Wyrejestrowanie odbiornika RTV po śmierci właściciela

Co dzieje się z abonamentem RTV po śmierci właściciela?

Po śmierci abonenta nie ma przepisu, który automatycznie „zamienia” zarejestrowany odbiornik na spadkobiercę albo automatycznie wygasza rejestrację. Nadal istotne jest to, czy odbiornik jest używany oraz kto faktycznie nim włada.

Podstawą jest art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, zgodnie z którym za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Z kolei art. 2 ust. 2 tej ustawy wprowadza domniemanie, że osoba posiadająca odbiornik w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu używa go.

To oznacza, że samo twierdzenie, iż mieszkanie stoi puste, nie zawsze zamyka sprawę. Jeżeli w lokalu nadal znajduje się sprawny telewizor lub radio, formalnie może pojawić się ryzyko uznania, że odbiornik podlega obowiązkowi abonamentowemu.

Czy zwolnienie z abonamentu po seniorze przechodzi na spadkobiercę?

Nie. Zwolnienia z abonamentu są związane z konkretną osobą uprawnioną, a nie z lokalem ani z samym odbiornikiem. Wynika to z art. 4 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, który określa krąg osób zwolnionych i warunki korzystania ze zwolnienia.

Jeżeli zmarła osoba była zwolniona z opłat z uwagi na wiek albo inne przesłanki ustawowe, to po jej śmierci zwolnienie nie „pozostaje” przy odbiorniku. Gdyby sprzęt zaczął używać spadkobierca, ocena obowiązku zależałaby już od jego własnej sytuacji prawnej.

Jeżeli nowy posiadacz odbiornika sam spełnia warunki zwolnienia, powinien dochować formalności wymaganych dla tego zwolnienia. Sam fakt dziedziczenia mieszkania lub sprzętu nie wystarcza.

Kiedy trzeba wyrejestrować odbiornik RTV?

Jeżeli odbiornik nie jest już używany, należy dążyć do jego wyrejestrowania. Podstawę stanowi art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, zgodnie z którym osoba fizyczna lub podmiot posiadający zarejestrowany odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny może dokonać zgłoszenia zaprzestania używania tych urządzeń, a operator wyznaczony dokonuje wyrejestrowania odbiorników.

W praktyce operatorem wyznaczonym jest Poczta Polska na podstawie przepisów ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe oraz rozwiązań przyjętych w systemie poboru abonamentu RTV.

Jeżeli w mieszkaniu po zmarłej osobie telewizor nie jest już używany, najbezpieczniejsze rozwiązanie to:

• zgłosić zaprzestanie używania odbiornika,
• dopełnić procedury wyrejestrowania w Poczcie Polskiej,
• zachować potwierdzenie wyrejestrowania albo przyjęcia zgłoszenia.

Nie ma podstawy prawnej do obowiązkowego „przerejestrowania” odbiornika na spadkobiercę tylko dlatego, że odziedziczył mieszkanie. Przerejestrowanie miałoby sens dopiero wtedy, gdy nowa osoba faktycznie używa odbiornika i chce utrzymać go jako zarejestrowany na siebie.

Zobacz również:

• jak uniknąć kary za niepłacenie abonamentu RTV
• ile opłat obejmują abonamenty przy kilku lokalach

Czy puste mieszkanie zwalnia z obowiązku płacenia?

Nie automatycznie. Ustawa nie uzależnia obowiązku od zamieszkiwania w lokalu, lecz od używania odbiornika. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych wystarczy posiadanie odbiornika w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, aby działało domniemanie jego używania.

Dlatego w praktyce bezpieczniej nie pozostawiać sprawy „samej sobie”. Jeśli sprzęt nadal stoi w mieszkaniu i jest sprawny, może to rodzić spór o dalsze opłaty. Jeżeli odbiornik został usunięty, zezłomowany albo nie jest już używany, warto to spójnie wykazać w zgłoszeniu.

Czy za telewizor w spadkowym mieszkaniu trzeba płacić drugi abonament?

Zależy od tego, czy odbiornik jest używany w tym samym gospodarstwie domowym. Zgodnie z art. 2 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych niezależnie od liczby odbiorników telewizyjnych używanych przez osoby fizyczne w tym samym gospodarstwie domowym lub w samochodzie stanowiącym ich własność uiszcza się tylko jedną opłatę.

