.
Udzieliliśmy ponad 139,9 tys. porad prawnych i mamy 15 605 opinii Klientów

Zespół prawników

Specjaliści z różnych dziedzin prawa

Zadaj pytanie prawnikowi

(bezpłatna wycena)

Wycena do 2 godzin

(w większości przypadków do 1 h)

Chcę zapytać prawnika

(bezpłatna wycena)

Zadanie pytania nic Cię nie kosztuje

Poznanie wyceny do niczego nie zobowiązuje

Chcę zapytać prawnika

(bezpłatna wycena)

Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Obowiązki dzieci wobec chorego rodzica i pobyt w domu pomocy społecznej

• Data publikacji: 29-01-2026 • Autor: Angelika Dąbrowska-Kondratowicz

Od wielu lat mieszkam za granicą. Moja bardzo schorowana matka jest w podeszłym wieku, nie chodzi samodzielnie i wymaga całodobowej opieki. Próby umieszczenia jej w domu pomocy społecznej zakończyły się niepowodzeniem z powodu jej agresywnego zachowania, odmawiania jedzenia i leków oraz konfliktów z personelem. Była również przewożona do szpitali, jednak jej sytuacja zdrowotna i psychiczna wciąż pozostaje bardzo trudna.
Matka cofnęła mi dostęp do swojego konta bankowego, a ja nie mam realnej możliwości finansowania jej opieki. Dom, w którym mieszka, należy do mnie, ale nie mogę nim swobodnie dysponować z uwagi na dożywotnie prawo zamieszkania. Relacje rodzinne są bardzo złe, a ja byłem wielokrotnie obrażany. Chcę wiedzieć, jaki jest zakres moich obowiązków wobec matki, czy można ją umieścić w domu pomocy społecznej bez jej zgody oraz w jaki sposób finansowany jest taki pobyt.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie. Pomagamy w podobnych sprawach.

Obowiązki dzieci wobec chorego rodzica i pobyt w domu pomocy społecznej

Możliwość umieszczenia w domu pomocy społecznej lub szpitalu psychiatrycznym bez zgody

W opisanej sytuacji syn może wystąpić do sądu opiekuńczego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania matki w Polsce z wnioskiem o umieszczenie jej w domu pomocy społecznej bez jej zgody albo o leczenie w szpitalu psychiatrycznym bez jej zgody.
Z wnioskiem o umieszczenie w domu pomocy społecznej można również zwrócić się do właściwego ośrodka pomocy społecznej, który ma prawo samodzielnie wystąpić do sądu, jeżeli osoba wymaga stałej opieki i nie wyraża na nią zgody.

Do każdego z wniosków należy dołączyć dokumentację medyczną potwierdzającą konieczność całodobowej opieki oraz stan zdrowia uzasadniający pobyt w domu pomocy społecznej lub szpitalu psychiatrycznym.

Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›

Skierowanie do domu pomocy społecznej

Po wydaniu przez sąd postanowienia o umieszczeniu w domu pomocy społecznej należy zwrócić się do właściwego ośrodka pomocy społecznej, który na tej podstawie wyda decyzję o skierowaniu oraz o zasadach odpłatności za pobyt.

Zasady ponoszenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej

Zgodnie z art. 61 ustawy o pomocy społecznej:
„1. Obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności:

  1. mieszkaniec domu,

  2. małżonek, zstępni przed wstępnymi,

  3. gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej.

  1. Opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą:

  1. mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu;

  2. małżonek, zstępni przed wstępnymi – zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2;

  3. gmina – w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania a opłatami wnoszonymi przez osoby wskazane wyżej.”

W praktyce oznacza to, że w pierwszej kolejności koszty pobytu ponosi sam mieszkaniec domu pomocy społecznej, a dopiero w dalszej kolejności dzieci, o ile spełniają kryteria dochodowe.

Zwolnienie z opłat

Osoby zobowiązane do ponoszenia opłat mogą zostać częściowo lub całkowicie zwolnione z tego obowiązku na swój wniosek po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego. Ustawa przewiduje zarówno przesłanki fakultatywne, jak i obligatoryjne zwolnienia, m.in. w przypadku trudnej sytuacji życiowej, choroby, niepełnosprawności, rażącego naruszenia obowiązków rodzinnych przez osobę kierowaną do domu pomocy społecznej czy oddalenia powództwa o alimenty.

Podsumowanie

W sytuacji, gdy osoba starsza i ciężko chora nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować, możliwe jest jej umieszczenie w domu pomocy społecznej nawet bez jej zgody, na podstawie orzeczenia sądu. Koszty pobytu są w pierwszej kolejności pokrywane z jej własnych dochodów. Dzieci mogą zostać zobowiązane do dopłat tylko po spełnieniu określonych kryteriów dochodowych, a w wielu przypadkach możliwe jest zwolnienie z tego obowiązku. Kluczowe znaczenie ma dokumentacja medyczna oraz współpraca z ośrodkiem pomocy społecznej.

Przykłady

Przykład 1
Córka osoby chorej psychicznie składa wniosek do sądu o umieszczenie matki w domu pomocy społecznej bez jej zgody, dołączając dokumentację ze szpitala potwierdzającą konieczność całodobowej opieki.

 

Przykład 2
Syn zostaje wezwany do ponoszenia kosztów pobytu ojca w DPS, ale po złożeniu wniosku i wykazaniu trudnej sytuacji finansowej zostaje częściowo zwolniony z opłat.

 

Przykład 3
Ośrodek pomocy społecznej samodzielnie występuje do sądu o umieszczenie osoby starszej w DPS, ponieważ brak zgody tej osoby zagraża jej zdrowiu i życiu.

Oferta porad prawnych

Oferujemy kompleksowe porady prawne z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego, w tym wsparcie w sprawach dotyczących domów pomocy społecznej, obowiązków alimentacyjnych oraz postępowań przed sądem opiekuńczym. Pomagamy również w sporządzaniu wniosków i pism procesowych.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - Dz.U. 2004 nr 64 poz. 593

 

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę, wypełniając  formularz poniżej  ▼▼▼. Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.

Zapytaj prawnika - porady prawne online

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

O autorze: Angelika Dąbrowska-Kondratowicz




.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem.

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

porady spadkowe

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl

Paragraf jako alternatywne logo serwisu