Spóźniona opłata za koncesję na alkohol – co zrobić?

Spóźniona opłata za zezwolenie na alkohol – od czego zacząć?

Sprzedaż napojów alkoholowych w restauracji, sklepie, barze albo innym punkcie może być prowadzona wyłącznie na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży. W praktyce mówi się często o koncesji na alkohol, ale w ustawie jest to zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych.

Podstawowe terminy opłat są stałe. Opłatę za korzystanie z zezwolenia wnosi się na rachunek gminy w trzech równych ratach: do 31 stycznia, 31 maja i 30 września danego roku kalendarzowego. Można ją też zapłacić jednorazowo do 31 stycznia. Przedsiębiorca, który sprzedawał alkohol w poprzednim roku, składa dodatkowo do 31 stycznia oświadczenie o wartości sprzedaży poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych.

Najważniejsza zmiana względem dawnych zasad polega na tym, że samo przekroczenie terminu płatności nie zawsze kończy sprawę definitywnie. Obecnie ustawa przewiduje dodatkowy 30-dniowy termin ratunkowy. Jeżeli przedsiębiorca w tym czasie wpłaci zaległą ratę powiększoną o dodatkową opłatę, zezwolenie nie powinno wygasnąć z powodu samego spóźnienia.

Ile wynosi dodatkowa opłata po spóźnieniu?

Jeżeli przedsiębiorca nie zapłaci raty w ustawowym terminie, powinien jak najszybciej ustalić w urzędzie dokładną kwotę do zapłaty. Z art. 18 ust. 12b ustawy wynika, że aby uniknąć wygaśnięcia zezwolenia, w ciągu 30 dni trzeba wnieść zaległą ratę opłaty powiększoną o 30% tej opłaty. W praktyce urzędy najczęściej wyliczają dodatkową kwotę w odniesieniu do należnej rocznej opłaty za dane zezwolenie.

Nie warto czekać do ostatniego dnia, zwłaszcza przy przelewie bankowym. W sprawach zezwoleń alkoholowych terminy są traktowane bardzo rygorystycznie, a organ nie ma dowolności w ich przedłużaniu. Dla bezpieczeństwa najlepiej nie tylko wykonać przelew, lecz także uzyskać potwierdzenie z urzędu, że kwota i tytuł płatności są prawidłowe.

Kiedy zezwolenie wygasa?

Zezwolenie wygasa m.in. wtedy, gdy przedsiębiorca nie dopełni w terminie obowiązku złożenia oświadczenia o wartości sprzedaży albo nie dokona opłaty w wymaganej wysokości. Przy opłacie ustawodawca przewidział jednak wspomniane 30 dni na naprawienie uchybienia. Dopiero brak zapłaty w tym dodatkowym terminie powoduje wygaśnięcie zezwolenia z mocy prawa.

Organ powinien następnie wydać decyzję stwierdzającą wygaśnięcie zezwolenia. Taka decyzja potwierdza skutek wynikający z ustawy, ale nie oznacza, że przedsiębiorca powinien biernie czekać. Jeżeli przedsiębiorca uważa, że zapłacił w terminie, urząd błędnie zaksięgował wpłatę, kwota została źle ustalona albo wystąpił inny istotny błąd, powinien złożyć wyjaśnienia i pilnować terminu odwołania od decyzji do samorządowego kolegium odwoławczego.

Nie należy natomiast zakładać, że sam brak doręczonej decyzji pozwala bezpiecznie kontynuować sprzedaż alkoholu po upływie ustawowych terminów. Sprzedaż bez ważnego zezwolenia może narazić przedsiębiorcę na poważne konsekwencje administracyjne, finansowe i gospodarcze.

Czy można przywrócić termin do zapłaty?

W typowej sytuacji nie należy opierać strategii na wniosku o przywrócenie terminu, tak jak przy zwykłych czynnościach procesowych. Terminy zapłaty opłat za zezwolenia alkoholowe są terminami materialnoprawnymi, a ustawa sama określa szczególny mechanizm naprawczy: 30 dni i dodatkowa opłata. Po bezskutecznym upływie tego dodatkowego terminu pole manewru jest bardzo ograniczone.

Można natomiast badać, czy rzeczywiście doszło do uchybienia. Znaczenie mogą mieć np. data i sposób dokonania przelewu, prawidłowość rachunku bankowego, tytuł płatności, wysokość kwoty, wcześniejsza korespondencja z urzędem oraz to, czy urząd prawidłowo ustalił wartość należnej opłaty. Każdy taki przypadek wymaga analizy dokumentów.

Co zrobić od razu po stwierdzeniu spóźnienia?

Jeżeli przedsiębiorca zauważył, że nie zapłacił raty w terminie, powinien działać natychmiast. W pierwszej kolejności należy ustalić, ile dni minęło od ustawowego terminu i czy mieści się jeszcze w 30-dniowym okresie naprawczym.

