Czy pomoc konkubentowi po hospitalizacji rodzi konsekwencje finansowe, odpowiedzialność wobec MOPS

Kto odpowiada za koszty świadczeń z pomocy społecznej?

Podstawą działania MOPS jest ustawa o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 96 tej ustawy, obowiązek ponoszenia kosztów świadczeń w pierwszej kolejności dotyczy osoby, która z nich korzysta. Jeżeli nie ma ona dochodów, pomoc jest udzielana nieodpłatnie.

W określonych przypadkach MOPS może dochodzić zwrotu kosztów od małżonka, dzieci lub rodziców osoby korzystającej z pomocy (art. 96 ust. 2 ustawy). Katalog ten jest zamknięty i nie obejmuje konkubenta. Odpowiedzialność konkubenta mogłaby powstać jedynie wtedy, gdyby dobrowolnie zobowiązał się do ponoszenia kosztów albo odziedziczył majątek po osobie korzystającej z pomocy, na przykład na podstawie testamentu.

W praktyce oznacza to, że osoba pozostająca w związku nieformalnym nie odpowiada za zwrot świadczeń przyznanych konkubentowi.

Czy oświadczenie o braku możliwości wspólnego zamieszkania ma skutki finansowe?

Oświadczenie o braku możliwości powrotu partnera do mieszkania służyło wyłącznie uregulowaniu jego sytuacji po hospitalizacji oraz zapewnieniu bezpieczeństwa osobistego. Taki dokument nie tworzy żadnych zobowiązań finansowych ani prawnych wobec MOPS i nie oznacza przejęcia odpowiedzialności za koszty leczenia lub pobytu w placówce pomocowej.

Czy można prywatnie pomagać konkubentowi bez ryzyka?

Prawo nie zabrania udzielania prywatnej, okazjonalnej pomocy osobie bliskiej. Zakup papierosów, przekazanie niewielkiej kwoty na jedzenie czy inne drobne potrzeby ma charakter całkowicie dobrowolny.

Tego rodzaju wsparcie nie powoduje powstania obowiązku zwrotu kosztów poniesionych przez MOPS, o ile osoba pomagająca nie składa wyraźnego zobowiązania do finansowania świadczeń. Sama pomoc okazjonalna nie zmienia sytuacji prawnej.

Kiedy mogłoby pojawić się ryzyko odpowiedzialności?

Teoretycznie ryzyko byłoby rozważane, gdyby ustalono, że strony faktycznie prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, a jedna osoba pozostaje na stałym utrzymaniu drugiej. Nawet w takiej sytuacji przepisy nie przewidują automatycznego obciążenia konkubenta kosztami pomocy społecznej.

Dodatkowo złożone oświadczenie o braku możliwości wspólnego zamieszkania potwierdza, że wspólne gospodarstwo domowe nie jest prowadzone. Okazjonalna pomoc, taka jak zakup papierosów czy przekazanie symbolicznych kwot, nie prowadzi do powstania odpowiedzialności za koszty hospitalizacji ani pobytu w placówce dla osób bezdomnych.