Ochrona dóbr osobistych w prawie cywilnym
Dobra osobiste człowieka, takie jak zdrowie, wolność, cześć, wizerunek czy nietykalność mieszkania, pozostają pod ochroną prawa cywilnego. Kodeks cywilny nie zawiera zamkniętego katalogu dóbr osobistych.
Zgodnie z art. 24 Kodeksu cywilnego:
„Ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków (...). Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego albo zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny (...).”
Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›
Warunki ochrony dóbr osobistych
Jak wskazuje doktryna prawa cywilnego, aby dochodzić ochrony dóbr osobistych, muszą być spełnione trzy przesłanki łącznie:
-
istnienie dobra osobistego,
-
zagrożenie lub naruszenie tego dobra,
-
bezprawność zagrożenia lub naruszenia.
Powód musi wykazać, że doszło do naruszenia jego dobra osobistego, natomiast pozwany może się bronić, udowadniając, że jego działanie nie było bezprawne.
Potrzebujesz pomocy prawnika? Kliknij tutaj i opisz swój problem ›
Komentarze a bezprawność działania
Jeżeli treść komentarza odpowiada rzeczywistemu przebiegowi zdarzenia i można to udowodnić, to publikacja opinii nie jest działaniem bezprawnym. Oznacza to, że nie dochodzi do naruszenia dóbr osobistych.
Odpowiedzialność dotyczy wyłącznie własnych działań – nie ponosi się odpowiedzialności za wpisy osób trzecich. W tej sytuacji można odpowiadać jedynie za swój komentarz, a nie za opinie mamy, siostry czy przyjaciółki.
Konieczność reakcji na pismo
Jeżeli uważa Pani, że wpis nie narusza dóbr osobistych, nie ma obowiązku reagowania poprzez usuwanie komentarza. Trzeba jednak mieć świadomość, że druga strona może wnieść powództwo do sądu. Wówczas to sąd oceni, czy doszło do bezprawnego naruszenia dóbr osobistych.
Podsumowanie
Prawo chroni dobra osobiste, ale jednocześnie pozwala na publikowanie opinii, jeżeli są one zgodne z prawdą i można je udowodnić. W takiej sytuacji działanie nie jest bezprawne. Odpowiada się jedynie za własne komentarze, a nie za opinie innych osób. Brak jest obowiązku reagowania na pismo, choć trzeba liczyć się z możliwością wniesienia pozwu przez drugą stronę.
Przykłady
Przykład 1
Osoba opisała w internecie nieudany remont wykonany przez firmę budowlaną. Jeżeli wskazała fakty, które potrafi udowodnić (np. zdjęciami), to jej komentarz nie jest bezprawny.
Przykład 2
Klientka skrytykowała restaurację, pisząc, że jedzenie było zimne i obsługa nieuprzejma. Restauracja nie może skutecznie dochodzić naruszenia dóbr osobistych, ponieważ jest to subiektywna, ale zgodna z rzeczywistością opinia.
Przykład 3
Użytkownik internetu opublikował nieprawdziwe informacje o lekarzu, przypisując mu działania, których nie było. W takim przypadku lekarz może skutecznie dochodzić ochrony swoich dóbr osobistych.
Oferta porad prawnych
Jeśli masz podobny problem prawny lub potrzebujesz pomocy w ocenie treści komentarza pod kątem ryzyka naruszenia dóbr osobistych, skontaktuj się z nami – przygotujemy rzetelną analizę i wsparcie prawne.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93