1. Skontaktuj się z wydziałem urzędu miasta lub gminy prowadzącym sprawy zezwoleń alkoholowych.
2. Poproś o wskazanie dokładnej kwoty: zaległej raty oraz dodatkowej opłaty.
3. Wpłać kwotę niezwłocznie na właściwy rachunek gminy.
4. Zachowaj potwierdzenie przelewu i przekaż je do urzędu, najlepiej z krótkim pismem przewodnim.
5. Sprawdź, czy oprócz opłaty nie brakuje oświadczenia o wartości sprzedaży za poprzedni rok.

Jeżeli 30-dniowy termin już minął, trzeba przygotować się na postępowanie w sprawie wygaśnięcia zezwolenia i równolegle rozważyć rozwiązania organizacyjne, np. złożenie wniosku przez innego przedsiębiorcę albo przejściowe wyłączenie alkoholu ze sprzedaży.

Czy żona może wystąpić o własne zezwolenie?

Tak, jest to możliwe, ale tylko wtedy, gdy żona występuje jako odrębny przedsiębiorca i realnie spełnia warunki uzyskania zezwolenia. Zakaz ponownego ubiegania się o zezwolenie przez 6 miesięcy dotyczy przedsiębiorcy, którego zezwolenie wygasło z powodu niedopełnienia obowiązku złożenia oświadczenia lub zapłaty opłaty. Nie rozciąga się automatycznie na małżonka prowadzącego własną działalność gospodarczą.

Nie oznacza to jednak, że wystarczy samo złożenie wniosku przez żonę. Organ będzie badał, czy nowy wnioskodawca ma tytuł prawny do lokalu, czy rodzaj działalności pozwala na sprzedaż alkoholu, czy punkt sprzedaży spełnia wymogi lokalne i sanitarne oraz czy sprzedaż będzie prowadzona przez przedsiębiorcę wskazanego w zezwoleniu.

Zezwolenie na sprzedaż alkoholu jest związane z konkretnym przedsiębiorcą i konkretnym punktem sprzedaży. Nie można go pożyczyć, przenieść ani używać jako osłony dla działalności innej osoby. Jeżeli zezwolenie uzyska żona, sprzedaż alkoholu powinna być prowadzona w jej imieniu i na jej rachunek, z odpowiednim ułożeniem umów, kasy fiskalnej, zaopatrzenia, dokumentów księgowych i personelu.

Jakie dokumenty będą potrzebne do wniosku?

Wniosek składa się do wójta, burmistrza albo prezydenta miasta właściwego dla lokalizacji punktu sprzedaży. Zezwolenia wydaje się odrębnie dla trzech kategorii alkoholu: do 4,5% oraz piwo, powyżej 4,5% do 18% z wyjątkiem piwa oraz powyżej 18% alkoholu.

Do wniosku trzeba co do zasady przygotować:

• dane przedsiębiorcy i numer NIP, a w przypadku podmiotów wpisanych do KRS także numer w rejestrze,
• oznaczenie rodzaju zezwolenia, o które przedsiębiorca się ubiega,
• adres punktu sprzedaży i ewentualnie adres magazynu dystrybucyjnego,
• dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu, np. umowę najmu, podnajmu, dzierżawy albo własność,
• zgodę właściciela, użytkownika, zarządcy lub administratora budynku, jeżeli punkt sprzedaży ma się znajdować w budynku mieszkalnym wielorodzinnym,
• decyzję właściwego państwowego inspektora sanitarnego o zatwierdzeniu zakładu, jeżeli jest wymagana dla danego lokalu i działalności.

Organ wydaje zezwolenie po uzyskaniu pozytywnej opinii gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych o zgodności lokalizacji punktu sprzedaży z uchwałami rady gminy. Rada gminy ustala maksymalną liczbę zezwoleń oraz zasady usytuowania punktów sprzedaży i podawania alkoholu, dlatego warunki mogą różnić się w zależności od miejscowości.

Ten sam lokal, inny przedsiębiorca – na co uważać?

Sam fakt, że chodzi o ten sam lokal, w którym wcześniej alkohol sprzedawał mąż, nie powinien automatycznie wykluczać uzyskania zezwolenia przez żonę. Kluczowe jest jednak to, aby żona miała własny, skuteczny tytuł prawny do korzystania z lokalu na potrzeby sprzedaży alkoholu. Jeżeli mąż dzierżawi lokal od spółki, trzeba sprawdzić, czy umowa pozwala na podnajem, współkorzystanie albo udostępnienie części lokalu żonie.

Jeżeli umowa dzierżawy lub najmu tego nie przewiduje, konieczna może być zgoda właściciela albo zawarcie osobnej umowy. Warto zadbać, aby dokumenty jasno wskazywały, z jakiej części lokalu żona korzysta, na jakiej podstawie i w jakim zakresie będzie prowadziła sprzedaż napojów alkoholowych.

