Prowadzenie działalności gastronomicznej bez zgłoszenia do sanepidu, jakie konsekwencje i co zrobić

Odpowiedź na pismo z sanepidu

W pierwszej kolejności należy odpowiedzieć na pismo zgodnie z prawdą i w wyznaczonym terminie. Po złożeniu wyjaśnień organ wyda decyzję administracyjną. Od tej decyzji będzie przysługiwało odwołanie w terminie określonym w pouczeniu – najczęściej 14 lub 30 dni. Po otrzymaniu decyzji wraz z uzasadnieniem warto przeanalizować ją pod kątem zasadności i ewentualnych uchybień organu.

Obowiązek zgłoszenia działalności

Każda działalność polegająca na produkcji lub obrocie żywnością musi być zgłoszona do sanepidu przed jej rozpoczęciem – co najmniej 14 dni przed otwarciem. Niezbędny jest wniosek o wpis do rejestru zakładów podlegających kontroli Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Brak wiedzy o obowiązku nie zwalnia z odpowiedzialności, ale może zostać wzięty pod uwagę przy miarkowaniu kary. W praktyce nie zawsze prowadzi to do odstąpienia od sankcji, lecz często wpływa na jej obniżenie.

Podstawy prawne i wysokość kary

Zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia z 25 sierpnia 2006 r.:
„Kto prowadzi działalność w zakresie produkcji lub obrotu żywnością bez złożenia wniosku o wpis do rejestru zakładów lub o zatwierdzenie zakładu i wpis do rejestru zakładów (…) podlega karze pieniężnej w wysokości do trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego (…)”.

Natomiast art. 103 ust. 2 przewiduje, że w przypadku naruszenia opisanego w pkt 4 kara może wynieść od 1000 do 5000 zł.

Zgodnie z art. 104 ustawy, karę wymierza państwowy wojewódzki inspektor sanitarny, uwzględniając takie elementy jak:

• stopień szkodliwości,

• stopień zawinienia,

• zakres naruszenia,

• dotychczasową działalność podmiotu,

• wielkość produkcji.

Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla, że kara musi być proporcjonalna i skuteczna, ale nie nadmierna (wyr. NSA z 9.01.2020 r., II OSK 423/18).

Co można zrobić w praktyce

Po pierwsze – udzielić szczerej odpowiedzi na pismo.
Po drugie – po otrzymaniu decyzji rozważyć odwołanie, zwłaszcza jeśli kara jest niewspółmierna do skali działalności.
Po trzecie – niezwłocznie zalegalizować działalność, składając wniosek o wpis do rejestru zakładów.