli problem dotyczy kilku lokali, warto zobaczyć także materiał o tym, jak liczone są abonamenty przy większej liczbie mieszkań.

W opisanym stanie faktycznym argument „mama nie mieszka tam od 30 lat” jest ważny dowodowo, ale sam w sobie może nie wystarczyć, jeśli kiedyś doszło do rejestracji odbiornika i brak było jego wyrejestrowania. Wtedy trzeba wykazać, że obowiązek nie powinien obciążać jej za wskazany okres, albo że należności są przynajmniej częściowo przedawnione.

Czy abonament RTV się przedawnia?

Tak, ale nie na zasadach z art. 118 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny. W przypadku abonamentu RTV chodzi o należność publicznoprawną dochodzoną w trybie egzekucji administracyjnej, dlatego w praktyce stosuje się zasady przedawnienia zobowiązań publicznoprawnych, a nie 3-letni termin dla świadczeń okresowych z prawa cywilnego.

Zgodnie z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, zobowiązanie przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Na podstawie art. 2 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz przepisów regulujących dochodzenie abonamentu RTV, reguła ta jest odpowiednio wykorzystywana przy ocenie przedawnienia zaległych opłat abonamentowych.

To oznacza, że dochodzenie należności za okres od stycznia 2020 r. do kwietnia 2025 r. wymaga dokładnego przeliczenia poszczególnych miesięcy. W praktyce część najstarszych należności może być już przedawniona, ale nie zawsze cały wskazany w upomnieniu okres. Trzeba też sprawdzić, czy bieg terminu nie został zawieszony albo przerwany wskutek czynności egzekucyjnych lub innych zdarzeń przewidzianych prawem.

Jeżeli dostałaś już pismo z żądaniem zapłaty i chcesz ocenić, czy da się uniknąć kary albo ograniczyć odpowiedzialność, trzeba przeanalizować dokładne daty oraz treść dokumentów.

Jakie zarzuty można podnieść w piśmie do Poczty Polskiej?

Zakres zarzutów zależy od stanu faktycznego. Najczęściej można powołać się na jedną lub kilka z poniższych okoliczności:

Jeżeli mama jest osobą starszą, warto osobno sprawdzić, czy jako emeryt spełniała lub spełnia warunki do zwolnienia z abonamentu. Samo spełnienie kryterium nie zawsze wystarcza wstecznie – zwykle znaczenie ma także dopełnienie formalności zgłoszeniowych.

W jakim terminie reagować na upomnienie?

Nie ma odrębnego, ustawowego „odwołania od wezwania” opisanego w ustawie o opłatach abonamentowych. W praktyce po otrzymaniu upomnienia od operatora wyznaczonego, czyli Poczty Polskiej S.A., należy niezwłocznie złożyć pismo kwestionujące zasadność należności i jednocześnie zgromadzić dowody.

Upomnienie zwykle wskazuje termin zapłaty. Po jego bezskutecznym upływie wierzyciel może skierować sprawę do egzekucji administracyjnej. Podstawą wystawienia tytułu wykonawczego jest ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a koszty upomnienia i dalszej egzekucji mogą obciążyć zobowiązanego.

Dlatego praktycznie najlepiej wysłać pismo od razu po doręczeniu upomnienia, najlepiej listem poleconym za potwierdzeniem nadania albo przez inny kanał, który pozwoli wykazać datę wniesienia. W piśmie warto od razu zażądać przedstawienia podstawy naliczenia zaległości, wskazania numeru rejestracyjnego abonenta oraz okresów, za które dochodzona jest opłata.

Co napisać w piśmie do Poczty Polskiej?

Pismo powinno być rzeczowe i konkretne. Warto wskazać:

• dane osoby, której dotyczy upomnienie,
• numer pisma lub numer identyfikacyjny z wezwania,
• żądanie uchylenia lub skorygowania naliczenia,
• konkretne zarzuty, np. przedawnienie, brak obowiązku, wyrejestrowanie, zwolnienie,
• opis stanu faktycznego w porządku chronologicznym,
• spis załączników potwierdzających twierdzenia.

Jeżeli mama faktycznie od wielu lat nie mieszka pod wskazanym adresem, warto dołączyć np. zaświadczenie meldunkowe, dokumenty potwierdzające inne miejsce zamieszkania, dawną umowę najmu albo inne dowody pokazujące, że lokal nie pozostawał w jej dyspozycji. Trzeba jednak pamiętać, że taki argument będzie najmocniejszy wtedy, gdy łączy się z brakiem odbiornika albo brakiem podstaw do utrzymywania rejestracji.

Jeżeli odbiornik był zarejestrowany, a nie został wyrejestrowany, Poczta Polska może uznawać obowiązek za istniejący do czasu formalnego wyrejestrowania. W takim przypadku obrona zwykle opiera się na przedawnieniu, wadliwym ustaleniu okresu zaległości, zwolnieniu ustawowym albo wykazaniu, że dana osoba nie była już abonentem w rozumieniu ewidencji.

Czy brak odbiornika w nowym miejscu ma znaczenie?

Tak, ale pomocnicze. To, że w nowym miejscu nie zarejestrowano odbiornika, nie rozstrzyga jeszcze automatycznie sprawy dotyczącej starej rejestracji. Może jednak wzmacniać argument, że dana osoba od dawna nie korzystała z odbiornika i nie utrzymywała faktycznego stanu uzasadniającego dalsze naliczanie opłat.

W praktyce trzeba oddzielić dwa pytania: po pierwsze, czy kiedyś powstał obowiązek abonamentowy; po drugie, czy dochodzone dziś należności są nadal wymagalne i nieprzedawnione. To właśnie na tych dwóch płaszczyznach należy budować odpowiedź na wezwanie.

FAQ

Czy samo niezamieszkiwanie pod dawnym adresem wystarczy, by nie płacić abonamentu RTV?

Nie zawsze. Jeżeli odbiornik był wcześniej zarejestrowany i nie został wyrejestrowany, sam fakt wyprowadzki może nie wystarczyć. Trzeba badać dokumenty rejestracyjne, daty oraz ewentualne przedawnienie.

Czy mogę powołać się na 3-letnie przedawnienie z Kodeksu cywilnego?

Co do zasady nie powinno się opierać obrony wyłącznie na art. 118 Kodeksu cywilnego. W sprawach abonamentu RTV chodzi o należności publicznoprawne, przy których zasadnicze znaczenie ma 5-letni termin liczony według reguł właściwych dla zobowiązań publicznoprawnych.

Czy trzeba najpierw zapłacić, a potem się odwoływać?

Nie ma takiej ogólnej zasady. Jeżeli kwestionujesz istnienie obowiązku albo wysokość zaległości, możesz od razu złożyć pismo i przedstawić zarzuty. Trzeba jednak działać szybko, aby nie dopuścić do wszczęcia egzekucji.

Czy emeryt jest automatycznie zwolniony z abonamentu RTV?

Nie. Zwolnienie dotyczy tylko określonych osób i po spełnieniu warunków ustawowych oraz formalności zgłoszeniowych. Sam status emeryta nie daje automatycznego zwolnienia w każdym przypadku.

Czy po śmierci abonenta zaległości znikają automatycznie?

Nie. Trzeba odróżnić kwestię istniejących należności od obowiązku wyrejestrowania odbiornika. W takich sprawach znaczenie mają data zgonu, status spadkobierców i stan ewidencji abonenta.

Źródła

1. Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych – Dz.U. 2005 nr 85 poz. 728.

2. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, w szczególności art. 70 § 1.

3. Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

4. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, w szczególności art. 118 – jako przepis często błędnie przywoływany w sporach o abonament RTV.