Trzeba również uważać na obowiązki wynikające z umowy z urzędem pracy dotyczącej doposażonego stanowiska pracy. Jeżeli likwidacja działalności męża nie wchodzi w grę, można rozważyć pozostawienie działalności gastronomicznej po jego stronie, a sprzedaż alkoholu przenieść do działalności żony. Takie rozwiązanie musi być jednak faktycznie, księgowo i organizacyjnie spójne, aby nie wyglądało na pozorne obejście przepisów.

Czy można wyprzedać posiadany alkohol po wygaśnięciu zezwolenia?

Po wygaśnięciu zezwolenia przedsiębiorca nie powinien zwyczajnie kontynuować sprzedaży zapasów alkoholu. Ustawa przewiduje osobne zezwolenie na wyprzedaż posiadanych, zinwentaryzowanych zapasów napojów alkoholowych. Organ może je wydać na wniosek przedsiębiorcy, a termin wyprzedaży nie może być dłuższy niż 6 miesięcy od dnia wygaśnięcia zezwolenia.

To rozwiązanie bywa przydatne, gdy przedsiębiorca ma znaczne zapasy i chce ograniczyć straty. Trzeba jednak pamiętać o istotnej konsekwencji: przedsiębiorca, który otrzymał zezwolenie na wyprzedaż zapasów, może wystąpić o nowe zezwolenie na sprzedaż alkoholu nie wcześniej niż po upływie 12 miesięcy od dnia upływu terminu ważności zezwolenia na wyprzedaż. Przed złożeniem takiego wniosku warto więc policzyć, czy krótkoterminowa wyprzedaż nie pogorszy planu powrotu do zwykłej sprzedaży alkoholu.

FAQ

Czy jednodniowe spóźnienie z opłatą oznacza utratę koncesji?

Nie zawsze. Jeżeli przedsiębiorca zapłaci zaległą ratę wraz z dodatkową opłatą w ciągu 30 dni od upływu ustawowego terminu, zezwolenie nie powinno wygasnąć z powodu tego spóźnienia.

Czy urząd może sam przedłużyć termin płatności?

Nie należy na to liczyć. Terminy zapłaty wynikają z ustawy, a organ nie ma swobody ich przesuwania według uznania. Ustawowym mechanizmem ratunkowym jest dodatkowy termin 30 dni i opłata powiększona o 30%.

Czy można nadal sprzedawać alkohol przed otrzymaniem decyzji o wygaśnięciu?

To bardzo ryzykowne. Decyzja organu potwierdza wygaśnięcie zezwolenia, ale skutek wynika z ustawy po bezskutecznym upływie terminów. Przed dalszą sprzedażą trzeba ustalić status zezwolenia i ewentualnie zaskarżyć decyzję, jeżeli są do tego podstawy.

Czy żona może dostać zezwolenie w tym samym lokalu?

Tak, jeżeli jest odrębnym przedsiębiorcą i spełnia wszystkie wymogi. Musi mieć tytuł prawny do lokalu, właściwe dokumenty sanitarne, zgodność lokalizacji z uchwałami gminy i prowadzić sprzedaż alkoholu we własnym imieniu.

Czy zezwolenie na alkohol można przenieść z męża na żonę?

Nie w zwykłym trybie. Zezwolenie jest związane z konkretnym przedsiębiorcą, dlatego żona powinna złożyć własny wniosek i uzyskać własną decyzję. Nie można po prostu przepisać zezwolenia ani używać go przez inną firmę.

Kiedy przedsiębiorca może ponownie ubiegać się o zezwolenie?

Jeżeli zezwolenie wygasło z powodu niezłożenia oświadczenia albo niedokonania opłaty, ten sam przedsiębiorca może wystąpić o nowe zezwolenie nie wcześniej niż po 6 miesiącach od dnia wydania decyzji o wygaśnięciu zezwolenia.

Czy warto składać wniosek o zezwolenie na wyprzedaż zapasów?

Zależy od sytuacji. Pozwala to legalnie wyprzedać zinwentaryzowane zapasy, ale może wydłużyć czas, po którym przedsiębiorca będzie mógł ubiegać się o nowe zwykłe zezwolenie. Przed decyzją warto porównać wartość zapasów z planami dalszego prowadzenia działalności.

Źródła

• Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, w szczególności art. 11¹, art. 12, art. 18, art. 18¹ i art. 18⁴ – tekst ujednolicony w ELI.
• Biznes.gov.pl, „Zezwolenie na sprzedaż alkoholu” – informacje o procedurze uzyskania zezwolenia.
• Biznes.gov.pl, „Oświadczenie o rocznej wartości sprzedanego alkoholu” – informacje o oświadczeniu i opłacie.