Jeżeli więc ktoś ma już zarejestrowany odbiornik w swoim gospodarstwie domowym i dodatkowy telewizor znajduje się w lokalu wchodzącym faktycznie do tego samego gospodarstwa, ocena może być inna niż przy całkowicie odrębnym, pustym mieszkaniu po zmarłym. W takich sprawach znaczenie ma konkretny stan faktyczny: sposób korzystania z lokalu, rzeczywiste używanie odbiornika i to, czy jest to nadal to samo gospodarstwo domowe.

W razie wątpliwości nie warto zakładać, że jeden abonament „na pewno obejmuje wszystko”. Przy kilku lokalach dobrze wcześniej ustalić zakres obowiązku, bo problem praktyczny często dotyczy właśnie tego, ile opłat obejmują abonamenty.

Kto może zgłosić wyrejestrowanie po śmierci abonenta?

Ustawa posługuje się sformułowaniem „osoba fizyczna lub podmiot posiadający zarejestrowany odbiornik” – art. 5 ust. 5 ustawy o opłatach abonamentowych. W praktyce po śmierci abonenta zgłoszenia dokonuje najczęściej osoba, która objęła lokal lub sprzęt, w szczególności spadkobierca albo osoba dysponująca mieszkaniem po zmarłym.

Warto przygotować dokumenty potwierdzające zgon i następstwo prawne albo faktyczne władanie lokalem. W praktyce pomocny bywa przede wszystkim akt zgonu, a także dokument potwierdzający nabycie spadku lub dysponowanie lokalem, jeżeli operator poprosi o jego okazanie.

Zakres wymaganych dokumentów może się różnić w praktyce operatora, dlatego przed wizytą lub wysłaniem zgłoszenia warto sprawdzić aktualne wymagania Poczty Polskiej.

Jakie ryzyko istnieje, jeśli odbiornik nie zostanie wyrejestrowany?

Jeżeli odbiornik pozostaje zarejestrowany i jest uznawany za używany, mogą być naliczane dalsze opłaty abonamentowe. Niezależnie od tego, w razie stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika pobiera się opłatę w wysokości trzydziestokrotności miesięcznej opłaty abonamentowej, co wynika z art. 2 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych.

W sporach dotyczących zaległości znaczenie mają także przepisy wykonawcze i praktyka egzekwowania należności przez operatora oraz organy egzekucyjne. Jeżeli pojawiło się wezwanie do zapłaty, nie należy go ignorować. W niektórych sytuacjach da się wykazać, że odbiornik nie był używany albo że obowiązek został błędnie przypisany. W takich przypadkach warto przeanalizować, jak uniknąć kary lub skutecznie zakwestionować należność.

Co zrobić krok po kroku?

FAQ

Czy po śmierci właściciela odbiornik RTV trzeba od razu przerejestrować na siebie?

Nie. Jeżeli odbiornik nie jest używany, zwykle właściwe będzie jego wyrejestrowanie. Przerejestrowanie ma sens wtedy, gdy nowa osoba faktycznie zamierza używać sprzętu.

Czy sam akt zgonu wystarczy do wyrejestrowania odbiornika?

Może nie wystarczyć w każdym przypadku. W praktyce operator może oczekiwać także danych dotyczących odbiornika lub dokumentu potwierdzającego związek zgłaszającego ze sprawą. Wymogi proceduralne warto sprawdzić przed złożeniem zgłoszenia.

Czy pusty lokal oznacza brak abonamentu?

Nie zawsze. Jeżeli w lokalu pozostaje sprawny odbiornik, działa domniemanie jego używania z art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych.

Czy można odpowiadać za zaległości po zmarłym?

To zależy od stanu faktycznego, zasad dziedziczenia i zakresu ewentualnie odziedziczonych długów spadkowych. Jeżeli pojawi się wezwanie do zapłaty, warto sprawdzić jego podstawę, okres i to, czy należność rzeczywiście obciąża spadek albo nowego posiadacza odbiornika.

Czy jeden abonament obejmuje kilka telewizorów?

Tak, ale co do zasady tylko wtedy, gdy są używane przez osoby fizyczne w tym samym gospodarstwie domowym albo w samochodzie stanowiącym ich własność – art. 2 ust. 5 pkt 1 ustawy o opłatach abonamentowych.

Źródła

• Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, w szczególności art. 2 ust. 1, 2, 5 i 7 oraz art. 4 i art. 5 ust. 1 i 5.
• Ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji, w szczególności art. 21 ust. 1.
• Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe.
• Aktualne informacje proceduralne operatora wyznaczonego – Poczty Polskiej, dotyczące rejestracji i wyrejestrowania odbiorników RTV.